Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 29/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses retrial request as legal interpretation changes do not constitute new facts under Art. 403 § 2 CPC.

Numero d'incarto II UZ 29/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's retrial request, ruling that a subsequent Supreme Court judgment interpreting the law differently does not qualify as a new fact under Article 403 § 2 of the Civil Procedure Code. The court emphasized that Article 403 § 2 applies only to new factual circumstances or evidence, not to changes in legal interpretation or statutory application. Consequently, the lower court correctly rejected the claim because the applicant failed to demonstrate any new facts affecting the case outcome.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c. - A subsequent judgment interpreting the law differently does not constitute a new fact or piece of evidence under Article 403 § 2 of the Civil Procedure Code, as the provision applies exclusively to factual circumstances and evidence, not to the legal basis or interpretation of the law.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request new facts requirement legal interpretation Civil Procedure Code same legal relationship factual circumstances statutory interpretation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 403 § 2 k.p.c.
postępowania wskazał art. 403 § 2 k.p.c. i powołał się na późniejsze wykrycie
art. 410 § 1 k.p.c.
skargę w oparciu o przepis art. 410 § 1 k.p.c., stwierdzając, że nie opiera się ona
art. 410 § 2 k.p.c.
naruszenie art. 410 § 2 k.p.c., poprzez odrzucenie skargi na posiedzeniu
art. 227 k.p.c.
środki dowodowe (dowody), które, jak wynika z art. 227 k.p.c., służą do ustalenia
art. 398 § 14 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. art. 398 14 k.p.c. w
art. 394 § 3 k.p.c.
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 403 § 2 k.p.c
postępowania wskazał art. 403 § 2 k.p.c.
art. 47710 § 2 k.p.c
wykładnię art. 47710 § 2 k.p.c.
art. 410 § 1 k.p.c
skargę w oparciu o przepis art. 410 § 1 k.p.c., stwierdzając, że nie opiera się ona
art. 410 § 2 k.p.c
naruszenie art. 410 § 2 k.p.c., poprzez odrzucenie skargi na posiedzeniu

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 29/10

POSTANOWIENIE

Dnia 10 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku K. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

na skutek skargi o wznowienie postępowania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 10 maja 2010 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Wnioskodawca K. G. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 grudnia 2005 r. Jako podstawę wznowienia

postępowania wskazał art. 403 § 2 k.p.c. i powołał się na późniejsze wykrycie

prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 622/98,

dotyczącego tego samego stosunku prawnego, który to wyrok ewidentnie dowodzi

naruszenia przez Sądy pierwszej i drugiej instancji prawa procesowego – art. 47710

§ 2 k.p.c., oraz § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8

sierpnia 1997 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy dla celów rentowych

(Dz.U. Nr 99, poz. 612) przy wydaniu decyzji przez organ rentowy – powodujące

nieważność postępowania przed tym organem. W skardze stwierdzono także, że

wykładnia częściowej niezdolności do pracy jest całkowicie rozbieżna i rażąco

sprzeczna z interpretacją art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze

zm.) dokonaną przez Sąd Najwyższy.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. odrzucił powyższą

skargę w oparciu o przepis art. 410 § 1 k.p.c., stwierdzając, że nie opiera się ona

na ustawowej podstawie wznowienia. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 403 § 2

k.p.c. można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia

prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo

wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby

mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w

poprzednim postępowaniu. Powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego dotyczy

innych stron, a więc nie stanowi podstawy wznowienia i nie stanowi też środka

dowodowego w rozumieniu przywołanego przepisu. Skarga nie powołuje się też na

żadne okoliczności faktyczne ani środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na

wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy

zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. w związku z art. 410 § 1 k.p.c., poprzez

przyjęcie, że podana przyczyna nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia oraz

naruszenie art. 410 § 2 k.p.c., poprzez odrzucenie skargi na posiedzeniu

niejawnym, co uniemożliwiło wnioskodawcy uprawdopodobnienie okoliczności

stanowiących o dopuszczalności skargi, a także naruszenie art. 405 § 2 zdanie

drugie k.p.c., poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi przez sąd niewłaściwy.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia,

zniesienie

postępowania

wywołanego

wniesieniem

skargi

o

wznowienie

postępowania i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi właściwemu, tj. Sądowi

Okręgowemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według

norm przepisanych

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25

maja 2005 r., II UKN 622/98 (OSNAPiUS nr 15, poz. 591) zawiera prawidłową

wykładnię art. 47710 § 2 k.p.c. i jednocześnie wskazuje, że Sądy orzekające w

sprawie III AUa 2896/04 przepis ten naruszyły, bowiem wnioskodawca przedstawił

szereg nowych dowodów i wystąpił z nowym żądaniem, a Sądy obu instancji nie

przekazały sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Ponadto

skarżący w skardze o wznowienie postępowania powoływał się na wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 15 września 2006 r., „w sprawie UK 103/06” jako

potwierdzający okoliczność „błędnej wykładni dokonanej przez Sąd Apelacyjny art.

