Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 18/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for late filing by lawyer-represented party in labor/social security dispute.

Numero d'incarto II UZ 18/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's rejection of their appeal due to a missed deadline. The appellant's lawyer submitted a request for the judgment's reasoning orally on the day of the first-instance verdict, arguing this should count as a valid request under simplified procedure rules. The court held that such oral requests are only effective for parties acting without professional legal representation, and since the appellant was represented by a lawyer, the request was invalid and the appeal period had expired.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 466 k.p.c.; Art. 369 § 2 k.p.c.: The right to orally request the preparation of a judgment's reasoning applies only to parties acting without an advocate or lawyer; for professionally represented parties, such requests are ineffective, and the appeal period runs from the expiration of the request deadline.

Parole chiave

Generato dall'IA
oral request for reasoning professional legal representation simplified procedure missed appeal deadline labor dispute procedure effective legal act civil procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 466 k.p.c.
z art. 466 k.p.c. nie może prowadzić do uznania, że pełnomocnik reprezentujący
Art. 369 § 2 k.p.c.
Okręgowego jako wniesioną po terminie wynikającym z art. 369 § 2 k.p.c. Za
Art. 370 k.p.c.
w związku z art. 370 k.p.c. przez ich zastosowanie, pomimo
Art. 373 k.p.c.
oraz zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 373 k.p.c. w związku z art.
Art. 126 k.p.c.
O formie tego wniosku decyduje bowiem art. 126 k.p.c., a nie
Art. 398 § 14 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w
Art. 394 § 1 § 3 k.p.c.
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 369 § 2 k.p.c
Okręgowego jako wniesioną po terminie wynikającym z art. 369 § 2 k.p.c.
art. 466 k.p.c
z art. 466 k.p.c. nie może prowadzić do uznania, że pełnomocnik reprezentujący
art. 373 k.p.c
oraz zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 373 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r., I PZ 44/04
postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99
postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 18/12

POSTANOWIENIE

Dnia 1 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Roman Kuczyński

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z wniosku M. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanego M. P.

o ustalenie istnienia bądź nieistnienia ubezpieczeń społecznych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2012 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 listopada 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w G. - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 11

sierpnia 2011 r. oddalił odwołanie M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z 27 stycznia 2011 r., dotyczącej objęcia zainteresowanego M. P.

ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zatrudnienia na postawie umów o

świadczenie usług u płatnika M. R.

W dniu 11 sierpnia 2011 r. po ogłoszeniu wyroku przez Sąd Okręgowy

pełnomocnik odwołującej się będący radcą prawnym wniósł o sporządzenie

uzasadnienia tego wyroku – wniosek ten złożył w formie ustnej do protokołu.

Postanowieniem z 30 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił apelację płatnika składek M. R. od wyroku Sądu

Okręgowego jako wniesioną po terminie wynikającym z art. 369 § 2 k.p.c. Za

bezskuteczny Sąd uznał wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku zgłoszony 11

sierpnia 2011 r. po ogłoszeniu wyroku przez Sąd Okręgowy ustnie do protokołu

przez radcę prawnego reprezentującego M. R. W ocenie Sądu Apelacyjnego, z art.

466 k.p.c. a contrario wynika, że prawo ustnego złożenia wniosku o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem nie przysługiwało stronie reprezentowanej przez

profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli zaś strona nie zażądała skutecznie

sporządzenia uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia jego

sentencji, to termin do wniesienia apelacji biegł od dnia, w którym upłynął termin do

żądania doręczenia uzasadnienia (art. 369 § 2 k.p.c.). Termin do złożenia

pisemnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 sierpnia 2011 r.

upłynął 18 sierpnia 2011 r. W rozpoznanej sprawie strona nie zażądała skutecznie

sporządzenia uzasadnienia wyroku z uzasadnieniem, w konsekwencji termin do

wniesienia apelacji upłynął 1 września 2011 r. Profesjonalny pełnomocnik

odwołującej się wniósł apelację 18 października 2011 r., a więc po upływie

ustawowego terminu. Okoliczność, że Sąd pierwszej instancji uznał ustny wniosek

o uzasadnienie wyroku za skuteczny i doręczył pełnomocnikowi odwołującej się

wyrok z uzasadnieniem, nie miała wpływu na bieg terminu do wniesienia apelacji

oraz zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 373 k.p.c. w związku z art. 370

k.p.c.

W

zażaleniu

na postanowienie

o

odrzuceniu

apelacji pełnomocnik

odwołującej się M. R. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i

przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, zarzucając

naruszenie: art. 87 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP, polegające „na wyjściu przez

Sąd Apelacyjny poza dopuszczalne granice wykładni, skonstruowaniu normy

nieprzewidzianej przez ustawodawcę i oparcie rozstrzygnięcia na tej normie”, art.

466 k.p.c. przez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten uniemożliwia

pełnomocnikowi profesjonalnemu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia

wyroku ustnie do „protokołu rozprawy publikacyjnej”, art. 328 k.p.c. w związku z art.

466 k.p.c. przez ich błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że pełnomocnik

wnoszącej zażalenie nie złożył skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia

wyroku, a także art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. przez wydanie

orzeczenia bez wyjaśnienia w stopniu wystarczającym podstawy prawnej

rozstrzygnięcia, art. 369 § 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie oraz art. 369 § 2

k.p.c. i art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. przez ich zastosowanie, pomimo

braku przesłanek ich zastosowania.

