Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 28/18 Generato dall'IA

Supreme Court allows retrial for disability case due to improper service of appeal notice preventing defense.

Numero d'incarto II UZ 28/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of a retrial request regarding a disability assessment. The applicant argued that improper postal delivery prevented them from attending the appeal hearing, while the lower court found the lawyer's subsequent request for new medical evidence proved they were unaware of the proceedings. The Supreme Court ruled that the lawyer's actions and the likelihood of receiving the notice indicated the service was not entirely ineffective, yet the procedural defect warranted a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 378 pkt 5 k.p.c.; Art. 401 ust. 2 k.p.c.; Art. 139 § 1 k.p.c.: Improper service of an appeal notice may justify a retrial if it deprived a party of the ability to defend their rights, provided the circumstances do not amount to a complete and total inability to participate in the proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
improper service of process disability assessment proceedings right to defense retrial of proceedings postal delivery defects restituzione in pristino violazione delle norme procedurali ritardo ingiustificato

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 378 pkt 5 k.p.c.
Nie powinno budzić wątpliwości, że brak powiadomienia pełnomocnika strony o rozprawie apelacyjnej poprzedzającej wydanie wyroku przesądza o pozbawieniu strony możności obrony jej praw ze skutkiem nieważności postępowania - art. 378 pkt 5 k.p.c. (por.
art. 401 ust. 2 k.p.c.
W ocenie skarżącego zaszła przesłanka nieważności postępowania określona w art. 401 ust. 2 k.p.c. w związku z art.
art. 139 § 1 k.p.c.
379 pkt 5 k.p.c.; strona wskutek naruszenia przepisów prawa o prawidłowym zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej (art. 139 § 1 k.p.c.) była pozbawiona możności działania w postępowaniu apelacyjnym.
art. 398 § 1 k.p.c.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 113/17, LEX nr 2500413).Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c.
art. 108 § 2 w związku z art. 398 § 21 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 108 § 2 w związku z art.
art. 401 ust. 2 k.p.c
W ocenie skarżącego zaszła przesłanka nieważności postępowania określona w art. 401 ust. 2 k.p.c.
art. 379 pkt 5 k.p.c
w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c.; strona wskutek naruszenia przepisów prawa o prawidłowym zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej (art.
art. 139 § 1 k.p.c
379 pkt 5 k.p.c.; strona wskutek naruszenia przepisów prawa o prawidłowym zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej (art. 139 § 1 k.p.c.) była pozbawiona możności działania w postępowaniu apelacyjnym.
art. 410 § 1 k.p.c
art. 401 pkt 2 k.p.c
w związku z art. 401 pkt 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 113/17
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 113/17, LEX nr 2500413).Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art.
IV CSK 113/17
Supreme Court voids appeal due to failure to notify counsel, invalidating the entire proceedings under Polish Civil Procedure Code.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 28/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Zbigniew Korzeniowski‎SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku P. B. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego matkę K. B.‎przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...)‎o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt VII Ua (...),‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 grudnia 2018 r.,‎zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w G.‎z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII Ua (...), 1. uchyla zaskarżone postanowienie;2. zasądza od Sądu Okręgowego w G. na rzecz radcy prawnego A. U. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o stawkę należnego podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII Ua (...), Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w sprawie z odwołania P. B., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego - matkę K.B., przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...), o ustalenie niepełnosprawności, odrzucił skargę odwołującego się o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt VII Ua (...).Sąd Okręgowy ustalił, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r.

Sąd Okręgowy w G. oddalił apelację P. B. od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 29 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. małoletni P. B., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego K. B., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tym prawomocnym wyrokiem oraz uwzględnienie jego apelacji. W ocenie skarżącego zaszła przesłanka nieważności postępowania określona w art. 401 ust. 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c.; strona wskutek naruszenia przepisów prawa o prawidłowym zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej (art. 139 § 1 k.p.c.) była pozbawiona możności działania w postępowaniu apelacyjnym.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej nie zostało doręczone wnioskodawcy w sposób prawidłowy i nie miał on możliwości stawiennictwa w Sądzie Okręgowym w G. i przedstawienia swoich argumentów na poparcie zarzutów, jakie zawarto w apelacji. Już po raz drugi w toku niniejszego postępowania, z uwagi na nieprawidłowe działanie pracownika Poczty Polskiej S.A., nie została w sposób prawidłowy doręczona przesyłka z sądu, a doręczenie w drodze tzw. „podwójnej awizacji” nie miało miejsca.Sąd Okręgowy ustalił, że zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej zostało skierowane do pełnomocnika wnioskodawcy – K.

B. na adres: ul. D., S. Przesyłka została dwukrotnie awizowana i zwrócona do sądu jako niepodjęta w terminie. Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2017 r. zwróconą przesyłkę pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 20 listopada 2017 r. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 15 grudnia 2017 r. nie stawił się nikt, a przewodniczący uznał, że pełnomocnicy stron zostali zawiadomieni prawidłowo o terminie.Według Sądu Okręgowego wskazana w skardze podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, ponieważ zawiadomienie pełnomocnika wnioskodawcy o rozprawie apelacyjnej wyznaczonej na dzień 15 grudnia 2017 r. zostało - po dwukrotnym awizowaniu - zwrócone z powodu niepodjęcia w terminie.