12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (odnoszącego się do pojęcia

częściowej niezdolności do pracy)”. Zdaniem skarżącego, powyższe wyroki

„dotyczące tego samego stosunku prawnego, choć na tle odmiennego stanu

faktycznego” są nowymi dowodami w sprawie, które w postępowaniu objętym

skargą o wznowienie postępowania były wnioskodawcy nieznane i nieujawnione.

Odrzucenie skargi postanowieniem na posiedzeniu niejawnym pozbawiło

wnioskodawcę możliwości

wykazania na rozprawie prawdziwości podstaw

wznowienia postępowania, a przez to Sąd rażąco naruszył dyspozycję art. 410 § 1

k.p.c. i art. 410 § 2 k.p.c. Skarżący powołał się na ugruntowany, jego zdaniem,

pogląd Sądu Najwyższego, z którego wynika, że w zakresie badania na

posiedzeniu niejawnym podstaw wznowienia mieści się jedynie stwierdzenie czy

skarżący wskazuje podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w

Kodeksie postępowania cywilnego, nie zaś czy podstawa ta rzeczywiście istnieje.

Wskazał na stanowisko wyrażone w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 24

marca 1999 r., I PKN 97/98 (OSNAPiUS 1999 nr 9, poz. 308) oraz z dnia 5 grudnia

1996 r., I PKN 28/96 (OSNAPiUS 1997 nr 13, poz. 236) i stwierdził, że „ocena

przesłanek wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku

prawnego w sytuacji powoływania się powoda na uchwałę Sądu Najwyższego

miała już charakter badania istnienia ustawowej przesłanki wznowienia z art. 411

k.p.c.”, co również potwierdza postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia

2008 r., III UZ 13/07 – niepublikowane.

Skarżący podkreślił również, że w świetle art. 405 zdanie drugie k.p.c.

sądem, który orzekał co do istoty sprawy, a zatem sądem właściwym do

rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, był Sąd pierwszej instancji,

bowiem Sąd drugiej instancji oddalił apelację.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z treścią art. 405 k.p.c. do wznowienia

postępowania z przyczyn nieważności oraz na podstawie przewidzianej w art. 401 1

k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono

orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej. Do

wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio

orzekał co do istoty sprawy. W uprzednim orzecznictwie ukształtował się pogląd,

że oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji nie stanowi orzeczenia co do istoty

sprawy, a jest nim wyłącznie orzeczenie reformatoryjne (zmieniające) wskazane

normatywnie w art. 386 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5

grudnia 1996 r., I PKN 28/96, OSNAPUS 1997, nr 13, poz. 236; z dnia 11 kwietnia

2000 r., III CKN 172/00, LEX nr 146180; z dnia 26 lipca 2002 r., III AO 18/02,

OSNAPiUS 2002, nr 21, poz. 1; z dnia 2 lipca 2002 r., I PZ 47/02, OSNAPiUS

2004, nr 9, poz. 159 i z dnia 9 lipca 2003 r., IV CO 7/03, LEX nr 560606).

Równocześnie prezentowano w judykaturze stanowisko odmienne, uznające, że

sąd drugiej instancji oddalający apelację jest sądem orzekającym co do istoty

sprawy w rozumieniu art. 405 zdanie drugie k.p.c. Pogląd ten odwoływał się przede

wszystkim do zasad systemu apelacyjno-kasacyjnego, w którym sąd drugiej

instancji jest zawsze sądem merytorycznym, także wtedy, gdy oddala apelację.

Wyrażony został on między innymi w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 5

marca 2001 r., III CO 17/01 (niepublikowane), z dnia 5 czerwca 2001 r., III CO

17/01 (niepublikowane); z dnia 22 grudnia 2003 r., III CO 24/03 (niepublikowane) i z

dnia 21 kwietnia 2004 r., III CZP 11/04 (OSNC 2004, nr 12, poz. 206) oraz w

uchwałach z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98 (OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124); z

dnia 13 stycznia 2005 r., III CZP 77/04 (OSNC 2005, nr 12, poz. 200) i z dnia 2

sierpnia 2006 r., III CZP 46/06 (OSNC 2007, nr 5, poz. 69). Sąd Najwyższy

opowiedział się jednocześnie za stanowiskiem, że orzeczenie oddalające apelację

jest ostatnim orzeczeniem co do istoty sprawy, jeżeli w wyniku jego zaskarżenia

zostanie oddalona kasacja. Ostatecznie Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w

składzie siedmiu sędziów z dnia 3 kwietnia 2007 r., III CZP 137/06 (OSNC 2007 nr

9, poz. 125), rozstrzygając wątpliwości co do znaczenia użytego w przepisie art.

405 k.p.c. sformułowania „sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy”, przyjął,

że sąd drugiej instancji, który oddalił apelację, jest sądem orzekającym ostatnio co

do istoty sprawy w rozumieniu art. 405 zdanie drugie k.p.c., właściwym do

wznowienia postępowania na podstawach określonych w art. 403 k.p.c. Z tych

względów sądem właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi był Sąd

Apelacyjny.