Pełnomocnik skarżącej podniósł, że także w postępowaniu zwykłym strona

lub reprezentujący ją pełnomocnik może złożyć wniosek o sporządzenie

uzasadnienia wyroku do protokołu posiedzenia wyznaczonego w celu jego

publikacji, gdyż art. 328 § 1 k.p.c. nie zawiera żadnego ograniczenia w tym

względzie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, interpretacja art. 328 k.p.c. w związku

z art. 466 k.p.c. nie może prowadzić do uznania, że pełnomocnik reprezentujący

stronę w postępowaniu odrębnym z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych nie ma uprawnienia do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia

wyroku do protokołu posiedzenia publikacyjnego. Ograniczenie tego rodzaju

musiałoby wynikać wprost z treści przepisu lub dać się z niego wywieść przy

uwzględnieniu celu i systematyki spornej regulacji. Przyjęty przez Sąd Apelacyjny

sposób wykładni językowej oraz wykładni logicznej art. 466 k.p.c. a contrario nie

uwzględnia dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej, co doprowadziło do

ustalenia

niewłaściwego

znaczenia

przedmiotowej

normy

prawnej

i

nieuprawnionego jej rozszerzenia. Z tego punktu widzenia dokonana przez Sąd

Apelacyjny interpretacja art. 466 k.p.c. pogarsza sytuację procesową strony

działającej przez profesjonalnego pełnomocnika w sprawach z zakresu prawa pracy

i ubezpieczeń społecznych w stosunku do sytuacji procesowej takiej strony w

postępowaniu zwykłym, co narusza art. 87 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadą pisemności procesu cywilnego, czynności procesowe

stron podejmowane są w formie pisemnej (art. 125 § 1 k.p.c.), chyba że Kodeks

postępowania cywilnego wyraźnie pozwala na ich podjęcie w innej formie, a w

szczególności ustnie na posiedzeniu sądu. Takie wyjątki zostały ustanowione

między innymi w art. 5058 k.p.c., który przewiduje możliwość zgłoszenia przez

stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku również do protokołu

bezpośrednio po jego ogłoszeniu oraz w art. 466 k.p.c., zgodnie z którym pracownik

lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w

sądzie

właściwym

ustnie

do

protokołu

powództwo

oraz

treść

środków

odwoławczych i innych pism procesowych. Regulacje te niejednakowo określają

uprawnienia stron; w postępowaniu uproszczonym ustny wniosek o sporządzenie

uzasadnienia może być skutecznie zgłoszony przez obecnego podczas ogłaszania

wyroku profesjonalnego pełnomocnika strony, czego nie przewiduje się w

toczących się przed sądem sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych. W tych sprawach omawiane uprawnienie przyznano tylko stronom

działającym bez adwokata lub radcy prawnego. Wynika to wprost z treści art. 466

k.p.c., bez potrzeby dokonywania wykładni celowościowej czy systemowej tego

przepisu i bez konieczności przypomnienia, że odrębności tych postępowań

ustanowione zostały w celu ułatwienia prowadzenia spraw sądowych stronom

słabszym w stosunku do występującego po drugiej stronie pracodawcy lub organu

ubezpieczeń społecznych. A contrario zatem, prawo do ustnego zgłoszenia w

sądzie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie przysługuje stronie

reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego; przepis ten nie dotyczy

pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r., I PZ 44/04, OSNP 2006 nr 1–2, poz. 16).

Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w postępowaniu zwykłym

wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może być złożony w formie

ustnej do protokołu. O formie tego wniosku decyduje bowiem art. 126 k.p.c., a nie

art. 328 § 1 k.p.c. Wykładnia językowa art. 466 k.p.c. jest jednoznaczna. Przepis

ten dotyczy pracownika lub ubezpieczonego działającego bez adwokata lub radcy

prawnego. Odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego

jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i

doniosłe względy prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Przepis art. 466

k.p.c. ma na celu przyznanie podmiotom procesowym, z reguły nieposiadającym

wiedzy prawniczej, uprawnień pozwalających na odstępstwo od formalnych

wymagań obowiązujących w postępowaniu cywilnym. Udział profesjonalnego

pełnomocnika po stronie pracownika lub ubezpieczonego powoduje, że względy,

dla których ustanowiono powyższy przywilej, przestają istnieć. W przypadku strony

działającej przez adwokata lub radcę prawnego gwarancją skutecznego dokonania

czynności procesowej jest właśnie fachowe zastępstwo, nie ma zatem w takim

przypadku potrzeby odformalizowania reguł dotyczących czynności procesowych

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99,

OSNAPiUS 2001 nr 15, poz. 488). Prawidłowo zatem przyjął Sąd Apelacyjny, że

wniosek o uzasadnienie wyroku zgłoszony przez radcę prawnego ustnie do

protokołu nie był prawnie skuteczny. Stąd dwutygodniowy termin do wniesienia

apelacji, stosownie do art. 369 § 2 k.p.c., biegł od dnia, w którym upłynął termin do

żądania uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia apelacji

upłynął 1 września 2011 r., zaś profesjonalny pełnomocnik odwołującej się wniósł

apelację 18 października 2011 r., a więc po upływie ustawowego terminu, zatem

odrzucenie apelacji na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c. przez

Sąd drugiej instancji uznać należało za zasadne.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak sentencji.