Social security contribution base determination excludes cassation appeal under Polish Code of Civil Procedure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Bank's cassation appeal regarding the determination of the base for social security contributions. The Bank argued that the case concerned establishing a right to benefits rather than calculating contribution bases, thus allowing cassation. The court held that the dispute fundamentally involved verifying the contribution base under specific regulations, which legally precludes cassation regardless of the underlying claim. Consequently, the appeal was rejected as inadmissible under the relevant procedural provisions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAart. 393 pkt 5 in fine KPC; art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r.; art. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r.: In disputes concerning the determination of the base for calculating social security contributions, the right to file a cassation appeal is excluded by law.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 13 listopada 1997 r.
II UZ 87/97
W sprawie dotyczącej określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, decydującego o ich wysokości, kasacja jest wyłączona
(art. 393 pkt 5 in fine KPC).
Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Andrzej
Kijowski, Zbigniew Myszka (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 1997 r. sprawy z wniosku Banku P.-H. SA [...] w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o składki na ubezpieczenie społeczne, na
skutek zażalenia powoda w przedmiocie odrzucenia kasacji od postanowienia Sądu
Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 28 maja
1997 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach postanowieniem z dnia 28 maja 1997 r. odrzucił kasację Banku P.-H. SA [...] w S. od
wyroku tego Sądu z dnia 30 stycznia 1997 r. [...], zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 2 kwietnia
1996 r. i oddalającego odwołanie zainteresowanego pracodawcy od decyzji organu
rentowego nakładającej obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne od nagród przyznawanych pracownikom za wykrycie fałszywych banknotów.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że podstawę
prawną rozstrzygniętego sporu między Bankiem a organem rentowym stanowiły
-2przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne... (Dz. U. z 1993 r. Nr
68, poz. 330 ze zm.). Również ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że Bank
kwestionował podstawę wymiaru składek - utrzymując, że nie może ona obejmować
przyznawanych przezeń nagród. Skoro kasacja nie przysługuje w sprawach dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (art. 393 pkt 5 KPC), to
jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu w trybie art. 393 5 pkt 1 KPC, bez
względu na wartości przedmiotu zaskarżenia.
W zażaleniu zainteresowany Bank zarzucił naruszenie przepisu art. 393 pkt
5 KPC i domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia - twierdząc, że nie
występował o określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ale
żądał uchylenia decyzji organu rentowego odmawiającej wznowienia postępowania.
Zdaniem skarżącego sprawa dotyczyła stwierdzenia prawa lub obowiązku do
określonego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, ponieważ „prawo organu
rentowego do pobierania składki na ubezpieczenie od wynagrodzenia pracowników
wpływa na prawo świadczenia dla pracowników”. W tego rodzaju sprawach kasacja
nie jest wyłączona w oparciu o art. 393 pkt 5 KPC, który jako przepis wyjątkowy nie
może być interpretowany rozszerzająco.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przedmiotem procesu było odwołanie zainteresowanego Banku od decyzji
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 30 stycznia 1996 r., zobowiązującej do odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników od
nagród za wykrycie fałszywych znaków pieniężnych i ujawnienie fałszerstw dokumentów związanych z obrotem pieniężnym. Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji
potwierdzono decyzję organu rentowego z dnia 1 czerwca 1994 r. [...], która obciążyła zainteresowany Bank składkami na pracownicze ubezpieczenie społeczne i
Fundusz Pracy, z ustawowymi odsetkami za okres od lutego 1992 r. do grudnia 1993
r. w łącznej kwocie 17.842.400 zł (przed denominacją). Zasądzenia zwrotu tej właśnie kwoty wynikającej z wcześniejszej - niż zaskarżona - decyzji organu rentowego
domagał się skarżący w odwołaniu od decyzji z dnia 30 stycznia 1996 r. Jego od-
-3wołanie było w obu instancjach sądowych rozpoznane jako sprawa o składki na
ubezpieczenie społeczne. Równocześnie jednak jako materialnoprawną podstawę
rozbieżnych orzeczeń Sądy pierwszej i drugiej instancji powołały regulację normatywną zawartą w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w
sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie Rady Ministrów z 29 stycznia 1990 r.), która
wprost wymienia składniki dochodu w gotówce lub w naturze z tytułu wykonywania
pracy w ramach stosunku pracy wchodzące do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia - od tak
prawnie określonej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne - pracodawca jest obowiązany, bez uprzedniego wezwania, opłacać i rozliczać składki na
ubezpieczenie społeczne. Jeżeli wykonuje tę powinność nieprawidłowo, to organ
rentowy z urzędu oblicza i wymierza należną składkę, wydając decyzję w sprawie
wymiaru składek (§ 17 tego rozporządzenia). Taką decyzję organ rentowy wydał w
dniu 1 czerwca 1994 r., która uprawomocniła się wobec jej niezaskarżenia w ustawowym terminie.
W takich okolicznościach wniosek Banku z dnia 28 listopada 1995 r. „o
stwierdzenie nieważności tej decyzji i zwrot nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne” w kwocie 1784,24 zł w sensie prawnym był spóźnionym odwołaniem od decyzji dotyczącej wymiaru składek z dnia 1 czerwca 1994 r. i nie powinien być przedmiotem kolejnej decyzji organu rentowego z dnia 30 stycznia 1996 r.,
wydanej błędnie na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r. Nr
25, poz. 137 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z 25 listopada 1986 r.), ponieważ nie było potrzeby utrzymania w mocy prawomocnej decyzji z dnia 1 czerwca
1994 r. wymierzającej należne składki na ubezpieczenie społeczne.
Przedmiotem sporu nie było przy tym, jak wywodził w uzasadnieniu zażalenia skarżący Bank, „stwierdzenie prawa lub obowiązku do określonego świadczenia
z ubezpieczenia społecznego”, skoro w istocie rzeczy sprawa dotyczyła zweryfikowania podstawy wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne, decy-
-4dującej o wymierzeniu i pobraniu decyzją z dnia 1 czerwca 1994 r. należnych składek
na to ubezpieczenie w łącznej kwocie 17.842.400 zł (przed denominacją). Decyzja
ta pozostawała w bezpośrednim związku ze sporną kwestią określenia - stosownie
do treści § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 1990 r. - podstawy
wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 1992
r. do grudnia 1993 r., związanej z uwzględnieniem w tej podstawie spornych nagród.
Tymczasem zgodnie z treścią § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29
stycznia 1990 r. - zakład pracy jest zobowiązany opłacać i rozliczać w prawidłowej
wysokości składki na pracownicze ubezpieczenia społeczne od określonej stosownie
do reguł § 7 tego aktu prawnego podstawy wymiaru tych składek. Jeżeli pracodawca
dokonuje tej czynności nieprawidłowo, to organ rentowy nie wydaje decyzji w sprawie
określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ale - określając
prawidłową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne - oblicza i
wymierza w wysokości prawnie określonej (§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 29
stycznia 1990 r.) należną składkę na to ubezpieczenie, wydając w tej sprawie
stosowną decyzję (art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o finansowaniu i
organizacji ubezpieczeń społecznych). W tym układzie normatywnym sporna sprawa
dotyczyła zatem decydującego o wymiarze należnych składek określenia - stosownie
do treści § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 stycznia 1990 r. - podstawy
wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenie społeczne, w której kasacja nie
przysługuje z mocy art. 393 pkt 5 in fine KPC.
Mając powyższe na uwadze zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie
art. 393
KPC w związku z art. 385 i 397 § 2 KPC.