Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UZ 15/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for missing deadline to request reasoning of rejected appeal decision under civil procedure code.

Numero d'incarto II UZ 15/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's appeal against a lower court's refusal to provide a written reasoning for rejecting an appeal. The applicant argued that procedural norms granting leniency in labor and social security cases should apply, but the court held that the statutory deadline for requesting reasoning is strict and cannot be extended. Consequently, the court ruled that the procedural act was void due to the missed deadline, regardless of the applicant's intent or the lower court's conduct.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

art. 328 § 1 k.p.c.; art. 387 § 3 k.p.c.: Procedural acts submitted after the statutory deadline are void, and courts must reject them ex officio without granting extensions or applying special leniency norms.

Parole chiave

Generato dall'IA
missed procedural deadline void procedural act request for reasoning strict time limits ex officio rejection civil procedure code no leniency extension

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 328 § 1 k.p.c.
podstawie art. 328 § 1 w związku z art.
art. 387 § 3 k.p.c.
wnioskodawca uchybił terminowi określonemu w art. 387 § 3 k.p.c.
art. 167 k.p.c.
winy strony, czy też bez takiej winy (art. 167 k.p.c., zgodnie z którym czynność
art. 398 § 14 k.p.c.
Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 398 14 w
art. 394 § 1 § 3 k.p.c.
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
328 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
art. 387 § 3 k.p.c
wnioskodawca uchybił terminowi określonemu w art. 387 § 3 k.p.c.
art. 4779 § 3 k.p.c
ad minus norm wynikających z art. 4779 § 3 k.p.c.; 3) art.
art. 9 k.p.c
k.p.c.), poprzez jego niewłaściwą interpretację; 4) art. 9 k.p.c., poprzez jego
art. 5 k.p.c
niezastosowanie; 5) art. 5 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie; 6) art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1997 r., I CZ 142/97
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2003 r., I PZ 59/01
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 404/09
uzasadnienie uchwały połączonych Izb - Cywilnej oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11
II UK 404/09
Supreme Court vacates Social Security Court decision on late appeal due to unclear service date evidence.
III CZP 38/11
Failure to inform a pro se litigant of appeal deadlines does not stop the appeal period from running.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II UZ 15/12

POSTANOWIENIE

Dnia 25 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)

SSN Zbigniew Korzeniowski

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku A. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o świadczenie rehabilitacyjne i zasiłek chorobowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 kwietnia 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 9 listopada 2011 r.,

1. oddala zażalenie,

2. przyznaje radcy prawnemu T. W. od Skarbu Państwa (Sądu

Okręgowego) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym w

kwocie 120 (sto dwadzieścia) zł powiększonej o obowiązującą

stawkę podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy - działając na

podstawie art. 328 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. - odrzucił wniosek A. W. o

sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 13 października 2011 r.

uznając, że składając przedmiotowy wniosek w dniu 4 listopada 2011 r.

wnioskodawca uchybił terminowi określonemu w art. 387 § 3 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie:

1) art. 472 § 1 i 2 k.p.c. poprzez brak ich zastosowania w sprawie; 2) norm

interpretacyjnych postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych

wprowadzających

szereg

ułatwień

dla

wnioskodawcy,

a

w

szczególności poprzez niezastosowanie w drodze analogii i wnioskowania a maiori

ad minus norm wynikających z art. 4779 § 3 k.p.c.; 3) art. 487 § 1, 2 i 3 k.p.c. (z

uzasadnienia zażalenia zdaje się wynikać, że skarżącemu chodzi o art. 387 § 1-3

k.p.c.), poprzez jego niewłaściwą interpretację; 4) art. 9 k.p.c., poprzez jego

niezastosowanie; 5) art. 5 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie; 6) art. 168 w

związku z art. 5 k.p.c., poprzez ich niezastosowanie.

Wskazując

na

powyższe

skarżący

wniósł

o

uchylenie

w

całości

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.

