Social security appeal dismissed because the appeal subject value was under 10,000 PLN despite general admissibility rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Social Security Institution's appeal against a lower court ruling that reduced the social security contribution base for employees of a charity association. The dispute concerned the application of a specific statutory clause allowing civil law contract income to be included in the contribution base, rather than a separate insurance status. The court held that since the actual additional contribution value was below the 10,000 PLN threshold, the appeal was inadmissible under the specific provision governing social security cases, overriding the general rule of unconditional admissibility.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.; Art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: In social security cases, the admissibility of a cassation appeal depends on the value of the subject matter, which is the difference in contribution amounts, not the general rule of unconditional admissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 32/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży […]przeciwko Zakład Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanych: […]o ubezpieczenie społeczne,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 sierpnia 2016 r.,zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lutego 2016 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz wnioskodawcy 600 (sześćset) zl tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny postanowieniem z 3 lutego 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku tego Sądu z 14 października 2015 r. Wyrokiem tym, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z 19 września 2014 r. i stwierdził, że do podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia zainteresowanych […] u wnioskodawcy Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom i Młodzieży […] nie wlicza się kwot uzyskanych z umów cywilnoprawnych zawartych przez zainteresowanych z C. Sp. z o.o.W skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana dla każdego zainteresowanego była niższa niż dziesięć tysięcy zł.
Podstawą odrzucenia skargi był przepis art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Sąd Apelacyjny podkreślił, że w decyzjach określono wyłącznie podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zainteresowanych z tytułu podlegania ubezpieczeniom jako pracowników wnioskodawcy. Przypisanie wyższej podstawy wymiaru składek wynikało z uznania, że do przychodów osiąganych przez zainteresowanych z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych ze Spółką C. ma zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem sporu nie jest podleganie zainteresowanych ubezpieczeniom społecznym, a jedynie wysokość składek na ubezpieczenia opisane w decyzji. Zainteresowani podlegali ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracowniczego zatrudnienia, a zastosowanie art. 8 ust. 2a wiązało się tylko z podwyższeniem podstawy wymiaru składek należnych od wnioskodawcy, a w konsekwencji – składek, odrębnie co do każdego z zainteresowanych. Wartość przedmiotu zaskarżenia odnosi się do części stanowiącej różnicę pomiędzy sumą przypisanych w spornych decyzjach składek z umów cywilnoprawnych, a wynikającymi z deklaracji płatnika.
Płatnikiem składek, w myśl art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest pracodawca, który jest zobowiązany uwzględniać w podstawie wymiaru składek za swoich pracowników także przychody uzyskiwane przez tych pracowników z tytułu umów cywilnoprawnych, o ile prace w ramach tych umów wykonują w warunkach objętych dyspozycją art. 8 ust. 2a tej ustawy. Nie istnieje zatem odrębny tytuł ubezpieczenia na podstawie art. 8 ust. 2a, który mógłby stanowić przedmiot sporu przed sądem ubezpieczeń społecznych (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15).
Przedmiotem sporu w tej sprawie jest prawo majątkowe, sprowadzające się do wysokości składek. Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia odnośnie każdego z zainteresowanych jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, to skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art. 3982 § 1 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c.).W zażaleniu zarzucono naruszenie:
1) art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez błędną wykładnię i przyjęcie, iż sprawy zainicjowane odwołaniem od decyzji opartej na tym przepisie, w których określa się podstawy wymiaru składek na poszczególne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne mają charakter spraw, w których przedmiotem sporu jest tylko i wyłącznie kwestia wysokości składek należnych od danego płatnika składek, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż sprawa taka jest sprawą o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a ustalenie w decyzji wysokości podstawy wymiaru składek jest wtórnym i następczym zabiegiem prawnym umożliwiającym wyrażenie uznania, iż dla danej osoby ubezpieczonej umowa cywilnoprawna nie stanowi tytułu do ubezpieczenia, a prawidłowym tytułem ubezpieczeniowym jest umową o pracę;
2) art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę zainicjowaną odwołaniem od decyzji opartej na art. 8 ust. 2a ustawy, w której organ rentowy określił wobec zainteresowanych podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek jest sprawą o prawa majątkowe – wysokość składek, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości minimum dziesięć tysięcy złotych, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa sprawa jest sprawą o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a zatem skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.W odpowiedzi na zażalenie płatnik wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa zażaleniowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.Na tle przedmiotu sprawy powstaje pytanie ogólne, czy sprawy związane ze stosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych są sprawami, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna w każdym przypadku (a priori), czyli ze względu na regulację z art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. Zgodnie z nim w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.Rozstrzygać powinno to, co jest przedmiotem sporu i ostatecznym (kasacyjnym) przedmiotem zaskarżenia.
W tej sprawie zauważono, że w decyzji i w postępowaniu sądowym przedmiot sporu odnosił się do podstaw wymiaru składek. Potwierdza to uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego z 14 października 2015 r. Również skarga kasacyjna, która in fine podaje, że „wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między wynikającą wysokości należności składkowych wskazanych w decyzji o ustaleniu podstaw wymiaru składek a wysokością zadeklarowanych przez płatnika składek wysokości składek - zadeklarowanych na druku ZUS RCA. A zatem wartość przedmiotu sporu liczona jako de facto jako przypis składek”.
Sąd Apelacyjny mógł stwierdzić, że dopuszczalność skargi zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, a ściślej, że niedopuszczalność skargi wynika z niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). Punktem wyjścia było ubezpieczenie zainteresowanych u wnioskodawcy. Nie było natomiast sporu o inne (odrębne) ubezpieczenie, rozpoczęte choćby przez samych zainteresowanych. Wnioskodawca zwalczał zatem podstawę wymiaru składek a nie samo ubezpieczenie, bo to przysługiwało już zainteresowanym z tytułu zatrudnienia u wnioskodawcy.
To, że wyrok Sądu jest korzystny dla wnioskodawcy, bo wynika z niego brak spełnienia przesłanek z art. 8 ust. 2a, nie oznacza zmiany przedmiotu sporu oraz zaskarżenia, łączonego w decyzji z podstawą wymiaru składek.O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydowały więc ostatecznie wartości samych składek a nie kwestia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Rzecz w tym, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 8 ust. 2a nie występuje samodzielne (odrębne) ubezpieczenie z tytułu zatrudnienia u drugiego podmiotu, lecz jedno ubezpieczenie u pierwotnie zatrudniającego (wnioskodawcy).
O dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje zatem wartość przedmiotu zaskarżenia, czyli kwota dodatkowych składek a ta była niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Powyższe nie jest niezgodne z dotychczasowymi orzeczeniami Sądu Najwyższego oddalającymi zażalenia organu rentowego (postanowienia z 15 marca 2016 r., II UZ 57/16 i II UZ 58/15 oraz z 7 czerwca 2016 r., II UZ 10/16). O kosztach rozstrzygnięto na podstawie § 6 pkt 4 oraz § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. kc