Third party appealing social security debt decision is exempt from court fees under civil procedure law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ruled that a third party appealing a social security authority's decision to pay social insurance contributions is exempt from court fees. The plaintiff, a spouse of a civil company partner, was ordered to pay debts arising from unpaid employee contributions and overpaid benefits under tax liability laws. The court held that since the appeal does not fit the procedural documents listed in the relevant regulation, no court fee applies to this specific type of appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 47711 § 1 k.p.c.; Art. 463 § 1 k.p.c.; Art. 41 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych; The third party appealing a social security authority's decision regarding social insurance contributions is not subject to court fees.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Uchwała z dnia 5 kwietnia 1995 r.
II UZP 9/95
Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Stefania Szymańska
(sprawozdawca), Maria Tyszel,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Witolda Bryndy, w sprawie z wniosku
Gabrieli N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o składki na
ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 5 kwietnia 1995
r. zagadnienia sprawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 lutego 1995 r., [...] do
rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.
Czy osoba trzecia - inna osoba w rozumieniu art. 47711 § 1 k.p.c. wnosząca
odwołanie od decyzji organu rentowego zobowiązującej ją do uiszczenia należnych
składek z tytułu ubezpieczenia społecznego ma obowiązek uiszczenia opłaty sądowej?
p o d j ą ł następującą uchwałę:
Inna osoba w rozumieniu art. 47711 § 1 k.p.c. wnosząca odwołanie od
decyzji organu rentowego ustalającej jej obowiązek opłacania składek z tytułu
ubezpieczenia społecznego nie ma obowiązku uiszczania opłaty sądowej.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w decyzji z 18 maja 1994 r.
stwierdził, że Gabriela N., jako żona Józefa N. jest odpowiedzialna za jego zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "H." - Spółka Cywilna, za okres od maja 1992 r. do
marca 1993 r. oraz z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia
społecznego (zasiłków rodzinnych) za okres od lutego 1991 r. do kwietnia 1993 r. - na
łączną kwotę 274.701.000 zł i wezwał ją do uiszczenia tej kwoty w terminie do 15
czerwca 1994 r.
Poza sporem jest, że Józef N., Rudolf K. i Jan K. w dniu 15 kwietnia 1991 r.
założyli spółkę cywilną o nazwie Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "H." w S. oraz,
że wobec śmierci wspólnika Jana K. wspólnikami tejże spółki, od 8 maja 1992 r., są
Józef N. i Rudolf K.
Organ rentowy powołał się na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada o
organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr
25, poz. 137 ze zm.) oraz art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach
podatkowych (jednolity tekst Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486) w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów
ustawy podatkowej na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych...(Dz. U. Nr 6, poz. 40).
W myśl art. 41 ustawy o zobowiązaniach podatkowych małżonek podatnika odpowiada solidarnie z podatnikiem za jego zaległości powstałe w czasie trwania
małżeństwa. Zaległości podatkowe podlegają zaspokojeniu z majątku wspólnego
małżonków.
Wobec złożenia przez Gabrielę N. odwołania, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie wezwał ją do uiszczenia opłaty sądowej w
kwocie 21.976.000 zł pod rygorem zwrotu odwołania.
W związku ze złożeniem przez Gabrielę N. wniosku o zwolnienie od uiszczenia
opłaty sądowej, Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 4 grudnia 1994 r. zwolnił ją od
ponoszenia opłaty sądowej w 1/2 części.
Rozpoznając zażalenie Gabrieli N. na powyższe postanowienie, Sąd Apelacyjny
uznał, iż w sprawie występuje zagadnienie prawne, nasuwające poważne wątpliwości,
które wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Treść tego zagadnienia została
przytoczona w sentencji uchwały.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W powołanej w uzasadnieniu pytania prawnego uchwale z dnia 19 października
1994 r. - II UZP 21/94 Sąd Najwyższy stwierdził, iż zakład pracy wnoszący odwołanie
od decyzji organu rentowego ustalającej wymiar składek z tytułu ubezpieczenia
społecznego jest ubezpieczonym w rozumieniu art. 463 § 1 w związku z art. 476 § 5 pkt
2 lit. b kodeksu postępowania cywilnego i nie ma obowiązku uiszczenia opłat
sądowych.
W niniejszej sprawie organ rentowy zaś wydał decyzję nakazującą wnioskodawczyni,
jako żonie wspólnika spółki cywilnej, uiszczenie należności z tytułu nieopłaconych
składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników tejże spółki i nienależnie wypłaconych im świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z powołaniem się na art. 41
ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Zgodnie z art. 47711 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych
stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona
decyzja, organ rentowy i zainteresowany.
Należy zgodzić się z Sądem Apelacyjnym, że wnioskodawczyni jako żona wspólnika
spółki cywilnej zobowiązana do uiszczenia z majątku wspólnego małżonków zaległych
świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz zwrotu nienależnie wypłaconych
świadczeń jest inną osobą w rozumieniu art. 47711 § 1 k.p.c. Wydana decyzja dotyczy
bowiem jej obowiązku uregulowania tych należności.
W uzasadnieniu cyt. wyżej uchwały II UZP 21/94 Sąd Najwyższy stwierdził również, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 maja 1993 r. w sprawie
wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 46, poz. 210) nie przewiduje opłat
od odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczenia społecznego.
Przepisy rozporządzenia przewidują opłatę od pism procesowych wymienionych w nim,
ale tylko dla postępowania nieprocesowego. W postępowaniu procesowym określają
natomiast wysokość wpisu stosunkowego, a następnie regulują dla poszczególnych
pism procesowych, czy wpis ten jest pobierany w całości czy w określonej części.
Ponieważ odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń
społecznych nie jest żadnym z wymienionych w rozporządzeniu pism procesowych (w
szczególności nie jest rewizją czy zażaleniem), to nie można na jego podstawie
stwierdzić, czy wpis stosunkowy miałby zostać pobrany w całości lub w części.
Podzielając stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uchwale II UZP 21/91,
należy w konsekwencji stwierdzić, że także inna osoba w rozumieniu art. 477 11 § 1
k.p.c. jako podmiot zobowiązany do uiszczenia zaległych świadczeń z ubezpieczenia
społecznego i uprawniony do zaskarżenia wydanej decyzji, nie ma obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, mimo iż nie jest ubezpieczonym w rozumieniu art. 463 § 1 k.p.c.
Takie stanowisko jest zbieżne z sugestią Sądu Apelacyjnego wyrażoną w uzasadnieniu zagadnienia prawnego (in fine).
Kierując się powyższymi przesłankami Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści
przytoczonej w sentencji.