Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZP 8/94 Generato dall'IA

Supreme Court refused to interpret combatant law, stating administrative practice errors are not legal doubts.

Numero d'incarto II UZP 8/94
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused to issue a binding interpretation regarding the definition of 'fighting for Poland's independence' under the Combatants Act. The Ombudsman requested clarification because the Central Office denied rights to those serving in Western units without direct front-line combat. The Court ruled that isolated administrative errors do not constitute legal doubts requiring Supreme Court intervention. Consequently, the request was dismissed, directing parties to use administrative appeals to correct the specific case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 13 pkt 3 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 20 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym: The Supreme Court may only issue a binding interpretation when genuine legal doubts exist in practice, and isolated administrative mistakes or inconsistent practices do not automatically create such doubts.

Parole chiave

Generato dall'IA
binding interpretation legal doubts administrative practice combatants act supreme court function legal uncertainty administrative appeal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 13 pkt 3 of the Act of 20 September 1984 on the Supreme Court
Sąd Najwyższy podejmuje uchwałę w trybie art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20
Art. 16 ust. 2 of the Act of 20 September 1984 on the Supreme Court
Rzecznik Praw Obywatelskich powołując się na art. 13 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 2
Art. 20 ust. 1 of the Act of 20 September 1984 on the Supreme Court
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, właściwy skład Sądu
Art. 21 ust. 2 pkt 2 of the Act of 24 January 1991 on Combatants
"Czy przez "udział w walce o niepodległość Polski", o którym mowa w art. 21 pkt
Art. 5 of the Act of 31 January 1980 on the Chief Administrative Court
Wprawdzie Sąd Najwyższy sprawując z mocy art. 5 ustawy z dnia 31 stycznia

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UZP 8/93
III CZP 77/93
24 września 1993 r., III CZP 77/93; z dnia 19 października 1993 r., III CZP 46/93; z dnia
III CZP 46/93
24 września 1993 r., III CZP 77/93; z dnia 19 października 1993 r., III CZP 46/93; z dnia
III CZP 173/93
18 lutego 1994 r., III CZP 173/93 i III CZP 177/93 a także z dnia 30 listopada 1993 r., I
III CZP 177/93
18 lutego 1994 r., III CZP 173/93 i III CZP 177/93 a także z dnia 30 listopada 1993 r., I
I PZP 34/93
I PZP 65/93
Supreme Court refused to issue a binding interpretation due to lack of practical significance and existing judicial unity.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 16 czerwca 1994 r.

II UZP 8/94

1. Sąd Najwyższy podejmuje uchwałę w trybie art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20

września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 13, poz.

48) wówczas, gdy wątpliwości co do rozumienia przepisów prawa ujawniają się w

praktyce organów, nad którymi Sąd Najwyższy sprawuje także pośredni nadzór w

zakresie orzekania.

2. Nieprawidłowe stosowanie prawa w praktyce przez jedną z terenowych

jednostek organizacyjnych urzędu centralnego nie jest równoznaczne z wątpliwościami w rozumieniu wymienionego w pkt 1 przepisu.

Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Teresa FlemmingKulesza, Adam Józefowicz, Kazimierz Jaśkowski, Teresa Romer, Stefania Szymańska,

Maria Tyszel (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu na

posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 1994 r., wniosku Rzecznika Praw

Obywatelskich, skierowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do

rozpoznania przez skład siedmiu sędziów Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na

następujące zagadnienie prawne:

"Czy przez "udział w walce o niepodległość Polski", o którym mowa w art. 21 pkt

2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r, o kombatantach oraz niektórych osobach będących

ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.),

należy rozumieć tylko służbę wojskową żołnierza w jednostce wojskowej biorącej udział

we frontowych starciach zbrojnych z nieprzyjacielem w okresie II wojny światowej, czy

również czynną służbę wojskową w jednostkach wojskowych wchodzących w skład

Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, które wypełniały inne zadania wojskowe w tym

czasie ?"

p o s t a n o w i ł:

o d m ó w i ć podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Rzecznik Praw Obywatelskich powołując się na art. 13 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 2

ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym ( jednolity tekst: Dz. U. z 1994

r., Nr 13, poz. 48) zwanej dalej ustawą o Sądzie Najwyższym, przedstawił Sądowi

Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne o treści przytoczonej w sentencji

postanowienia.

Zagadnienie to zrodziło się na tle praktyki Urzędu do Spraw Kombatantów, który

odmawia przyznania uprawnień określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o

kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu

powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach.

Organ ten, powołując się na art. 21 ust. 2 pkt 2 tej ustawy stanowiący, że uprawnienia

nie przysługują osobie, która: "przymusowo pełniła służbę w armii niemieckiej, jeżeli

potem do końca wojny nie brała udziału w walce o niepodległość Polski" wyraża pogląd,

że osoby takie nie mogą uzyskać uprawnień, jeżeli pełniąc służbę w formacjach

wojskowych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, nie brały jednak do końca wojny", tj.

do 8 maja 1945 r. "czynnego udziału w walkach frontowych".

W uzasadnieniu przedstawionego zagadnienia wskazano, że ze skargą na tę

praktykę Urzędu do Spraw Kombatantów wystąpiło do Rzecznika Praw Obywatelskich

Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na ZachodzieKoło Terenowe w C.

Sąd Najwyższy w powiększonym składzie zważył, co następuje:

I. Powołane we wniosku przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym uprawniają

określone podmioty - m.in. Rzecznika Praw Obywatelskich do wystąpienia do Sądu

Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych

"budzących wątpliwości w praktyce lub których stosowanie wywołało rozbieżność w

orzecznictwie".

