Supreme Court dismisses appeal for inadmissibility of appeal against a second-instance order rejecting a retrial request.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's order rejecting a retrial request, ruling it procedurally inadmissible. The appellant argued that a retrial request functions as a lawsuit, allowing cassation against the second-instance rejection, but the court rejected this functional analogy. The decision rests on the closed system of cassation under the Civil Procedure Code, which strictly limits cassable rulings to those explicitly enumerated in the statute.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3981 § 1 k.p.c.; Art. 3941 § 1 k.p.c.; The system of cassation appeal is closed; rulings not explicitly enumerated in the statute, even if they conclude proceedings, are inadmissible for cassation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II UZ 50/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Rączka w sprawie ze skargi A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Gdańskuo wznowienie postępowania,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 marca 2024 r.,zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańskuz dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 1592/22, 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku) na rzecz adwokat A. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższoną o stawkę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, postanowieniem z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 1592/22, odrzucił zażalenie i skargę kasacyjną A. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III AUa 1592/22 z uwagi na niedopuszczalność zażalenia i skargi kasacyjnej.Postanowieniem z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III AUa 1592/22, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w punkcie 1 odrzucił skargę A. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 października 2021 r., sygn. akt III AUa 627/20 w sprawie A.
B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku o należności składkowe, w punkcie 2 orzekł o kosztach zastępstwa procesowego. Postanowienie to jest niezaskarżalne i nie podlega uzasadnieniu, zostało doręczone A. B. w dniu 12 grudnia 2022 r. wraz z pouczeniem.W dniu 15 grudnia 2022 r. A. B. w urzędzie pocztowym złożył zażalenie i skargę kasacyjną od postanowienia z 5 grudnia 2022 r.Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.Zażalenie i skarga kasacyjna są niedopuszczalne. Ustawa z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) zmodyfikowała zakres spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia wniesionego od postanowień sądu drugiej instancji.
Został uchylony art. 3941 § 2 k.p.c., który wskazywał, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługiwało na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Konsekwencją zmian jest to, że teraz Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - art. 3941 § 1 k.p.c. oraz zażalenie w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania - art. 3941 § 11 k.p.c. Zatem nie jest dopuszczalne wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania.Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia.Zgodnie natomiast z art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończącego postępowanie w sprawie strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.Wobec tego, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna Sąd Apelacyjny na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej w punkcie 2 postanowienia.Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł odwołujący się, zaskarżając je w części, co do pkt 2 i zarzucając mu naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że stronie nie przysługuje prawo do wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania może być z funkcjonalnego punktu widzenia traktowana jako pozew w rozumieniu art. 3981 § 1 k.p.c., tym samym skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia skargi kasacyjnej.Wobec powyższego skarżący wniósł o:1. uchylenie zaskarżonego postanowienia;2. przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały uiszczone, ani w całości, ani też w jakiejkolwiek części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie odwołującego się nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z treścią art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.Jak z powyższego wynika, system zaskarżania skargą kasacyjną orzeczeń wydawanych w postępowaniach uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego ma charakter zamknięty.
Brak wyraźnej regulacji dopuszczalności skargi kasacyjnej w odniesieniu do określonego postępowania oznacza jednoznacznie, że orzeczenia wydawane w tym postępowaniu nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną. Stanowisko skarżącego o możliwości traktowania wniosku o wznowienie postępowania funkcjonalnie, jak pozwu, a w konsekwencji, postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania analogicznie, jak postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, jest niemożliwa do przyjęcia. Ustawodawca w art. 3981 § 1 k.p.c. wyraźnie wskazał orzeczenia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, od których można wnieść skargę kasacyjną, bez możliwości ich rozszerzającej interpretacji.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, regulacja art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, chociażby kończyły one postępowanie w sprawie (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 kwietnia 2021 r., I PSK 110/21; z 26 stycznia 2021 r., II USK 40/21; z 9 grudnia 2020 r., I NSZ 33/20; z 30 stycznia 2020 r., I PK 156/19; z 25 czerwca 2019 r., I CZ 41/19; z 8 lutego 2019 r., II CSK 391/18). Warunek, aby orzeczenie kończyło postępowanie w sprawie, dotyczy zatem wyłącznie prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji oraz postanowień sądu drugiej instancji - ale tylko wydanych w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, jednocześnie przypadki te muszą być wykładane ściśle.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji. [SOP]r.g.