Supreme Court dismissed lawyer's appeal for disciplinary breach of ethics regarding disrespectful client communication.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the lawyer's cassation appeal, ruling that his written statement to a client constituted a disciplinary violation of professional ethics. The court found that while the lawyer acted in good faith, his personal remarks about the client's conduct exceeded necessary limits and lacked the required respect and moderation. Consequently, the lower disciplinary court's finding of guilt was upheld, and the lawyer was ordered to pay the state's litigation costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych; art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego: A lawyer must maintain moderation and tact in personal expressions towards clients, and good faith does not justify remarks that exceed the bounds of professional necessity and respect.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZK 31/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie r. pr. T. J. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 64 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, po rozpoznaniu 5 lipca 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu, kasacji obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z 17 października 2022 r., sygn. akt WO – 132/22, utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych […] z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt D […], postanowił: I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądzić od obwinionego r. pr. T. J. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z 28 września 2021 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. wystąpił do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych […] o ukaranie radcy prawnego T. J., obwinionego o to, że w piśmie z dnia 24 marca 2020 r. skierowanym do A. K. okazał brak umiaru i powściągliwości w okazywaniu osobistego stosunku do strony przeciwnej, poprzez zwrócenie się w następujący sposób „Osobiście uważam, że jest pani bardzo nie w porządku, chcąc zagarnąć dla siebie i swojej córki część majątku mojego Mandata (…)”, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego.Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych […] orzeczeniem z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt D […], uznał obwinionego T.
J. winnym popełnienia zarzucanego we wniosku o ukaranie przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę upomnienia. Ponadto, na podstawie art. 706 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, obciążył obwinionego kosztami postępowania dyscyplinarnego w wysokości 1.500 zł (k. 10-10v).Odwołanie od tego orzeczenia wniósł obwiniony r. pr. T. J., podnosząc, że w jego ocenie formułując przedmiotową wypowiedź nie naruszył zasad etyki zawodowej. W piśmie skierowanym do przeciwniczki procesowej jego klienta, reprezentowanego przez niego przed sądem powszechnym, działał w granicach dopuszczalnej i zagwarantowanej mu ustawowo wolności słowa.
Wskazał, że ukaranie go za działanie w jak najlepiej pojętym interesie klienta, ale także pośrednio w interesie samej A. K., jest dla niego całkowicie niezrozumiałe. W przypadku utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia nakazywać mu będzie w przyszłości zachowanie całkowitej obojętności wobec spraw jego klientów na zasadzie „a co mnie obchodzi, przecież to nie moja sprawa, nie ma sensu angażować się za mocno, bo znów skończy z wyrokiem”. To z kolei postawi pod znakiem zapytania dalsze wykonywanie przez niego zawodu radcy prawnego.
Oświadczył, że nie zgadza się ze stanowiskiem sądu dyscyplinarnego I instancji i nie uważa się za winnego popełnienia zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego, a ukaranie go za działanie w jak najlepiej pojętym interesie klienta uważa za wysoce niesprawiedliwe i krzywdzące. Wskazał, że „to nie było oplucie błotem A. K. czy bezzasadnej pomówienie, tylko stwierdzenie faktu na podstawie własnych, notabene nagranych przez klienta, słów A. K.”. Skarżący wniósł o zmianę orzeczenia poprzez uniewinnienie go od zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego (k. 14-14v).Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. orzeczeniem z 17 października 2022 r., sygn. akt WO – 132/22, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w całości.
Ponadto zasądził od obwinionego koszty postępowania odwoławczego w kwocie 1.800 zł., na rzecz Krajowej Izby Radców Prawnych w W.W uzasadnieniu Wyższy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że obwiniony działał intencjonalnie, w taki sposób, aby sformułowane przez niego pisma uczynić osobistym, obejmującym wyrażenie osobistych ocen i odczuć obwinionego co do postępowania pokrzywdzonej. Obwiniony chciał, aby tak pismo to odebrała pokrzywdzona i chciał w ten sposób wpłynąć na jej postępowanie. Nie tylko jednoznacznie to opisał w swoim wystąpieniu, ale odnośny fragment pisma w sposób szczególny wyróżnił odmienną czcionką, mającą sprawić wrażenie zbliżonej do odręcznej, niosącej bardziej osobiste treści.