Na wstępie należy zatem rozważyć, czy treść wniosku odpowiada powyższym

kryteriom, a więc, czy przedmiotem przedstawionego zagadnienia jest przepis prawny,

który budzi wątpliwości w praktyce lub wywołał rozbieżności w orzecznictwie.

W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku nie powołano żadnych orzeczeń

sądowych, których treść wskazywałaby na istnienie rozbieżności w orzecznictwie,

uzasadniając natomiast potrzebę podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały, powołano się

jedynie na błędną - zdaniem Rzecznika - praktykę stosowaną przez Urząd do Spraw

Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków do

uzyskania uprawnień przewidzianych w tej ustawie orzeka Kierownik Urzędu do Spraw

Kombatantów i Osób Represjonowanych lub powołani przez niego pełnomocnicy.

Truizmem jest przypomnienie, że - w myśl art. 7 ustawy o kombatantach - Urząd ten

jest centralnym organem administracji państwowej i jego decyzje podlegają zaskarżeniu

do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Argumentacja przedstawiona przez Rzecznika

Praw Obywatelskich w uzasadnieniu wniosku, jest argumentacją merytoryczną

prezentowanego poglądu, że sformułowanie zawarte w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o

kombatantach: "udział w walce o niepodległość Polski", w odniesieniu do żołnierzy

Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, nie powinno być ograniczane wyłącznie do udziału

w walkach na froncie, natomiast nie wskazuje, aby istniały wątpliwości w praktycznym

stosowaniu tego przepisu. Treść uzasadnienia zdaje się wskazywać, że odmienna,

kwestionowana przez Rzecznika praktyka jest spotykana tylko na terenie działania Koła

Terenowego w C. - Ogólnokrajowego Stowarzyszenia Kombatantów Polskich Sił

Zbrojnych na Zachodzie, a z wniosku nie wynika, czy decyzje wyrażające ten

kwestionowany pogląd zostały zaskarżone.

II. Zagadnienie "wątpliwości w praktyce" uzasadniających wydanie uchwały w

trybie art. 13 pkt 3 ustawy o Sądzie Najwyższym było już wielokrotnie przedmiotem

wykładni powiększonych składów Sądu Najwyższego m.in. w postanowieniach: z dnia

24 września 1993 r., III CZP 77/93; z dnia 19 października 1993 r., III CZP 46/93; z dnia

18 lutego 1994 r., III CZP 173/93 i III CZP 177/93 a także z dnia 30 listopada 1993 r., I

PZP 34/93, oraz z dnia 10 marca 1994 r., I PZP 65/93. Pomimo pewnych różnic, jakie

zarysowały się przy interpretacji tego zagadnienia, wszystkie orzekające składy Sądu

Najwyższego wyraziły jednolity pogląd, że "[...] Sąd Najwyższy staje się właściwy dla

podjęcia uchwały w trybie art. 13 ust. 3 ustawy o Sądzie Najwyższym wówczas, gdy

wątpliwości co do rozumienia przepisów prawa ujawniają się w praktyce tych organów,

nad którymi Sąd Najwyższy sprawuje zwierzchni nadzór w zakresie orzekania [...]"

(postanowienie Sądu Najwyższego Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w składzie Całej Izby z dnia 10 marca 1994 r., I PZP 65/93).

Wprawdzie Sąd Najwyższy sprawując z mocy art. 5 ustawy z dnia 31 stycznia

1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 19, poz. 68 ze zm.) nadzór nad

działalnością Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie orzekania, sprawuje

również pośrednio nadzór nad Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób

Represjonowanych, jednakże podjęcie uchwały w niniejszej sprawie - zdaniem składu

orzekającego - stanowiłoby naruszenie tegoż przepisu. Z uzasadnienia

przedstawionego zagadnienia nie wynika bowiem, czy kwestionowana praktyka została

poddana kontroli instancyjnej. Wyjaśnianie przepisów prawnych budzących wątpliwości

w działalności organów administracyjnych, z pominięciem możliwości uzyskania

wykładni w toku instancji, byłoby poszerzeniem funkcji Sądu Najwyższego, określonych

w art. 1 i 2 ustawy o Sądzie Najwyższym i o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1994 r., III CZP 173/93).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, właściwy skład Sądu

Najwyższego może z uzasadnionych przyczyn odmówić podjęcia uchwały, a w

szczególności - jeżeli nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia wątpliwości. Zdaniem składu

orzekającego w niniejszej sprawie, skoro Rzecznik Praw Obywatelskich ani nie wykazał

rozbieżności w orzecznictwie w zakresie dotyczącym przedstawionego zagadnienia, ani

też, że wątpliwości w praktyce wynikają z brzmienia lub konstrukcji art. 21 ust. 2 pkt 2

ustawy o kombatantach, nie zachodzi potrzeba podjęcia uchwały.

Praktyka stosowana przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w zakresie objętym działalnością Koła Terenowego w C.-Stowarzyszenia

Kombatantów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, może być skorygowana w drodze

środków odwoławczych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu Najwyższego nieprawidłowe stosowanie prawa w praktyce

jednego z organów administracyjnych nie jest równoznaczne z "wątpliwościami" w

praktyce w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym.

Mając powyższe na uwadze, z mocy powołanych przepisów, orzeczono jak w

sentencji postanowienia.