Supreme Court allows partial employment during the three-year base period for pension recalculation under Polish law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ruled that a three-year period for pension recalculation can be considered even if the applicant only partially worked during it. The applicant had suspended his pension to work as an accountant while receiving the old pension, leading to a dispute over whether this mixed status invalidated the period. The court decided in favor of the applicant by interpreting the relevant statute to allow partial employment within the required timeframe.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent; Art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin: A three-year period for pension recalculation may be considered even if the applicant only partially worked during it, as partial employment does not preclude recalculation based on earnings from the entire period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Uchwała z dnia 25 maja 1994 r.
II UZP 17/94
Przewodniczący SSN: Krzysztof Kolasiński (sprawozdawca), Sędziowie
SN: Stefania Szymańska, Maria Tyszel,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, w sprawie z wniosku Rudolfa P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o
wysokość emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 25 maja 1994 r.
zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 26 stycznia 1994 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.,
"Czy trzyletni okres (1989-1991), z którego wynagrodzenie stanowić może
podstawę wymiaru obliczonego ponownie świadczenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 1
ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach
ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450
z późn. zm.) może być uwzględniony mimo, że wnioskodawca tylko częściowo
pozostawał w tym okresie w zatrudnieniu, częściowo nie pracował i pobierał emeryturę?"
p o d j ą ł następującą uchwałę:
Trzyletni okres (1989-1991), z którego wynagrodzenie stanowić może
podstawę wymiaru obliczonego ponownie świadczenia, zgodnie z art. 7 ust. 1
pkt 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o
zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr
104, poz. 450 ze zm.) może być uwzględniony, mimo, że wnioskodawca tylko
częściowo pozostawał w tym okresie w zatrudnieniu, a w pozostałym okresie
pobierał emeryturę.
Uzasadnienie
Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia
przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu powstało w związku z następującym stanem
faktycznym. Wnioskodawca pobierał od 1 stycznia 1982 r. wcześniejszą emeryturę
na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie
szczególnych zasad przechodzenia na emeryturę pracowników uspołecznionych
zakładów pracy w okresie do 31 grudnia 1981 r. (Dz. U. Nr 19, poz. 95). W okresie
od 1 lutego 1990 r. do 28 lutego 1993 r. podjął on zatrudnienie jako główny
księgowy, zawieszając pobieranie emerytury. Wnioskiem z dnia 22 grudnia 1992 r.
zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O. o obliczenie na
nowo wysokości emerytury w oparciu o zarobki uzyskiwane w latach 1990, 1991 i
1992. Organ rentowy decyzją z dnia 31 marca 1993 r. odmówił przeliczenia emerytury w oparciu o zarobki ze wskazanego wyżej okresu. W odpowiedzi na odwołanie wnioskodawcy Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w O. wyjaśnił, że
wnioskodawca nie przepracował po zawieszeniu wypłaty emerytury wymaganego
okresu do przeliczenia emerytury zgodnie z art. 79 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z dnia
17 czerwca 1993 r. oddalił odwołanie od decyzji organu rentowego, podzielając
wskazaną argumentację.
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
rozpoznając rewizję od tego wyroku powziął wątpliwość ujętą w rozpoznawanym
zagadnieniu prawnym. W uzasadnieniu zagadnienia prawnego Sąd Apelacyjny
zwrócił uwagę, iż Sąd Najwyższy w uchwale z 8 listopada 1993 r., II UZP 21/93,
zajął stanowisko, iż trzyletni okres z którego wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru emerytury przypadać może na okres ostatnich 12 lat zatrudnienia
przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do
emerytury uprawniony nie pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu. Uchwała
ta została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne, czy trzyletni okres, z którego
wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru ponownie obliczonego świadczenia przypadać musi na okres ostatnich 12 lat kalendarzowych przed
zgłoszeniem wniosku o przyznanie prawa do emerytury, czy na okres 12 lat przed
zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia, jeżeli mimo przyznania prawa do emerytury uprawniony nie pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu.
Sąd Apelacyjny akceptując stanowisko wyrażone w tej uchwale, iż wskazany
okres trzyletni przyjmowany za podstawę wymiaru emerytury przypadać może na
okres 12 lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia stawia problem, czy
może mieć to miejsce także wówczas, gdy uprawniony okresowo pobierał świadczenie, a okresowo pozostawał w zatrudnieniu, zawieszając pobieranie emerytury.
Za tym stanowiskiem przytacza argumentację odwołującą się do nowego brzmienia
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. z 1989 r., Nr 11,
poz. 63), ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 1990 r.
zmieniającym niektóre przepisy w sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytury i
rent (Dz. U. Nr 71, poz. 418). Przyjmuje się w nim, iż przy ustalaniu kolejnych trzech
lat kalendarzowych, z których wynagrodzenie uwzględnia się przy obliczaniu pod-
stawy wymiaru świadczeń bierze się pod uwagę następujące po sobie lata kalendarzowe, chociażby w niektórych z tych lat lub w części z nich pracownik nie osiągnął
wynagrodzenia lub nie był zatrudniony. Sąd Apelacyjny zwraca uwagę także na to, iż
art. 7 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104,
poz. 450) posługuje się sformułowaniem "wynagrodzenie wypłacone za czas
kolejnych lat kalendarzowych", w miejsce poprzednio stosowanego określenia
"wynagrodzenie wypłacone za kolejne miesiące zatrudnienia."
Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu
zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy uwzględnił nadto, iż art. 1 pkt 23 ustawy z
dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym
(Dz. U. Nr 36, poz. 206) nadał nową treść art. 79 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 14 grudnia
1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Pominięto w nim
sformułowany uprzednio alternatywnie warunek, aby emeryt lub rencista po
przyznaniu świadczenia - wskutek dalszego wykonywania zatrudnienia nie podjął
świadczeń albo pobierał świadczenie i miał co najmniej 24 miesięczny okres zatrudnienia po jego przyznaniu. W nowym brzmieniu art. 79 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 14
grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - nową podstawę wymiaru od wyższego wynagrodzenia, wypłaconego pracownikowi po
przyznaniu świadczenia ustala się na wniosek zainteresowanego za cały okres
wymagany do ustalenia podstawy wymiaru. Podjęcie emerytury za część okresu, z
którego wynagrodzenie ma stanowić podstawę wymiaru ponownie obliczonego świadczenia nie stoi więc obecnie na przeszkodzie ponownemu obliczeniu emerytury na
podstawie zarobków osiągniętych w całym tym okresie.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 391 k.p.c. podjął uchwałę
jak w sentencji.