Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 60/11 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal decision on costs due to vague legal basis and lack of specific valuation grounds.

Numero d'incarto II UZ 60/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's decision regarding litigation costs because the reasoning was overly general and failed to specify the legal basis for the awarded amount. The appellant argued that the dispute involved social insurance contributions rather than a specific monetary sum, necessitating a different valuation method under the relevant ministerial regulation. The court held that the lower court's vague reference to the Civil Procedure Code was insufficient and remanded the case for a properly reasoned determination of costs.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 98 k.p.c.; § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.: When the subject of the dispute is not a specific monetary sum but the determination of social insurance contribution bases, the court must explicitly cite the specific provision of the ministerial regulation applicable to the case rather than using a generic reference to the Civil Procedure Code.

Parole chiave

Generato dall'IA
litigation costs social insurance valuation of dispute ministerial regulation civil procedure code remand for retrial legal reasoning

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 98 k.p.c.
art. 98 k.p.c. W sprawie doszło do wskazania wartości
§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
§ 11 pkt 2 tego rozporządzenia
b/ naruszenie § 11 pkt 2 tego rozporządzenia przez jego pominięcie i
§ 11 ust. 2 rozporządzenia
znaleźć § 11 ust. 2 rozporządzenia.
art. 19 § 1 k.p.c.
na zasadzie art. 19 § 1 k.p.c. Z drugiej strony przepisy art.
art. 20 i nast. k.p.c.
Z drugiej strony przepisy art. 20 i nast. k.p.c. nie dają
art. 231 k.p.c.
wydaje się tu art. 231 k.p.c., albowiem – podobnie jak w sprawach pracowniczych –
§ 6 rozporządzenia
Po drugie, również ze skutkiem w postaci zastosowania § 6 rozporządzenia,
§ 5 rozporządzenia
Po trzecie istnieje możliwość zastosowania § 5 rozporządzenia, tj.
art. 98 k.p.c
wskazania jego podstawy, tj. art. 98 k.p.c. W sprawie doszło do wskazania wartości

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 60/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Romualda Spyt

w sprawie z wniosku Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego S.A.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanej B. S.

o podstawę wymiaru składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2012 r.,

zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 22 września 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w pkt II wyroku

z 22 IX 2011 r. Sądu Apelacyjnego w części ponad 120 zł i

sprawę w tym zakresie przekazuje temu Sądowi do ponownego

rozpoznania

i

orzeczenia

o

kosztach

postępowania

zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2011 r., Sąd Apelacyjny w sprawie z odwołania

Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w O. SA od decyzji ZUS o podleganie

ubezpieczeniom społecznym z udziałem zainteresowanej B. S. oddalił apelację i

zasądził kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd uzasadnił zdawkowo – ograniczając się do

wskazania jego podstawy, tj. art. 98 k.p.c. W sprawie doszło do wskazania wartości

przedmiotu sporu jedynie w postępowaniu I instancyjnym, która została określona

przez pełnomocnika organu rentowego na kwotę 45.696,62 zł.

Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach wywiódł pełnomocnik skarżącego,

zarzucając:

a/ wadliwe zastosowanie art. 98 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.

1349), albowiem – zdaniem skarżącego – nie stanowią one samodzielnej podstawy

orzeczenia o kosztach;

b/ naruszenie § 11 pkt 2 tego rozporządzenia przez jego pominięcie i

niezastosowanie.

Zdaniem skarżącego przedmiotem sporu w sprawie nie była konkretna suma

pieniężna a decyzje o podleganiu i stwierdzeniu podstaw wymiaru składek. W

związku z tym pozostaje dla skarżącego oczywiste, że zastosowanie powinien

znaleźć § 11 ust. 2 rozporządzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się uzasadnione i wymagało uwzględnienia przede

wszystkim ze względu na to, że rozstrzygnięcie o kosztach i jego zasady pozostają

na tyle niejasne, że nie poddają się kontroli. Ogólnikowe sformułowanie, że o

kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. nie wystarcza dla uzasadnienia

zastosowanej wartości zasądzonych kosztów, tym bardziej, że Sąd nie wskazał w

ogóle na podstawie którego z uregulowań rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. zdecydował się zastosować tak określoną stawkę.

Uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia okazuje się tym bardziej konieczne, że w

sprawie określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego nie stanowi

sprawy prostej, którą można skwitować typową formułą obciążenia kosztami strony

przegrywającej.