Zgodnie z zasadą formalizmu postępowania cywilnego, aby czynność

procesowa strony mogła wywrzeć zamierzone skutki, musi być dokonana w

określonym terminie, a więc w okresie przewidzianym do jej dokonania. Terminy te

- jako ustanowione przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego - mają

charakter procesowy i ustawowy. Nie mogą być przedłużane ani skracane przez

sąd lub przewodniczącego jak ma to miejsce w przypadku terminów sądowych, a

ich upływ powoduje bezwzględną bezskuteczność dokonanej przez stronę

czynności procesowej bez względu na to, czy przekroczenie terminu nastąpiło z

winy strony, czy też bez takiej winy (art. 167 k.p.c., zgodnie z którym czynność

procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna) oraz

obowiązek sądu uwzględnienia tego przekroczenia z urzędu i odrzucenia

spóźnionego środka procesowego (tu: art. 328 § 1 zdanie drugie w związku z

odpowiednio stosowanym art. 391 § 1 k.p.c.), chyba że wraz z nim zostanie złożony

wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 168 i następne k.p.c.).

Stosownie do art. 387 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu

wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W sprawach, w

których apelację oddalono, uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona

zażądała doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem. Zgodnie z § 2 powołanego wyżej

artykułu sporządzenie uzasadnienia powinno nastąpić w terminie dwóch tygodni od

dnia ogłoszenia sentencji orzeczenia. Jeżeli ogłoszenia nie było, termin ten liczy się

od dnia wydania orzeczenia. W sprawach, w których apelację oddalono,

uzasadnienie sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia wniosku.

W myśl art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się

tej stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała

doręczenia.

Z przywołanych wyżej przepisów skarżący zdaje się wyprowadzać wniosek,

że obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy wynika z

art. 387 § 2 k.p.c., zaś jego doręczenia - z art. 387 § 3 k.p.c. W rezultacie wywodzi,

że sąd drugiej instancji nie może odrzucić wniosku o sporządzenie uzasadnienia,

gdyż pierwszy z powołanych przepisów nie określa ani terminu do jego złożenia,

ani skutków niedotrzymania tego terminu, czym innym jest natomiast zgłoszenie

żądania doręczenia wyroku z uzasadnieniem, o którym stanowi art. 387 § 3 k.p.c.

Prezentowany przez skarżącego pogląd jest błędny, gdyż art. 387 § 2 k.p.c. określa

jedynie termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji.

Termin ten rozpoczyna bieg wyłącznie w sytuacjach określonych w art. 387 § 1

k.p.c., a więc w przypadku oddalenia apelacji - jak w sprawie, w której zostało

wniesione rozpoznawane zażalenie - tylko wówczas, gdy strona zażądała

doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem. Z obu tych przepisów jasno zatem wynika,

że sąd drugiej instancji sporządza uzasadnienie wyroku oddalającego apelację w

terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z

uzasadnieniem. Z kolei siedmiodniowy termin dla dokonania tej czynności określa

jednoznacznie art. 387 § 3 k.p.c., nakazujący jego liczenie od ogłoszenia sentencji

orzeczenia. W rezultacie wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w sprawie,

w której oddalono apelację, pochłania wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego

wyroku. Jest to oczywiste, gdyż sąd odwoławczy co do zasady uzasadnia wyroki z

urzędu, jednakże w przypadku oddalenia apelacji wyłącznie wówczas, gdy strona

złożyła wniosek o doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem. Ponieważ przepisy