W judykaturze podkreśla się, iż zawarte w art. 410 § 1 k.p.c., w jego

obecnym brzmieniu, uregulowanie wykracza poza normy postępowania wstępnego

ze skargi o wznowienie postępowania. Zastosowanie tego przepisu oznacza, że

przedmiotem badania sądu jest zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz

oparcie jej na jednej z ustawowych podstaw wznowienia, a w konsekwencji – także

dopuszczalność skargi z mocy ustawy i legitymacja do dokonania tej czynności

procesowej. Stwierdzenie, na posiedzeniu niejawnym, dopuszczalności wznowienia

nie ogranicza się do analizy, czy wskazane przez skarżącego okoliczności dają się

podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje

badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Wskutek

uchylenia

art.

k.p.c.

nastąpiła

bowiem

eliminacja

dwustopniowego

postępowania zainicjowanego wniesieniem omawianego środka zaskarżenia.

Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu w trybie art. 410 § 1 k.p.c., jeżeli w

okolicznościach konkretnej sprawy podnoszona podstawa wznowienia nie zostanie

przez sąd stwierdzona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005

r., IV CO 6/05, Biuletyn Sądu Najwyższego 2005 nr 9, poz. 14). Dla przyjęcia, że

skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie wystarcza zatem samo

sformułowanie przez skarżącego zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo

określonym podstawom wznowienia, jeżeli z uzasadnienia skargi wynika, iż

podnoszona podstawa nie zachodzi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8-9, poz. 154; z dnia 28

października 1981 r., I CO 5/81, OSNCP 1982 nr 5-6, poz. 77; z dnia 30 maja 1996

r., I CRN 101/95, OSNK 1996 nr 10, poz. 138; z dnia 26 marca 1999 r., III AO 5/99,

OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 564; z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99,

OSNAPiUS 2001 nr 4, poz. 133 i z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, LEX nr

334985).

W przedmiotowej skardze o wznowienie postępowania wskazano jako

podstawę wznowienia przepis art. 403 § 2 k.p.c. i powołano się na późniejsze

wykrycie prawomocnych wyroków Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1999 r., II

UKN 622/98 oraz z dnia 15 września 2006 r., I UK 103/06 (OSNP 2007 nr 17-18

poz. 261). Oba te wyroki nie dotyczą tego samego stosunku prawnego, którego

dotyczył wyrok wydany w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania. O

tożsamości stosunku prawnego można mówić w sytuacji, gdy wyrok jest tożsamy

zarówno od strony przedmiotowej, jak i podmiotowej, czyli dotyczy tych samych

osób oraz tych samych praw i obowiązków pomiędzy tymi osobami (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2003 r., II UZ 1/00, LEX nr

464485), a taka sytuacja – wbrew stanowisku skarżącego - nie występuje w

przedmiotowej sprawie. Stąd też prima facie wskazywana podstawa wznowienia

postępowania nie występuje. Zgodnie z treścią art. 403 § 2 in principio k.p.c.,

można

żądać

wznowienia

postępowania

w

razie

późniejszego

wykrycia

prawomocnego wyroku, jednakże nie jakiegokolwiek, ale jedynie takiego, który

dotyczący tego samego stosunku prawnego.

Z brzmienia przepisu art. 403 § 2 in fine k.p.c. wynika jednoznacznie, że

dotyczy on sfery faktów, a nie sfery prawa. Chodzi w nim o okoliczności faktyczne i

środki dowodowe (dowody), które, jak wynika z art. 227 k.p.c., służą do ustalenia

faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Ta przesłanka

wznowienia postępowania obejmuje podstawę faktyczną wyroku, a nie jego

podstawę prawną. Podstawę prawną wyroku stanowi wskazanie przepisu, na

którym oparto rozstrzygnięcie, przy czym zastosowanie określonej normy prawnej

wiąże się zwykle z koniecznością dokonania jej wykładni. Stąd też wykładnia prawa

nie stanowi ani okoliczności faktycznej, ani środka dowodowego w rozumieniu

omawianego przepisu. Identyczne stanowisko dotyczy wyroków jakichkolwiek

sądów czy trybunałów, w których dokonywana jest wykładnia prawa, nawet wtedy,

kiedy wynika z nich odmienna interpretacja przepisów niż ta, jakiej dokonał sąd

rozstrzygający sprawę objętą skargą o wznowienie postępowania. Wykładnia

dokonana w orzeczeniach przez sądy i trybunały dotycząca sfery prawa nie jest ani

okolicznością faktyczną, ani środkiem dowodowym (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 17 listopada 1998 r., II UKN 402/98, OSNAPiUS 1999 r. Nr 24,

poz. 805, gdzie stwierdza się, że wskazanie przez stronę, że przepisy przyjęte za

podstawę prawomocnego wyroku zostały następnie inaczej zinterpretowane w

uchwale Sądu Najwyższego, nie uzasadnia wznowienia postępowania według art.

403 § 2 k.p.c. oraz postanowienie z dnia 22 października 2009 r., I UZ 64/09, LEX

nr 560531).

Z tych względów zasadnie Sąd drugiej instancji odrzucił skargę na mocy art.

410 § 1 k.p.c. jako nieopierającą się na ustawowej podstawie wznowienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. art. 398 14 k.p.c. w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.