Sąd dyscyplinarny II instancji podkreślił, że jak wynika z protokołu przesłuchania obwinionego oraz odwołania, niemoralności postępowania pokrzywdzonej obwiniony upatrywał w zmianie stanowiska pokrzywdzonej względem rzekomo przedstawionego wcześniej stanowiska, w trakcie negocjacji, w których obwiniony brał udział. Sąd dyscyplinarny wskazał, że bez znaczenia są powoływane przez obwinionego okoliczności, mające uzasadniać postępowanie obwinionego, gdyż radca prawny, działając ad hoc czy też działając w warunkach nowo pojawiających się emocji, ma obowiązek dochować wierności wszelkim zasadom etycznym i z tym większą uwagą postępować w ramach podejmowanych czynności (k. 8-9v).Kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z 17 października 2022 r. wywiódł obwiniony, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:1.rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.: art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radców Prawnych (KERP) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wypowiedź radcy prawnego w piśmie sporządzonym w imieniu i na rzecz klienta, a skierowanym do przeciwnika klienta o treści: „Osobiście uważam, że jest Pani bardzo nie w porządku, chcąc zagarnąć dla siebie i swojej córki część majątku mojego Mandanta, dlatego zachęcam Panią do podjęcia próby zawarcia ugody, która jest najlepszym rozwiązaniem sporu sądowego, zaoszczędzającym czas, pieniądze i co najważniejsze nerwy obu stronom i członkom ich rodzin.”, stanowi braku umiaru i powściągliwości w okazywaniu osobistego stosunku do przeciwnika klienta, w rozumieniu tego przepisu;2.rażące naruszenie prawa procesowego to jest art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w związku z art. 741 pkt 1 ustawy o radcach prawnych, polegające nad dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wybiórczej ocenie pisma ukaranego do A.
K. z dnia 24 marca 2020 roku, poprzez poddanie ocenie tylko fragmentu pisemnej wypowiedzi ukaranego z pominięciem osadzenia tego fragmentu w kontekście całości wypowiedzi i całości treści pisma z dnia 24 marca 2020 roku, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia, poprzez uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu czynu (k. 4-7).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest oczywiście bezzasadna z następujących powodów.Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k.
w zw. z art. 741 pkt 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Treść wypowiedzi obwinionego nie była sporna, niezależnie od tego, że na etapie kasacyjnym wiążą również ustalenia Sądu Dyscyplinarnego w zakresie intencji obwinionego. W sprawie dokonano całościowej oceny, która nie pozwala przyjąć, że obwiniony nie naruszył zasad etyki. Działanie w „dobrej wierze” w celu ugodowego zakończenia sprawy rozmija się z zarzutem zagarnięcia majątku. W sprawie dokonano oceny obiektywnej a nie subiektywnej. Obwiniony działał jako pełnomocnik.
Radca prawny ma respektować ideały i obowiązki etyczne, przyczyniające się do godnego i uczciwego świadczenia pomocy prawnej.W sprawie ustalono, że obwiniony przekroczył wymagane granice umiaru i powściągliwości. Sprawa dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Obwiniony nie powinien pomijać stanu prawnego nieruchomości wynikającego z księgi wieczystej oraz tego, że rozstrzygnięcie sporu należało do sądu cywilnego.Natomiast w sprawie dyscyplinarnej znaczenie miały fakty i ich prawna ocena.Zgodnie z art. 623 ustawy o radcach prawnych kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radców Prawnych stanowi, że radca prawny świadcząc pomoc prawną, zobowiązany jest z szacunkiem traktować wszystkich klientów, zachować umiar i takt w swoich wypowiedziach oraz powściągliwość w okazywaniu osobistego stosunku do stron i uczestników postępowania, sądu bądź organu przed którym występuje.Zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 12 ust. 3 Kodeksu Etyki Radców Prawnych nie jest zasadny.Troska o godność zawodu radcy prawnego o której mowa w art. 11 KERP, wymaga, aby radca prawny przy wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych traktował wszystkich swoich klientów z szacunkiem.
Wszelkie wypowiedzi radcy prawnego powinny być taktowne, powściągliwe i z zachowaniem umiaru. Radca prawny pomimo korzystania przy wykonywaniu zawodu z wolności słowa i pisma, nie może nigdy przekraczać granic określonych przepisami prawa i rzeczową potrzebą (art. 38 ust. 1 KERP). Radcy prawnemu nie wolno okazywać swojego stosunku, a zwłaszcza stosunku negatywnego, do stron, uczestników postępowania. (T. Scheffler (red.), Kodeks Etyki Radcy Prawnego. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2023).W niniejszej sprawie wypowiedź obwinionego zawarta w piśmie skierowanym do A.
K., była manifestacją stosunku do strony postępowania. Obwiniony wskazując, że cyt.: „Osobiście uważam, że jest pani bardzo nie w porządku, chcąc zagarnąć dla siebie i swojej córki część majątku mojego Mandanta (…)”, wyszedł ponad rzeczową potrzebę.O kosztach postępowania przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postepowaniu karnym (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 663 ze zm.), zasądzając od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w wysokości 20 zł. [M.
T.][ms]