Cassation appeal dismissed due to dispute value below statutory threshold for cassation admissibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the social insurance fund's cassation appeal against a lower court ruling awarding a widow an unfulfilled pension benefit. Although the widow argued the appeal was procedurally valid, the court determined the disputed amount of approximately 2,773 PLN fell below the mandatory 10,000 PLN threshold required for cassation admissibility under Polish law. Consequently, the appeal was rejected without reaching the merits of the substantive claim regarding the 12-month limitation period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3982 § 1 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is inadmissible if the value of the dispute does not exceed the statutory minimum threshold, regardless of the substantive merits of the claim.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II USKP 85/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Leszek BieleckiSSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku A. D.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W.o wypłatę niezrealizowanego świadczenia,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 grudnia 2021 r.,skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt III AUa […], 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. na rzecz A. D. kwotę 120 zł powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 21 marca 2019 r. uwzględnił apelację A. D., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K. z 6 grudnia 2017 r. oraz decyzję pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. z 23 maja 2017 r., w ten sposób, że przyznał jej prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu T. D..T. D. (ur. w 1980 r.) 24 lica 2015 r. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Pozwany zwrócił się do brytyjskiej i francuskiej instytucji ubezpieczeniowych o potwierdzenie jego ubezpieczenia.
T. D. zmarł […] 2016 r. Do śmierci zamieszkiwał z matką, która sprawowała nad nim opiekę i go utrzymywała. W lutym 2016 r. wpłynęły dokumenty z zagranicznej instytucji potwierdzające ubezpieczenie. Zmarły posiadał w dziesięcioleciu 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W grudniu 2016 r. pozwany zwrócił się o ustalenie niezdolności do pracy i wydanie orzeczenia. 13 stycznia 2017 r., w związku z wezwaniem T. D. na badanie, odwołująca telefonicznie poinformowała pozwanego, że syn zmarł. Pozwany umorzył postępowanie wobec śmierci wnioskodawcy. 10 kwietnia 2017 r.
A. D. wstąpiła do pozwanego o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym. Pozwany odmówił zaskarżoną decyzją, gdyż wniosek został złożony po upływie 12 miesięcy od śmierci.Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ze względu na spóźnienie wniosku. Roszczenia o wypłatę świadczenia wygasają po upływie 12 miesięcy od śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba, że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania – art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.Sąd Apelacyjny orzekając na korzyść A.
D. wskazał, że matka w trakcie całego postępowania o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy dla syna wyrażała również wolę kontynuowania tego postępowania po jego śmierci. Cierpliwie czekała na działania zmierzające do uzyskania dokumentacji z instytucji zagranicznych i wydanie decyzji dotyczącej renty syna. Wezwanie na badania przez lekarza orzecznika miało miejsce dopiero blisko po roku od śmierci syna. Uzyskała wtedy informację, że sprawa zostanie załatwiona zaocznie. W ocenie Sądu Apelacyjnego w tych okolicznościach nie sposób wymagać od odwołującej, aby występowała z formalnym wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania, skoro jej zainteresowanie i uczestnictwo w tym postępowaniu było dla niej, i winno być również dla organu rentowego, oczywiste.
Matka interweniowała w sprawie wydania decyzji rentowej dla syna. Brak było podstaw do uznania, że nie brała udziału w postępowaniu o świadczenia w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy emerytalnej. Nie doszło zatem do wygaśnięcia roszczenia na podstawie art. 136 ust. 3 tej ustawy.W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 136 ust. 1, 2 i 3 ustaw y z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz § 3 ust. 1 i 2, § 19 rozporządzenia z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd drugiej instancji stanowiska, że wnioskodawczyni spełnia warunki do nabycia prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zamarłym w sytuacji złożenia wniosku o to świadczenie po upływie 12 miesięcy od daty zgonu, który to termin jest terminem prawa materialnego (prekluzyjnym);
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 217 § 3 k.p.c., art. 231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 316 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c., art. 391 k.p.c. wskutek niedokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie domniemania, że udział odwołującej się w postępowaniu o świadczenia w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy emerytalnej przed datą 26 stycznia 2017 r. był oczywisty oraz błędne uznanie apelacji jako uzasadnionej.W odpowiedzi A. D., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła o oddalanie skargi i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu ze względu na wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia.Przedmiot sprawy wyznaczała decyzja skarżącego z 23 maja 2017 r., odmawiająca A. D. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym T. D..Sąd Apelacyjny w […] prawomocnym wyrokiem z 21 marca 2019 r. przyznał A. D. prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu. W wykonaniu tego wyroku skarżący decyzją z 20 listopada 2019 r. przyznał matce niezrealizowane świadczenia po zmarłym. Niezrealizowane świadczenia za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. w kwocie 2.773,40 zł po odliczeniu zaliczki na podatek w kwocie 471 zł Zakład przekazał odwołującej wraz z odsetkami w kwocie 71,82 złW skardze kasacyjnej pozwany nie określił wartości przedmiotu zaskarżenia.
W uzupełnieniu określił wartość przedmiotu zaskarżenia na 11.200 zł.Sąd Najwyższy z urzędu bada i ustala wartość przedmiotu zaskarżenia jako przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej.Wartość zaskarżenia nie jest większa niż wskazana wyżej kwota 2.773,40 zł należna A. D. na podstawie art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Przedmiot sprawy obejmuje niezrealizowane świadczenia w razie śmierci osoby bliskiej, a nie podleganie przez nią ubezpieczeniom społecznym. W takiej sytuacji o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia.
W tej sprawie wartość ta jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych – art. 3982 § 1 k.p.c.Skarga kasacyjna z tej przyczyny została zatem odrzucona ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia – art. 3986 § 2 k.p.c.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu orzeczono, zważając na § 6 rozporządzenia z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Orzeczenie o kosztach od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika odwołującej się będzie możliwe ewentualnie dopiero w razie bezskutecznej egzekucji przez pełnomocnika powódki (art. 122 k.p.c.) kosztów postępowania zasądzonych od pozwanego na rzecz powódki na podstawie § 4 ust. 3, § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. a.s.