Supreme Court dismisses appeal when lawyer submits request for judgment reasoning orally to protocol instead of written form.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's rejection of her request for a written judgment reasoning. The appellant argued that her lawyer's oral submission of this request to the court protocol violated procedural rules, claiming the law allowed such informal submissions. The court ruled that the Civil Procedure Code strictly requires written forms for requests made outside of the main hearing, and the specific exception for unrepresented parties does not apply to those represented by professional lawyers.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 125 § 1 k.p.c.; Art. 466 k.p.c.: The request for a written judgment reasoning must be submitted in written form outside the hearing; the exception for unrepresented parties does not apply to those represented by professional lawyers.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 17/12
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Romualda Spyt (przewodniczący)
SSN Beata Gudowska
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku A. K. i M. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2012 r.,
zażalenia wnioskodawczyni Moniki Rataj na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 30 listopada 2011 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 30 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację M.
R. od wyroku Sądu Okręgowego z 11 sierpnia 2011 r. w sprawie A. K. i M. R., o
ustalenie
obowiązku
ubezpieczenia,
przeciwko
Zakładowi
Ubezpieczeń
Społecznych, powołując się na art. 373 k.p.c. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że 11
sierpnia 2011 r. profesjonalny pełnomocnik ubezpieczonej, będący radcą prawnym,
po ogłoszeniu wyroku przez Sąd Okręgowy, wniósł o sporządzenie jego
uzasadnienia. Wniosek ten złożył w formie ustnej do protokołu. Sąd Apelacyjny
uznał, że art. 466 k.p.c. dający prawo do ustnego zgłoszenia w sądzie wniosku o
doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie dotyczy pełnomocnika procesowego
będącego radcą prawnym i uznał za nieskuteczny wniosek pełnomocnika o
sporządzenie uzasadnienia zgłoszony do protokołu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M.R. zarzuciła naruszenie: 1) art.
87 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na wyjściu
przez Sąd Apelacyjny poza dopuszczalne granice wykładni, skonstruowaniu normy
nieprzewidzianej przez ustawodawcę i oparcie rozstrzygnięcia na tej normie; 2) art.
466 k.p.c., poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że
uniemożliwia on profesjonalnemu pełnomocnikowi złożenie wniosku o sporządzenie
uzasadnienia wyroku ustnie do „protokołu rozprawy publikacyjnej”; 3) art. 328 w
związku z art. 466 k.p.c., poprzez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu,
że pełnomocnik ubezpieczonej nie złożył skutecznie wniosku o sporządzenie
uzasadnienia wyroku; 4) art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c., poprzez
sporządzenie uzasadnienia bez wyjaśnienia w stopniu wystarczającym podstawy
prawnej rozstrzygnięcia; 5) art. 369 § 1 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie; 6) art.
369 § 2 k.p.c., poprzez jego zastosowanie pomimo niezaistnienia przesłanek jego
zastosowania; 7) art. 373 w związku z art. 370 k.p.c., poprzez ich zastosowanie
pomimo niezaistnienia przesłanek ich zastosowania.
Wskazując
na
powyższe
zarzuty,
skarżąca
wniosła
o
uchylenie
zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do
ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w postępowaniu zwykłym strona
lub reprezentujący ją pełnomocnik może złożyć wniosek o sporządzenie
uzasadnienia wyroku do protokołu posiedzenia wyznaczonego w celu jego
publikacji, gdyż art. 328 § 1 k.p.c. nie zawiera żadnego ograniczenia w tym
względzie. W ocenie skarżącej dokonana przez Sąd Apelacyjny interpretacja art.
466 k.p.c. pogarsza sytuację procesową strony działającej przez profesjonalnego
pełnomocnika w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w
stosunku do sytuacji procesowej takiej strony w postępowaniu zwykłym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosownie do art. 125 § 1 k.p.c. pisma procesowe obejmują wnioski i
oświadczenia stron składane poza rozprawą. Przepis ten wskazuje ogólną zasadę
obowiązującą w postępowaniu cywilnym, z której wynika, że czynności procesowe
poza rozprawą dokonywane są w formie pism procesowych. Posiedzenia jawne
dzielą się na rozprawy oraz inne posiedzenia jawne niebędące rozprawami.
Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym (art. 326 § 2 k.p.c.), lecz po
zamknięciu rozprawy (art. 316 § 1 in principio k.p.c.), co oznacza, że wniosek
strony o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składany jest poza rozprawą i musi
być złożony w formie pisma procesowego. Wyjątek od tej zasady ustanowiony
został w art. 466 k.p.c., zgodnie z którym pracownik lub ubezpieczony działający
bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić w sądzie właściwym ustnie do
protokołu
powództwo
oraz
treść
środków
odwoławczych
i
innych
pism
procesowych.
Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w zażaleniu w postępowaniu zwykłym wniosek o
sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może być złożony w formie ustnej do protokołu. O formie
tego wniosku decyduje bowiem art. 125 k.p.c., a nie art. 328 § 1 k.p.c. Wskazać
nadto należy, że wykładnia językowa art. 466 k.p.c. jest jednoznaczna. Przepis ten
dotyczy pracownika lub ubezpieczonego działającego bez adwokata lub radcy
prawnego. Odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego
jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać tylko szczególnie istotne i
doniosłe względy prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Przepis art. 466
k.p.c. ma na celu przyznanie podmiotom procesowym, z reguły nieposiadającym
wiedzy prawniczej, uprawnień pozwalających na odstępstwo od formalnych
wymagań obowiązujących w postępowaniu cywilnym. Udział profesjonalnego
pełnomocnika po stronie pracownika lub ubezpieczonego powoduje, że względy,
dla których ustanowiono powyższy przywilej, przestają istnieć (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 21 kwietnia 2005 r., I PZ 44/05, OSNP 2006 nr 1-2, poz.16). W przypadku strony
działającej przez adwokata lub radcę prawnego gwarancją skutecznego dokonania
czynności procesowej jest właśnie fachowe zastępstwo, nie ma zatem w takim
przypadku potrzeby odformalizowania reguł dotyczących czynności procesowych
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2000 r., I PKN 579/99,
OSNAPiUS 2001 nr 15, poz. 488). Prawidłowo zatem przyjął Sąd Apelacyjny, że
wniosek o uzasadnienie wyroku zgłoszony przez radcę prawnego ustnie do
protokołu nie był prawnie skuteczny. Stąd dwutygodniowy termin do wniesienia
apelacji, stosownie do art. 369 § 2 k.p.c., biegł od dnia, w którym upłynął termin do
żądania uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia apelacji
upłynął 1 września 2011 roku, zaś profesjonalny pełnomocnik ubezpieczonej wniósł
apelację 19 października 2011 roku, a więc po upływie ustawowego terminu, zatem
odrzucenie apelacji na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c. przez
Sąd drugiej instancji uznać należało za zasadne.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w
związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak sentencji.