znajdujące zastosowanie w postępowaniu odwoławczym nie regulują sposobu

postępowania ze spóźnionym wnioskiem o doręczenie uzasadnienia orzeczenia z

uzasadnieniem,

przeto

kwestia

ta

podlega

rozstrzygnięciu

na

podstawie

odpowiednio stosowanego (poprzez art. 391 § 1 k.p.c.) art. 328 § 1 zdanie drugie

k.p.c., obligującego sąd drugiej instancji do odrzucenia wniosku złożonego z

uchybieniem terminu. W konsekwencji odrzucenie spóźnionego wniosku o

doręczenie

wyroku

z

uzasadnieniem

pochłania

odmowę

sporządzenia

uzasadnienia orzeczenia oddalającego apelację i - de facto - stanowi odrzucenie

wniosku w tym przedmiocie, zaś samo odrzucenie wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku oddalającego apelację jest równoznaczne w skutkach z

odrzuceniem żądania jego doręczenia w trybie art. 387 § 3 k.p.c.

Podstawy żądania doręczenia wyroku z uzasadnieniem nie może w takiej

sytuacji stanowić art. 9 k.p.c. Niewątpliwie stosownie do § 1 zdanie drugie tego

artykułu, strony i uczestnicy postępowania mają prawo otrzymywać odpisy, kopie

lub wyciągi z akt, w tym odpisy wyroku i uzasadnienia, ale tego ostatniego tylko w

przypadku, gdy zostało ono sporządzone, między innymi, z urzędu lub na żądanie

strony zgłoszone w trybie określonym w art. 387 § 3 k.p.c. Zgłoszenie wniosku w

trybie art. 9 k.p.c. nie wywołuje natomiast skutków procesowych i nie zastępuje

wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, obligującego sąd drugiej instancji po myśli art. 387 § 1 zdanie drugie k.p.c. - do sporządzenia uzasadnienia wyroku

oddalającego apelację. Wbrew wywodom skarżącego, nawet doręczenie na

podstawie art. 9 k.p.c. odpisu wyroku ze sporządzonym uzasadnieniem nie otwiera

drogi do wniesienia skargi kasacyjnej (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 25 listopada 1997 r., I CZ 142/97, LEX nr 50619 oraz z dnia 12 września 2003

r., I PZ 59/01, OSNAPiUS 2003 nr 17, poz. 416).

Zarzuty naruszenia art. 5 k.p.c., które skarżący upatruje w niepouczeniu go

w trakcie toczącego się postępowania co do czynności procesowych oraz art. 472 §

1 i 2 k.p.c. wskutek nieupewnienia się przez Sąd drugiej instancji o dojściu do

wnioskodawcy zawiadomienia o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku,

są bezzasadne już tylko dlatego, że art. 387 § 3 k.p.c. jednoznacznie ustanawia

początek biegu terminu do żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem od

ogłoszenia jego sentencji. Kwestie prawidłowości działania sądu orzekającego w

trakcie postępowania poprzedzającego ogłoszenie orzeczenia nie mają zatem

jakiegokolwiek

znaczenia

dla

rozpoczęcia

biegu

przedmiotowego

terminu.

Niezasadny jest również zarzut obrazy art. 477 9 § 3 k.p.c., gdyż ten przepis o

szczególnym charakterze odnosi się wyłącznie do odwołań wnoszonych od decyzji

organów rentowych i wszczynających postępowanie sądowe i nie znajduje

zastosowania do późniejszych czynności procesowych stron w tym postępowaniu,

do których mają zastosowanie przepisy o przywróceniu terminu na zasadach

ogólnych (art. 168 i następne k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1

czerwca 2010 r., II UK 404/09, LEX nr 611422). Nieusprawiedliwiony jest wreszcie

zarzut naruszenia art. 5 w związku z art. 168 k.p.c., gdyż pouczenie lub brak

pouczenia o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania

czynności procesowej nie ma żadnego wpływu na bezskuteczność czynności

dokonanej z uchybieniem terminu i obowiązek sądu odrzucenia spóźnionego

środka procesowego, z którym nie został jednocześnie złożony wniosek o

przywrócenie terminu do jego wniesienia (por. także uzasadnienie uchwały

połączonych Izb - Cywilnej oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11, LEX nr

1027055).

Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 398 14 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c.