Sprawa, zgodnie z treścią decyzji ZUS, toczyła się o ustalenie podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W istocie jej cel stanowiło ustalenie,

że ubezpieczona podlega ubezpieczeniu społecznemu z określonego tytułu do

wysokości określonych kwot. W pierwszej instancji sąd orzekł o wynagrodzeniu

pełnomocnika przyjmując właśnie sumę tych kwot jako wartość przedmiotu sporu.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie dostrzega, że sprawa o

ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, stanowi kwestię

problematyczną z punktu widzenia ustalenia wartości przedmiotu sporu. Ponieważ

organ rentowy nie dochodzi zapłaty konkretnej kwoty, nie sposób wartości ustalić

na zasadzie art. 19 § 1 k.p.c. Z drugiej strony przepisy art. 20 i nast. k.p.c. nie dają

podstaw do określenia wartości przedmiotu sporu w takiej sytuacji. Najbliższy

wydaje się tu art. 231 k.p.c., albowiem – podobnie jak w sprawach pracowniczych –

jak to już wskazano w sprawie niniejszej chodziło o ustalenie istnienia stosunku

podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Z drugiej strony samo ustalenie

obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym ma rację bytu tylko o tyle, o ile

prowadzi do uzyskania przez organ rentowy należnych z tego tytułu składek. Ich

suma może stanowić wartość roszczenia w rozumieniu art. 19 § 1 k.p.c., a daje się

zakwalifikować jako wartość przedmiotu sporu.

Powyższe rozważania mają z punktu widzenia kosztów zastępstwa

procesowego znaczenie o tyle, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych – co

do wysokości kosztów – ujęte zostały jedynie w § 11 ust. 2 rozporządzenia w

zakresie spraw o świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Sprawa niniejsza nie

stanowi tego rodzaju postępowania.

Istnieją

zatem

trzy

możliwości

ustalenia

wysokości

wynagrodzenia

pełnomocnika podlegającej zasądzeniu od drugiej strony. Po pierwsze można –

sięgając do analogii z art. 231 k.p.c. – przyjąć, że w sprawie o ustalenie podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenie suma tych podstaw za okres jednego roku

stanowi wartość przedmiotu sporu. W konsekwencji dałby się zastosować § 6

rozporządzenia. Trudność stosowania tego wariantu, pomijając dopuszczalność

analogicznego sięgania do art. 231 k.p.c., stanowi sposób obliczenia podstaw

składek za okres jednego roku (w sytuacji ustalenia dłuższego podlegania

ubezpieczeniom i zmienności miesięcznych podstaw podlegania ubezpieczeniom).

Po drugie, również ze skutkiem w postaci zastosowania § 6 rozporządzenia,

można ustalić wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, jakie byłyby należne

za cały okres, za który ustalono podstawę wymiaru składek. Problem w tym

przypadku polega jednak na tym, że uwzględnia się wartości niestanowiące

przedmiotu postępowania (kwoty składek, a nie kwoty podstawy ich wymiaru).

Po trzecie istnieje możliwość zastosowania § 5 rozporządzenia, tj. normy

dostosowanej

właśnie

do

sytuacji,

których

nie

ujęto

w

rozporządzeniu.

Zastosowanie wówczas znajdują stawki ze spraw o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Sąd Najwyższy uznaje, że sprawy o świadczenia z ubezpieczenia społecznego

pozostają najbardziej zbliżone do spraw o ustalenie podstawy wymiaru składek, a w

istocie do spraw o objęcie ubezpieczeniem społecznym; a zatem należałoby

stosować tu § 11 ust. 2 rozporządzenia.

Wszystko to wymaga jednak rozważenia okoliczności sprawy, wyboru

wariantu interpretacji i jego uzasadnienia. Sprawa stanowi bowiem przypadek

trudny, nie dający się łatwo – jak widać z powyższej analizy – zakwalifikować i

rozstrzygnąć na podstawie istniejących, niewątpliwych unormowań. Rozpoznając

ponownie sprawę należnych kosztów Sąd drugiej instancji weźmie to pod uwagę i

zastosuje

jedną

z

proponowanych

możliwości

ewentualnie

inny

sposób

rozstrzygnięcia sprawy, w każdym jednak wypadku stosownie uzasadniając wybór.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.