Voluntary sickness insurance dispute dismissed; value threshold applies as it is not mandatory insurance coverage.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal regarding a dispute over voluntary sickness insurance coverage for a period of two days. The insured argued that the case fell under an exception allowing appeals regardless of value, but the court held that 'mandatory insurance' in the relevant statute refers only to compulsory schemes, not voluntary ones. Consequently, the appeal was rejected because the claimed value of 9 zł fell below the 10,000 zł threshold required for property rights cases.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: The term 'mandatory insurance' in the cassation value threshold provision refers exclusively to compulsory insurance schemes, meaning voluntary insurance disputes remain subject to the general rule requiring a minimum value of 10,000 zł for admissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 69/17 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek (przewodniczący)SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca)SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku K. B.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi […]o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 października 2017 r.,zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]z dnia 21 marca 2017 r., oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej K. B. od wyroku tego Sądu z dnia 27 lipca 2016 r., oddalającego apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 lipca 2015 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2015 r. ustalającej okresy podlegania przez nią obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.Sąd Apelacyjny wskazał, że w skardze kasacyjnej pełnomocnik ubezpieczonej określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 9 zł, stanowiącą wartość należnych składek za sporny okres, tj. od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 3 lutego 2014 r., bowiem ubezpieczona zaskarżyła decyzję organu rentowego w zakresie dotyczącym odmowy objęcia jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w okresie od dnia 1 do dnia 3 lutego 2014 r.
Natomiast, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Użyte w tym przepisie pojęcie „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia” odnosi się do definicji zawartej w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst:
Dz.U. z 2017 r., poz. 1778), która rozróżnia obowiązkowe ubezpieczenia określone w art. 6, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 od dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych z art. 7 oraz chorobowych z art. 11 ust. 2 tej ustawy. Warunki powstania dobrowolnego ubezpieczenia, jego kontynuowania i ustania są uregulowane w art. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jest to regulacja odrębna od zasad obowiązujących przy ubezpieczeniu obowiązkowym. Zatem użyte w art. 3982 § 1 k.p.c. określenie „objęcie obowiązkiem ubezpieczenia” odnosi się do ubezpieczenia obowiązkowego, a nie do ubezpieczenia dobrowolnego.
W związku z tym wyznacznikiem dopuszczalności skargi kasacyjnej jest wartość przedmiotu zaskarżenia, którą pełnomocnik ubezpieczonej prawidłowo oznaczył jako wartość należnych składek w wysokości 9 zł, a która jest niższa niż 10.000 zł. Wobec tego Sąd Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.W zażaleniu na powyższe postanowienie ubezpieczona domagała się jego uchylenia w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. przez uznanie, że przedmiotem skargi kasacyjnej nie jest sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, podczas gdy domagała się ona ustalenia obowiązku organu rentowego stwierdzenia decyzją, iż podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej również w okresie od dnia 1 do dnia 3 lutego 2014 r.”Zdaniem wnoszącej zażalenie, prawidłowa wykładnia art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. powinna prowadzić do objęcia nim także spraw, w których na skutek spełnienia uwarunkowań wynikających z ustawy organ rentowy miał obowiązek stwierdzenia w drodze decyzji podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu, nie wyłączając z tego spraw dotyczących ubezpieczeń, którym podlega się na zasadzie dobrowolności.
Zwłaszcza, że w sprawie II UK 227/16 o podobnym stanie faktycznym Sąd Najwyższy nie dopatrzył się niedopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że sprawa o objęcie ubezpieczeniem społecznym (w tym o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) jest sprawą o prawa majątkowe, gdyż z decyzji o objęciu ubezpieczeniem (wyłączeniu z ubezpieczenia) wynikają bezpośrednio skutki majątkowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2016 r., II UZ 35/15, LEX nr 1997963).
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 2006 r., V CZ 67/06 (LEX nr 327899) stwierdził ponadto, że dla rozróżnienia majątkowego bądź niemajątkowego charakteru konkretnej sprawy nie jest istotne, czy rozpoznawana jest ona w następstwie wytoczenia powództwa o świadczenie, czy też powództwa o ustalenie albo ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego. Sprawą majątkową jest sprawa, w której zgłoszone żądanie zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Z tych względów usprawiedliwione jest twierdzenie, że prawami majątkowymi są wszelkie prawa wywodzące się bezpośrednio ze stosunków prawnych obejmujących ekonomiczne interesy stron.
A zatem, skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji i w konsekwencji odwołania ubezpieczonej stanowiło objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, to prawidłowo przyjął Sąd drugiej instancji, że jest to sprawa o prawa majątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 10.000 zł.Wbrew odmiennemu twierdzeniu ubezpieczonej sprawa o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym nie należy do katalogu spraw wymienionych w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c., bowiem jak prawidłowo uwypuklił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd drugiej instancji nawiązując do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 4 listopada 2003 r., II UZ 91/03, (LEX nr 1129286), określenia przedmiotu sprawy, którego dotyczy wyłączenie uzależnienia dopuszczalności skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia, odnoszą się do regulacji ustawowej tego przedmiotu.
I tak określenie "przyznanie i wstrzymanie emerytury i renty" odnosi się do regulacji tych kwestii zawartej w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383), a określenie "objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego" odnosi się do definicji tego pojęcia zawartej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa ta rozróżnia obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe określone w art. 6, 11 ust. 1 i 12 ust. 1 od dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, o których mowa w art. 7 oraz chorobowych określonych w art. 11 ust.
2. Jeżeli dojdzie do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego chorobowego i wypadkowego, to nie zmienia się ono w ubezpieczenie obowiązkowe. Warunki powstania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, jego kontynuowania i ustania uregulowane są w art. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który to przepis jest regulacją odrębną od zasad obowiązujących przy ubezpieczeniu obowiązkowym. Wobec tego użyte w art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. określenie "objęcie obowiązkiem ubezpieczenia" odnosi się do ubezpieczenia obowiązkowego a nie do dobrowolnego ubezpieczenia.
Do tego ostatniego ma zastosowanie zasada ogólna uzależniająca dopuszczalność kasacji od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2017 r., II UZ 80/16, LEX nr 2261739 czy z dnia 11 maja 2001 r., II UZ 22/01, PPiPS 2003 nr 2, poz. 69).Kierując się przedstawionymi motywami oraz uwzględniając to, że w sprawie objętej zażaleniem wartość kasacyjnego przedmiotu zaskarżenia, której ustalenia nie kwestionowała ubezpieczona, wynosi 9 zł, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. kc