Supreme Court quashes appeal court ruling on social security benefit recovery case costs due to procedural error.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appeal court's decision regarding the allocation of legal costs in a dispute over the recovery of improperly paid social security benefits. The Social Insurance Institution argued that the 1,800 zł attorney fee awarded to the insured lacked a legal basis under the applicable fee regulations. The court found the lower court failed to properly justify the fee amount, as the case involved social security benefits rather than labor disputes or simple debt collection, requiring different fee standards.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 98 § 3 k.p.c.; § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.: The court must determine attorney fees based on the specific category of the case; failure to justify the fee amount or apply the correct statutory fee schedule constitutes a procedural violation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UZ 11/10
POSTANOWIENIE
Dnia 1 czerwca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Halina Kiryło (przewodniczący)
SSN Zbigniew Myszka
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku H. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,
zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 29 stycznia 2010 r.,
uchyla postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 29 stycznia 2010r., i przekazuje sprawę w
tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29
stycznia 2010 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku
Sądu Okręgowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia
2009 r., którym to wyrokiem Sąd pierwszej instancji zmienił decyzje organu
rentowego z dnia 1 grudnia 2006 r. w ten sposób, że zwolnił H. B. z obowiązku
zwrotu pobranych w okresie od 1 grudnia 2003 r. do 30 listopada 2006 r. świadczeń
w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatku pieniężnego, a także
odsetek oraz przyznał ubezpieczonej prawo do dodatku pieniężnego. Sąd
odwoławczy zasądził także od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz H. B.
kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu
apelacyjnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył zażalenie na zawarte w wyroku Sądu
Apelacyjnego rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zarzucając naruszenie art. 98 §
3 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez
Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.
1348 ze zm.) przez zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej
kosztów zastępstwa procesowego w wysokości nieznajdującej oparcia w stawkach
przewidzianych dla sprawy o świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Żalący
wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu rentowego
na rzecz H. B. kwoty 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
W postępowaniu apelacyjnym odwołująca się była reprezentowana przez
pełnomocnika będącego adwokatem. Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c., do niezbędnych
kosztów
procesu
strony
reprezentowanej
przez
adwokata
zalicza
się
wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych
przepisach. Te odrębne przepisy zawarte są w rozporządzeniu Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako:
rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za
czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę
niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład adwokata w
przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty
stanowią stawki minimalne określone w przepisach rozporządzenia, a opłata nie
może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości
przedmiotu sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, na jakiej
podstawie Sąd Apelacyjny zasądził od ZUS koszty adwokackie w kwocie 1800 zł,
wobec czego można wskazać jedynie, że jeżeli chodzi o sprawy z zakresu
ubezpieczeń społecznych, rozporządzenie w § 12 ust. 2 przewiduje stawkę
minimalną wynoszącą 60 zł tylko dla spraw o świadczenia pieniężne z
ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, z zastrzeżeniem, że w
postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym stawka ta nie może być niższa niż 120 zł
(§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie był
zwrot świadczeń pobranych z ubezpieczenia społecznego, zdaniem organu
rentowego, nienależnie. Z § 5 rozporządzenia wynika, iż wysokość stawek w
sprawach w nim nieokreślonych ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w
sprawach
o
najbardziej
zbliżonym
rodzaju.
Brak
motywów odnośnie
do
zasądzonych kosztów uniemożliwia stwierdzenie, czy Sąd Apelacyjny dla ich
określenia przyjął stawki minimalne w sprawach cywilnych o zapłatę (§ 6
rozporządzenia), czy w sprawach z zakresu prawa pracy o wynagrodzenie, bądź
odszkodowanie (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), w których wysokość stawki
minimalnej determinowania jest wartością przedmiotu sprawy. Niezależnie jednak
od tego, na jakiej podstawie ustalono koszty w wysokości 1800 zł, przyznać należy
rację skarżącemu, iż określone zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Sprawa
o
zwrot
świadczeń
z
ubezpieczenia
społecznego
jest
bowiem
zdecydowanie bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń niż
sprawie o zapłatę, wobec czego podstawę zasądzenia opłaty za czynności
adwokackie
powinny
stanowić
w
niej
minimalne
stawki
przewidziane
w
rozporządzeniu dla spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego.
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z art.
39815 § 1 k.p.c., postanowił jak w sentencji.