Supreme Court dismissed cassation on social security appeal, ruling court scope is limited to reviewing administrative decisions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a social security court decision regarding a military pension amount. The appellant argued that the lower court incorrectly interpreted the law by comparing the last month's allowance to the average of the last year, which allegedly reduced the pension. The court held that social security courts do not determine substantive rights but only review the legality of administrative decisions, and the appeal lacked value due to the low amount involved.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 476 § 2 KPC; Art. 477 § 2 KPC: Social security courts do not determine substantive rights but review the legality of administrative decisions, and cassation is inadmissible ratione valoris if the disputed amount is below the statutory threshold.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 13 maja 1999 r.
II UZ 52/99
W sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego, jej treść wyznacza
przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie: SN Beata Gudowska (sprawozdawca), SA Krystyna Bednarczyk.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1999 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ludwika P. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu
w W. o wysokość emerytury, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 1999 r. [...]
o d d a l i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Wojskowy organ emerytalny - Wojskowe Biuro Emerytalne w W., decyzją z
dnia 8 listopada 1997 r., skierowaną do Ludwika P., dokonał ustalenia nowej wysokości jego emerytury wojskowej. Powołując się na art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 10
grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
(jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 17 ze zm.) uwzględnił w nowej kwocie
emerytury dodatek stały, obliczony według wskaźnika relacji wysokości tego dodatku
wypłacanego w ostatnim miesiącu służby do kwoty uposażenia zasadniczego w tym
miesiącu.
Odwołanie od tej decyzji, wskazujące na obniżenie świadczenia, oddalił Sąd
Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia
2 kwietnia 1995 r., zaś apelację zainteresowanego oddalił Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 1998 r.
Podstawę wniesienia kasacji przez pełnomocnika Ludwika P. stanowiło naruszenie prawa materialnego, tj. przytoczonego na wstępie przepisu art. 53 ust. 1 pkt 3
lit. b oraz art. 32 wojskowej ustawy emerytalnej przez niewłaściwą ich wykładnię i
obliczenie kwoty dodatku stałego przez porównanie z dodatkiem przysługującym w
ostatnim miesiącu służby, zamiast ze średnią kwotą tego dodatku z ostatniego roku
służby, według którego dotychczas była obliczana jego emerytura. Był to - jak twierdzono w kasacji - błąd, który spowodował obniżenie emerytury, ponieważ dodatek w
ostatnim miesiącu służby był niższy od średniego.
Ostatecznie kasacja zaczepiała orzeczenie Sądu drugiej instancji w odniesieniu do wysokości świadczenia, w związku z czym Sąd Apelacyjny, sprawdzając wartość przedmiotu zaskarżenia kasacją, ustalił, że wynosi ona w skali roku 3.886,32 zł.
W konsekwencji - na zasadzie art. 3935 KPC w związku z art. 393 pkt 1 KPC - postanowieniem z dnia 1 kwietnia 1999 r. kasację odrzucił.
W zażaleniu na to postanowienie zainteresowany podnosił, że niezrozumiała
była ocena dopuszczalności kasacji ratione valoris, skoro w kontekście całokształtu
sprawy spór dotyczył ustalenia, czy zmiana wykładni art. 53 ust. 1 pkt 3 lit b wojskowej ustawy emerytalnej daje prawo organowi rentowemu do ponownego ustalenia
wysokości świadczeń i to z naruszeniem praw nabytych uprawnionego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przed sądami powszechnymi nie ma sporu o wykładnię prawa. Sądy "cywilne"
rozpoznają spory o świadczenie lub ustalenie stosunku prawnego lub prawa, natomiast sądy pracy i ubezpieczeń społecznych sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, przez które rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego, emerytur i rent, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, innych świadczeń w
sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze
służbą wojskową albo służbą w Milicji Obywatelskiej lub Służbie Więziennej (art. 476
§ 2 KPC).
Zakres i przedmiot rozpoznania sądowego wyznacza treść decyzji organu
rentowego. Decyzja zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego,
którego przedmiotem i celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia
społecznego lub ich wysokości. Ubezpieczony przedstawia w nim wszelkie okoliczności wiążące się z warunkami stawianymi przez ustawę dla przyznania lub ustalania
wysokości świadczeń. W późniejszym postępowaniu, wywołanym odwołaniem do
sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z
tego zakresu, sąd nie rozstrzyga o zasadności wniosku, lecz o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym
nie ustala prawa do świadczeń, i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego
decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji (art. 477 § 2, art.
47714 § 2 i art. 47714a KPC). W podsumowaniu tej części rozważań należy przyjąć, że
w sprawie, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego, przedmiot
oraz zakres rozpoznania i orzeczenie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wyznacza treść tej decyzji.
Na tle powyższego stwierdzenia argumenty zażalenia, stanowiące próbę wykazania, że przedmiotem kasacji jest prawo do świadczenia, w czym miał być pomocny wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1997 r., II UKN 104/97 (OSNAPUS
1998 nr 5, poz. 157), nie są do zaakceptowania. Stanowią wyraz błędnego stawiania
znaku równości pomiędzy materią rozważań Sądu, wywodem prawnym prowadzącym do rozstrzygnięcia, a samym rozstrzygnięciem.
W rozpoznawanej sprawie wywód prawny Sądu Apelacyjnego istotnie dotyczył
wykładni wskazywanego przepisu art. 53 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy emerytalnej oraz
jego subsumcji do sytuacji faktycznej przedstawionej przez zainteresowanego, lecz
prowadzony był wyłączenie celem rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości pobieranej przez niego emerytury wojskowej; odniesienia się do zasadności obniżenia emerytury w decyzji z dnia 8 listopada 1997 r.
Reasumując, sprawa nie dotyczyła ustalenia stosunku prawnego lub prawa na
gruncie przepisu art. 53 ust.1 pkt 3 lit b wojskowej ustawy emerytalnej, lecz była sporem o świadczenia, których wartość - prawidłowo ustalona przez Sąd drugiej instancji
- nie przekraczała 5000 zł. Mając to na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 385 w związku z art. 397 § 2 i art. 39319 KPC).