Dokonano zatem skutecznego doręczenia na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. Wnioskodawca nie został całkowicie pozbawiony możliwości działania w procesie. Zarzuty względem wyroku Sądu Rejonowego pełnomocnik wnioskodawcy zawarła we wniesionej apelacji. W konsekwencji wnioskodawca miał możliwość działania i prezentowania swoich racji.Sąd Okręgowy podkreślił, że udział w rozprawie apelacyjnej był fakultatywny, do stron zostało skierowane jedynie zawiadomienie o terminie rozprawy, a nie wezwanie do osobistego stawiennictwa. Z treści wniesionej skargi wynika, że pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie apelacyjnej chciała ponownie przedstawić swoje argumenty, jakie zawarła w apelacji.Sąd Okręgowy - uznając, że wskazana w skardze podstawa wznowienia postępowania nie wystąpiła - odrzucił skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.Powyższe postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w związku z art. 401 pkt 2 k.p.c. przez bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, podczas gdy strona była pozbawiona możliwości działania.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu postępowania. W obu przypadkach wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz wnioskodawcy, w tym kosztów zastępstwa procesowego; ewentualnie - o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z akt sprawy VII AUa (...) Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. wynika, że w dniu 25 października 2017 r. wysłano do K.B. jako pełnomocnika P. B. zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, wyznaczonej na dzień 15 grudnia 2017 r. (k. 153 akt sprawy VII AUa (...)).

Z pieczątki poczty w P. wynika, że 3 listopada 2017 r. doszło do pierwszego awizowania, a 13 listopada 2017 r. (listonosz napisał 13.10.2017 r.) do drugiego awizowania tej przesyłki, którą zwrócono w dniu 21 listopada 2017 r. z powodu nie podjęcia jej w terminie (k. 156 akt). W tej sytuacji Sąd Okręgowy w G. na podstawie art. 139 § 1 k.p.c. uznał, że pełnomocnik ubezpieczonego jest zawiadomiony o terminie rozprawy i tego dnia wydał wyrok.Z utrwalonej judykatury wynika, że doręczenie zastępcze przewidziane w art. 139 k.p.c. zawiera domniemanie podlegające obaleniu, iż doręczenie nastąpiło (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie V CZ 79/17, LEX nr 2447356).

Oznacza to, że adresat może za pomocą wszelkich środków dowodowych wskazywać, że awizowanego pisma sądowego nie otrzymał i o nim nie wiedział z tego względu, iż nie dotarło do niego zawiadomienie o złożeniu tego pisma w urzędzie pocztowym. Skuteczność doręczenia przez awizo (art. 139 § 1 k.p.c.) warunkuje bowiem stwierdzenie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma sądowego oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak też wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, uzasadniania bądź wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej lub może stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania.

Zwrócić też należy uwagę, że w aspekcie konstytucyjnym prawidłowo stosowana instytucja doręczenia zastępczego nie jest uznawana za naruszenie prawa do sądu; wymaga to jednak nie nazbyt restryktywnej oceny zawinienia pozwanego w kwestii uchybienia terminowi i oceny dowodów mających uzasadniać uprawdopodobnienie niepodjęcie awiza. Współczesne warunki życia w Polsce zwiększają prawdopodobieństwo braku dotarcia awiza do adresata i tym samym ryzyko nieskuteczności doręczenia zastępczego (fakt zamieszkiwania w wielkich blokach, gdzie awizo z mniejszą pewnością dociera do rąk adresata; w ten sam sposób działa większa mobilność ludzi, co ma znaczenie zwłaszcza przy pierwszym doręczeniu; fakt, że przy doręczeniu sądowym korzysta się z poczty działającej w zakresie doręczeń sądowych nie zawsze zgodnie ze standardem).

Zwiększone ryzyko nieskuteczności doręczenia nie może być przerzucane w całości na adresata. Ocena standardu prawidłowości doręczenia zastępczego odnosi się nie do samego istnienia tej instytucji, lecz praktyki korzystania z niej (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK-A 2002 nr 5, poz. 65).W tym kontekście należy stwierdzić, że po wydaniu wyroku apelacyjnego pełnomocnik powoda w dniu 20 grudnia 2017 r. złożył wniosek dowodowy w postaci nowej dokumentacji lekarskiej syna, kwestionując ustalenia biegłego lekarza w kwestii braku ustalenia u P. B. niepełnosprawności z powodu choroby astmatycznej oraz orzeczenie Sądu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu Najwyższego to pismo procesowe matki ubezpieczonego świadczy o tym, że nie wiedziała ona o terminie rozprawy apelacyjnej oraz o wydanym wyroku. Biorąc również pod uwagę, że pracuje ona w sądzie apelacyjnym musiała mieć dobre rozeznanie co do skutków nieodebrania korespondencji sądowej. Gdyby więc znalazła w skrzynce pocztowej awizo z sądu, z pewnością odebrałaby przesyłkę sądową. Nieodebranie takiej przesyłki z datą rozprawy apelacyjnej mogło być wywołane niewłaściwą pracą poczty.Ponadto przesłuchany przez Sąd Okręgowy świadek R.

S. potwierdziła, że nie docierały do skarżącej przesyłki z ośrodka pomocy społecznej na skutek niewłaściwej pracy pracowników poczty.Zdaniem Sądu Najwyższego wystąpiły więc uzasadnione w zażaleniu wątpliwości odnośnie do odebrania przesyłki z datą rozprawy apelacyjnej w połączeniu z intencją strony skarżącej dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, co mogło uzasadniać skargę o wznowienie postępowania.W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony jej praw następuje wówczas, gdy z powodu wadliwych czynności procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła ona brać i nie brała udziału nie tylko w toku całego postępowania, ale także w jego istotnej części, przy czym chodzi o całkowite faktyczne pozbawienie możności obrony.

Nie powinno budzić wątpliwości, że brak powiadomienia pełnomocnika strony o rozprawie apelacyjnej poprzedzającej wydanie wyroku przesądza o pozbawieniu strony możności obrony jej praw ze skutkiem nieważności postępowania - art. 378 pkt 5 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 113/17, LEX nr 2500413).Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c.