Supreme Court dismisses prosecutor's appeal for criminal liability regarding failure to initiate criminal proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court upheld the lower court's decision to deny consent for prosecuting a prosecutor for criminal negligence. The prosecutor argued that he failed to initiate proceedings against customs officers who committed tax fraud, causing evidence to expire and hindering a subsequent case against the defendant. The court rejected this claim, noting the prosecutor acted merely as a party supporting the prosecution and that the lower court correctly assessed the evidence as insufficient for criminal suspicion.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 10 k.p.k.; Art. 9 § 1 k.p.k.; Art. 231 § 1 k.k.: A prosecutor acting as a party in criminal proceedings is not liable for criminal negligence if the evidence does not sufficiently justify suspicion, as the duty to initiate proceedings is limited by the principle of legality and the scope of their role.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II ZIZ 2/25 UCHWAŁA Dnia 6 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Zbigniew KorzeniowskiSSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)Protokolant Marta Brzezińska przy udziale pełnomocnika wnioskodawcy M. J. – adwokata A. S. w sprawie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w S.,po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 6 maja 2025 r. zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy M. J. – adwokata K. W. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt I ZI 48/23, w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na pociągnięcie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. do odpowiedzialności karnej za czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.; podjął uchwałę: uchwalił:
1. utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego. Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej uchwałą z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt I ZI 48/23, odmówił uwzględnienia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. do odpowiedzialności karnej, za to, że:
1. najpóźniej w dniu 5 maja 2020 r. w S. nie podjął, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z zasady legalizmu określonej w art. 10 k.p.k. i zasady działania z urzędu określonej w art. 9 § 1 k.p.k., działań zmierzających do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec funkcjonariuszy celnych, którzy popełnili przestępstwo z art. 231 § 1 k.p.k. polegające na nieprawidłowym pobieraniu przez tych funkcjonariuszy próbek wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym S. Sp. z o.o. z siedzibą w S., o którym to przestępstwie prokurator X.
Y. powziął wiedzę w trakcie wykonywania czynności służbowych – prowadzenia sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w S., sygn. akt [...], czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, co w efekcie doprowadziło do przedawnienia ścigania powołanych powyżej przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy celnych oraz interesu prywatnego sprowadzającego się do prowadzenia postępowania karnego wobec M. J. w oparciu materiał dowodowy będący efektem przestępstwa tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.;
2. nie podjął, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z zasady legalizmu określonej w art. 10 k.p.k. i zasady działania z urzędu określonej w art. 9 § 1 k.p.k., działań zmierzających do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec funkcjonariuszy celnych, którzy popełnili przestępstwo w art. 271 § 1 k.k. polegające na poświadczeniu przez funkcjonariuszy celnych nieprawdy w protokołach z pobrania próbek wyrobu UPS – 10 w składzie podatkowym S. Sp. z o.o. z siedzibą w S., co do faktu pobierania przez funkcjonariuszy celnych ww. próbek zgodnie z normą PN-EN ISO 3170:2006 – Ciekłe przetwory naftowe.
Ręczne pobieranie próbek w sytuacji, gdy funkcjonariusze celni, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci opinii biegłych i zeznań świadków w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w S. o sygn. akt [...], pobierali próbki w sposób niezgodny z powołaną norma PN-EN ISO 3170:2006, czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz interesu prywatnego sprowadzającego się do prowadzenia postępowania karnego wobec M. J. w oparciu materiał dowodowy będący efektem przestępstwa, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.Zażalenie na ww. uchwałę wywiódł pełnomocnik M.
J., zaskarżając ją w całości, zarzucając obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na jego treść, a mianowicie art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci bezpodstawnego uznania, iż w niniejszej sprawie prokurator Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. nie podejmując działań zmierzających do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec funkcjonariuszy celnych o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. nie naruszył art. 9 § 1 k.p.k., art. 10 k.p.k., i art. 303 k.p.k.W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X.
Y. w zakresie obu czynów wskazanych we wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie podnieść należy, że poza sformułowaniem zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k., skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie przedstawił przy tym argumentacji uzasadniającej jego stanowisko, ograniczając się jedynie do przytoczenia orzecznictwa Sądu Najwyższego czy komentarzy wskazując na interpretacje przepisów m.in. art. 231 § 1 k.k., 271 § 1 k.k. art. 9 § 1 k.p.k., art. 10 k.p.k., czy art. 303 k.p.k.Abstrahując od powyższego, wskazać należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący dokonał analizy i oceny wartości materiału dowodowego załączonego do wniosku, szczególnie w kontekście jego znaczenia przy ocenie ziszczenia się przesłanki dostatecznego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., a wyniki przeprowadzonej analizy w sposób wyczerpujący zaprezentował w uzasadnieniu uchwały, słusznie uznając że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiocie zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora X.
Y. za wskazane we wniosku pełnomocnika czyny. Nie powielając argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały I ZI 48/23 należy jedynie wskazać, że prokurator Prokuratury Okręgowej w S. – X. Y. występował przed Sądem Rejonowym w S. w charakterze strony – oskarżyciela publicznego, którego rola ograniczała się do popierania aktu oskarżenia przed sądem i przedstawienia dowodów oraz argumentacji przemawiających za ich poparciem. Ocena dowodów przestawionych przez strony postępowania, także przez oskarżyciela publicznego, czyli określenie ich wiarygodności i mocy dowodowej, należy do sądu, który dokonuje jej w ramach zasady swobodnej oceny dowodów.
Jeżeli sąd uzna zeznania świadka za niewiarygodne lub ma wątpliwości co do jego wiarygodności, czy też ma wątpliwości co do poprawności danych zawartych w protokołach z przeprowadzonych czynności może skierować zawiadomienie do prokuratury lub policji o możliwości popełnienia przestępstwa, co stanowi w sądownictwie powszechnym utartą praktykę. W niniejszej sprawie zawiadomienie takie nie zostało skierowane. Co więcej, protokoły pobrania próbek z wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym, stały się podstawą wydanych w sprawie opinii biegłych, które to opinie także zostały poddane przez sąd swobodnej ocenie dowodów i kontroli instancyjnej, a w konsekwencji stanowiły podstawę skazania M.
J.Oceniając zachowanie X. Y. nie można pominąć, że pierwotnie postępowanie przygotowawcze, w tym sporządzenie i wniesienie do Sądu Rejonowego w S. aktu oskarżenia, jak również występowanie na pierwszych kilkunastu rozprawach przed Sądem Rejonowym w S. było kompetencją prokurator L. F. Dopiero po jej odejściu w stan spoczynku prokurator X. Y. uczestniczył, jedynie w dwóch rozprawach, które odbyły się w dniach 2 czerwca 2020 r. oraz 4 sierpnia 2020 r., na których to z kolei nie byli przesłuchiwani żadni świadkowie. Wobec powyższego stawianie prokuratorowi X.
Y. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. wydaje się być co najmniej niezrozumiałe. Skarżący z kolei w uzasadnieniu zażalenia nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za zasadnością wywiedzionego wniosku czy nieprawidłowości podjętej przez Sąd I instancji decyzji, ograniczając się do przytoczenia orzecznictwa Sądu Najwyższego i wypowiedzi doktryny w zakresie przepisów prawnokarnych. Powyższe nie może być uznane za jakichkolwiek argument, który uzasadniałby wniesiony środek zaskarżenia za zasadny.
W związku z powyższym ustalenie sądu I instancji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia dostatecznie podejrzenia popełnienia przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. opisanych we wniosku czynów, uznać należy za prawidłowe.Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [M. T.][r.g.] Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska