Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 29/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal in social security case where calculated compensation value falls below ten thousand zloty threshold.

Numero d'incarto II UZ 29/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal because the calculated value of the subject matter, based on the difference between pension with and without compensation, was 7,753.78 zł, falling below the 10,000 zł threshold for admissibility. The appellant argued for a higher value, but the court confirmed the lower figure derived from the pension authority's calculations covering a twelve-month period. The court ruled that the second-instance court was obligated to verify the claimed value rather than accepting the appellant's initial estimate, leading to the dismissal under procedural rules governing social security disputes.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 22 k.p.c.; Art. 21 i nast. ustawy o emeryturach pomostowych; In social security cases involving compensation for early retirement loss, the subject matter value is the twelve-month difference between compensated and uncompensated pensions, and a cassation appeal is inadmissible if this calculated value does not exceed ten thousand zloty.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation admissibility threshold social security compensation pension difference calculation subject matter value early retirement loss procedural admissibility ZUS compensation calcolo dell'indennità risarcitoria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3982 § 1 k.p.c.
Zatem różnica w wysokości świadczenia za okres 12 miesięcy liczonych od daty przeliczenia wynikającej z zaskarżonej decyzji wyniosła 7.753,78 zł.Sąd Apelacyjny powołując się na art. 3982 § 1 k.p.c.
Art. 22 k.p.c.
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. (zob.
Art. 21 i nast. ustawy z dnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Sąd Najwyższy konsekwentnie stoi na stanowisku, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach (art. 21 i nast.
Art. 3981 § 4 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.[a.ł] ‎
art. 3982 § 1 k.p.c
Zatem różnica w wysokości świadczenia za okres 12 miesięcy liczonych od daty przeliczenia wynikającej z zaskarżonej decyzji wyniosła 7.753,78 zł.Sąd Apelacyjny powołując się na art. 3982 § 1 k.p.c.
art. 22 k.p.c
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c.
art. 380 k.p.c
Rozpoznając takie zażalenie, Sąd Najwyższy może - na odrębny wniosek skarżącego - rozpoznać w trybie art. 380 k.p.c.
art. 25 k.p.c
i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu, o którym stanowią art. 25 k.p.c.
art. 26 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UZ 119/17
Supreme Court dismisses cassation appeal, ruling the court must verify the value of the dispute from the cassation complaint.
II UZ 45/13
Supreme Court dismisses cassation appeal as pension difference value falls below ten thousand zloty threshold.
II UZ 18/21
Supreme Court vacates ruling on social security appeal value calculation, allowing cassation review.
II UZ 27/11
Supreme Court quashes cassation dismissal for social security case where appeal court wrongly rejected value assessment.
II UZ 34/09
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2009 r., II UZ 34/09, LEX nr 574545; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; z dnia 23 stycznia 2012 r., II UK 84/11, LEX nr 1163332).
II UZ 30/10
Supreme Court dismisses cassation appeal as inadmissible due to pension dispute value falling below ten thousand zloty threshold.
II UZ 1/11
Cassation appeal dismissed as inadmissible due to social security pension value falling below ten thousand zloty threshold.
II UK 84/11
Cassation appeal dismissed as property dispute due to value below statutory threshold under Polish Civil Procedure Code.
III UZP 3/12
Social security case value determined by Art 22 for future and Art 19 for arrears.
I UZ 4/19
Supreme Court dismisses cassation appeal due to low value of pension difference excluding bridge pension. The court held the dispute concerns pension amount, not the pension supplement itself.
II UZ 11/20
Supreme Court overturns dismissal of cassation appeal in pension case due to incorrect valuation of subject matter.
II UZ 5/20
Supreme Court dismisses cassation appeal in pension compensation case where value threshold is not met.
I UZ 19/21
Supreme Court dismisses cassation appeal on social security compensation, rejecting incorrect calculation of dispute value.
I UZ 47/21
Supreme Court dismisses cassation appeal for social security compensation due to value under 10,000 PLN limit.
I UZ 5/22
Supreme Court dismisses social security appeal regarding pension compensation value calculation under Polish law.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II UZ 29/26 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania I. G.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we Wrocławiu‎o rekompensatę za prace w warunkach szczególnych,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 marca 2026 r.,‎zażalenia odwołującej się na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu‎z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 1412/22 III WSC U 9/25, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 10 kwietnia 2025 r., III AUa 1412/22, w sprawie z odwołania I. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we Wrocławiu, ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 7.753,78 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną odwołującej się od wyroku tego Sądu z 24 września 2024 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 18 lipca 2022 r., VIII U 622/22, w przedmiocie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

Odwołująca się w skardze kasacyjnej złożonej 4 lutego 2025 r. określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.800 zł. Następnie w piśmie z 13 marca 2025 r. wyjaśniła, że w przypadku przyznania prawa do rekompensaty jej świadczenie byłoby wyższe o kwotę ponad 900 zł miesięcznie. Sąd Apelacyjny zarządził sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia zlecając wyliczenie organowi rentowemu. Organ rentowy pismem procesowym z 7 kwietnia 2025 r. przedstawił hipotetyczne wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia poprzez wskazanie różnicy pomiędzy emeryturą z rekompensatą a bez rekompensaty za okres od 26 stycznia 2022 r. w rozbiciu na poszczególne miesiące.

Od 26 stycznia 2022 r. organ rentowy ustalił odwołującej się okresową emeryturę kapitałową, której wypłatę zawieszono w kwocie 691,25 zł. Z rekompensatą świadczenie wynosiłoby 808,76 zł. Wnioskiem z 25 lutego 2022 r. odwołująca się zwróciła się o przeliczenie świadczenia, podjęcie jego wypłaty i ustalenie prawa do rekompensaty. Od 1 lutego 2022 r. decyzją z 4 marca 2022 r. ZUS ustalił wysokość emerytury i podjął jej wypłatę, ale odmówił przyznania rekompensaty. Wysokość emerytury z rekompensatą w okresie od 1 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. wyniosłaby 4.477,53 zł a bez rekompensaty wyniosła 3.577,42 zł, co stanowi różnicę 607,19 zł.

W okresie od 1 marca 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. świadczenie z rekompensatą wynosiłoby 4.477,53 zł miesięcznie a bez rekompensaty 3.827,84 zł miesięcznie, co stanowi różnicę 649,69 zł. Zatem różnica w wysokości świadczenia za okres 12 miesięcy liczonych od daty przeliczenia wynikającej z zaskarżonej decyzji wyniosła 7.753,78 zł.Sąd Apelacyjny powołując się na art. 3982 § 1 k.p.c. wskazał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty, oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Wyjaśnił, że sprawa, w której przedmiotem sporu jest wysokość świadczenia, jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, a dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. W związku z powyższym Sąd Apelacyjny uznał, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach ustala się jako różnicę wysokości emerytury z rekompensatą i bez rekompensaty.

Inaczej rzecz ujmując, skarga kasacyjna w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna, jeżeli 12-krotność różnicy wysokości emerytury obliczonej z rekompensatą oraz bez rekompensaty przekracza kwotę 10.000 zł. W świetle powyższego, skoro wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż kwota 10.000 zł, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia oraz odrzucenia skargi kasacyjnej złożyła odwołująca się.

Zarzuciła naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. przez bezzasadne przyjęcie, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna jedynie z uwagi na fakt, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie jest niższa niż kwota dziesięciu tysięcy złotych, gdy tymczasem niniejsza sprawa de facto i de iure powinna również z uwagi na jej charakter stanowić przedmiot rozpoznania i oceny przez Sąd Najwyższy w efekcie wywiedzenia skargi kasacyjnej od zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującej się kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postanowienie w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie jest samoistnie zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego. Zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Rozpoznając takie zażalenie, Sąd Najwyższy może - na odrębny wniosek skarżącego - rozpoznać w trybie art. 380 k.p.c. zażalenie na niezaskarżalne postanowienie w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Takiego wniosku jednak nie sformułowano w zażaleniu w niniejszej sprawie, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu podważenie rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji w przedmiocie wartości przedmiotu zaskarżenia.Dodać jedynie można, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej przez art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu, o którym stanowią art. 25 k.p.c. i art. 26 k.p.c. O ile bowiem przepisy te wyrażają potrzebę ustabilizowania w postępowaniu cywilnym wartości przedmiotu sporu na potrzeby określenia właściwości rzeczowej sądu i wysokości należnych opłat sądowych, o tyle - gdy chodzi o określenie wartości przedmiotu zaskarżenia na użytek ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej - potrzeba taka nie występuje, ważne jest natomiast, by rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy podlegały jedynie te skargi kasacyjne, których dopuszczalność przewidują przepisy procesowe, a nie niewłaściwe określenie wartości przedmiotu sporu przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania sądowego.

W rezultacie, nawet brak sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości podanej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 marca 2018 r., II UZ 119/17, LEX nr 2456371; z 11 września 2013 r., II UZ 45/13, LEX nr 1375203; z 11 maja 2022 r., II UZ 18/21, LEX nr 3435878). Należy przy tym pamiętać, że sąd drugiej instancji nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do sprawdzenia - w razie wątpliwości - wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uprawnienie sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego ustalania. W sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe zwrócenie się do organu rentowego o ustosunkowanie się do wskazanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnionym sposobem jej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2011 r., II UZ 27/11, LEX nr 1106736).W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sprawa, w której przedmiotem sporu jest wysokość świadczenia, jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2009 r., II UZ 34/09, LEX nr 574545; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; z dnia 23 stycznia 2012 r., II UK 84/11, LEX nr 1163332).

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 18 października 2012 r., III UZP 3/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112). Sąd Najwyższy konsekwentnie stoi na stanowisku, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach (art. 21 i nast. ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych) ustala się jako różnicę wysokości emerytury z rekompensatą i bez rekompensaty.

Inaczej rzecz ujmując, skarga kasacyjna w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna, jeżeli 12-krotność różnicy wysokości emerytury obliczonej z rekompensatą oraz bez rekompensaty przekracza kwotę 10.000 zł (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 marca 2019 r., I UZ 4/19, OSNP 2020 Nr 2, poz. 21; z 15 lipca 2020 r., II UZ 11/20, LEX nr 3151557; z 15 lipca 2020 r., II UZ 5/20, LEX nr 3151533; z 12 stycznia 2022 r., I UZ 19/21, LEX nr 3290800; z 9 marca 2022 r., I UZ 47/21, LEX nr 3362569; z 17 maja 2022 r., I UZ 5/22, LEX nr 3388410; z 16 listopada 2022 r., III UZ 25/22, LEX nr 3521209; z 23 listopada 2022 r., II UZ 41/22, LEX nr 3549633).Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.[a.ł] ‎