Supreme Court dismisses appeal for lack of prima facie clear legal error in social security debt waiver case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the cassation appeal, ruling that the appellant failed to demonstrate a prima facie clear violation of law. The lower court correctly determined that the social security agency's decision to waive debts was based on the absence of non-waivable debts, not a review of the prior enforcement decision. Consequently, the Supreme Court found no obvious legal error warranting further review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1 ust. 13 ustawy o umorzeniu należności; Art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - The Supreme Court will not accept a cassation appeal unless the appellant demonstrates prima facie clear legal errors, as the appeal must explicitly identify violated provisions and arguments without requiring the court to infer missing elements.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II USK 116/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z wniosku K. D. i P. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w P. o umorzenie należności z tytułu składek,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 kwietnia 2021 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 20 września 2019 r., zmienił zaskarżony przez pozwanego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 kwietnia 2018 r. i oddalił odwołania K. D. i P. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, […] Oddział w P. z dnia 6 lipca 2017 r., mocą których odmówiono ubezpieczonym umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ocena decyzji wydanych w trybie art. 1 ust. 13 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551; dalej jako ustawa abolicyjna) sprowadza się do weryfikacji, czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności.
Natomiast jej celem nie jest kontrola innej prawomocnej decyzji wydanej w trybie art. 1 ust. 8 ustawy abolicyjnej, bo jest de facto decyzją wykonawczą. Zatem, skoro pozwany decyzjami z marca 2016 r. określił należności podlegające umorzeniu i następnie doręczył je odwołującym się, to wobec ich niezaskarżenia doszło do ich uprawomocnienia.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w części (pkt 1) skargą kasacyjną pełnomocnik odwołujących się. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazywał na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie wypełnia ustawowych przesłanek pozwalających na przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut jest słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365).
Dla stwierdzenia, że w sprawie tak rozumiana przesłanka wystąpiła skarżący powinien był wskazać konkretne, naruszone przez sąd przepisy, a także powinien był przytoczyć odpowiednie argumenty wyjaśniające, dlaczego te przepisy zostały - jego zdaniem - w tak ewidentny sposób naruszone (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120). Zauważyć należy, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano jakichkolwiek norm prawa procesowego, przyjmując jako argumentum certum, że nastąpiło rażące naruszenie przepisów postępowania.
Tego mankamentu nie konwalidują przepisy prawa procesowego wskazane w podstawach skargi kasacyjnej, bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione.
Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 2016 r., I PK 59/16, LEX nr 2160130; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500; z dnia 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640 i z dnia 24 września 2015 r., II PK 27/15, LEX nr 2019527).Niezależnie od powyższych mankamentów analiza orzeczenia Sądu drugiej instancji nie pozwala na stwierdzenie istnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na prawomocne decyzje organu rentowego z 2016 r. i skutki jakie one wywołały.
W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że warunkiem uwzględnienia wniosku jest nieposiadanie przez wnioskodawcę (wnioskodawców) na dzień wydania decyzji rozstrzygającej o umorzeniu należności z tytułu niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur pomostowych oraz należnych od tych składek dodatkowych należności wymienionych w art. 1 ust. 10 ustawy. Treść decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy - pozytywna lub negatywna dla wnioskodawcy - zależy od ustalenia organu rentowego, czy na dzień wydawania tej decyzji wnioskodawca posiadał zaległości z tytułu składek objętych ustawą i niepodlegających umorzeniu (wówczas organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 1 ust. 13 pkt 2), czy też wnioskodawca takich zaległości nie posiadał (wówczas organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 1 ust. 13 pkt 1 ustawy).
Zatem istota sprawy rozstrzyganej decyzją z art. 1 ust. 13 ustawy polega na rozstrzygnięciu o zasadności wniosku osoby wymienionej w art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2. Natomiast obecnie organ rentowy – a zanim sąd – nie ocenia prawidłowości decyzji wydanej na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy. Natomiast między decyzją z art. 1 ust. 8 ustawy a decyzją z art. 1 ust. 13 ustawy występuje jedynie taki związek, że ustalenie w decyzji z art. 1 ust. 8 ustawy kwot należności podlegających umorzeniu wiąże w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy w zakresie należności i okresów uznanych ostateczną decyzją za obejmujące składki podlegające umorzeniu.
Okoliczność, czy w decyzji z art. 1 ust. 8 ustawy sprecyzowano kwotę należności niepodających umorzeniu, nie jest przesłanką wydania decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 kwietnia 2018 r., III UZ 5/18, LEX nr 2497591; z dnia 4 grudnia 2018 r., I UZ 39/18, LEX nr 2586262; wyrok z dnia 5 lutego 2019 r., III UK 38/18, LEX nr 2615810).Summa summarum, skarżący nie uprawdopodobnił oczywistego naruszenia prawa, które pozwalają uwzględnić wniosek zawarty w skardze kasacyjnej. Jednocześnie wobec braku innych podstaw pozwalających ocenić możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł w myśl art. 3989 § 2 k.p.c.