Supreme Court allows partial pension claim for foreign studies when diploma is officially recognized abroad.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland overturned lower court decisions denying a pension recipient credit for studies completed in the USSR. While the court acknowledged that the foreign diploma was officially recognized (nostrified) as equivalent to a Polish degree, it ruled that the specific duration of the studies could not be determined from the available documents. Consequently, the case was remanded to the lower court for recalculation of the pension based on the verified study period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent; foreign academic periods are recognized as non-contributory pension periods if the diploma is officially recognized, but the exact duration must be verified by the court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 24 marca 1995 r.
II URN 6/95
Przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń emerytalno-rentowych okres
nauki w szkole wyższej za granicą uwzględnia się jako okres nieskładkowy w
rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o
rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) na zasadach określonych w tym
przepisie, jeżeli uzyskany dyplom i tytuł zawodowy zostały nostryfikowane.
Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędzia SN: Maria
Tyszel, Sędzia SA: Jerzy Kuźniar,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w
dniu 24 marca 1995 r. sprawy z wniosku Ninel S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w W. o wysokość emerytury, na skutek rewizji nadzwyczajnej
Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8
marca 1993 r., [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 listopada 1992 r. [...] i
przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W., decyzją z dnia 21 maja 1992 r.
odmówił Ninel S. wliczenia do stażu pracy, od którego zależy wysokość emerytury,
okresu studiów w Moskiewskim Państwowym Uniwersytecie im. M. W. Łomonosowa,
na tej podstawie, że na studia te nie została skierowana przez władze polskie, lecz była
obywatelką ZSRR.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni domagała się zaliczenia
okresu nauki do stażu pracy, podnosząc, że w 1955 r. wyszła za mąż za obywatela
polskiego i od 1966 r. posiada obywatelstwo polskie.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem
z dnia 10 listopada 1992 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni. W uzasadnieniu wyroku
Sąd wywiódł, że z mocy art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o
rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450) w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Stosownie zatem do uregulowania zawartego w art. 1 tej ustawy, według którego świadczenia określone ustawą
przysługują obywatelom polskim z tytułu zatrudnienia na obszarze Państwa Polskiego,
a okres nauki w szkole wyższej wymieniony jest w rozdziale 3 ustawy dotyczącym
okresów zatrudnienia, to zgodnie z art. 9 ustawy, zaliczeniu do stażu pracy podlega
jedynie okres studiów ukończonych na terenie Państwa Polskiego.
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z
dnia 8 marca 1993 r. oddalił rewizję wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny podzielił
stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że wobec braku szczególnego uregulowania spornej
kwestii, zaliczeniu do stażu pracy z mocy art. 1 i 9 ustawy o z.e.p. podlega tylko okres
studiów ukończonych na terenie Państwa Polskiego.
Od wyroku tego założył rewizję Minister Sprawiedliwości.
Zarzucając rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 10 ustawy z
dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, Minister wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 listopada 1992 r., [...], i orzeczenie
co do istoty sprawy w ten sposób, że okres studiów wnioskodawczyni od 1952 r. do
1959 r. jest okresem nieskładkowym, albo o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.
Wyrok Sądu Apelacyjnego istotnie rażąco narusza prawo. Wnioskodawczyni
przedstawiła zaświadczenie Ministerstwa Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9
czerwca 1967 r. stwierdzające, że w związku z uzyskaniem w dniu 24 czerwca 1959 r.
dyplomu ukończenia studiów wyższych w ZSRR na Wydziale Ekonomii Politycznej w
Uniwersytecie im. W. Łomonosowa w Moskwie, posiada uprawnienia wynikające z
ukończenia studiów wyższych II stopnia oraz prawo do używania tytułu magistra ekonomii.
Powyższe zaświadczenie wydane przez centralny organ administracji państwowej stanowi nostryfikację dyplomu, tj. uznanie go za równoważny z dyplomem wydanym
przez analogiczną polską uczelnię wyższą.
Podnieść ponadto należy, że stosownie do uregulowania zawartego w rozporządzeniu Ministra Oświaty i Zdrowia z dnia 10 maja 1950 r. w sprawie uznawania studiów
wyższych odbywanych w ZSRR (Dz. U. Nr 25, poz. 227), ukończenie szkoły wyższej w
ZSRR po 1 października 1917 r. jest równoważne z ukończeniem odpowiedniej szkoły
wyższej w Polsce.
Powołane rozporządzenie zastąpione zostało porozumieniem z 10 maja 1974 r.
między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o równowartości dokumentów o wykształceniu, stopniach i
tytułach naukowych wydawanych w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Związku
Socjalistycznych Republik Radzieckich (D. U. z 1975 r., Nr 4, poz. 14).
Również obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z
dnia 10 grudnia 1991 r. w sprawie zasad nostryfikacji dyplomów i tytułów zawodowych
uzyskanych za granicą (Dz. U. z 1992 r., Nr 16, poz. 64) przewiduje uznawanie dyplomów uczelni zagranicznych za równorzędne z dyplomami uzyskanymi na uczelniach
krajowych.
Możliwość uznania za równoważny dyplomu i tytułu naukowego uzyskanego za
granicą z dyplomem i tytułem naukowym uzyskanym na uczelniach polskich nie jest
zastrzeżona wyłącznie dla obywateli polskich. Takie uznanie dyplomu zagranicznego
zrównuje w uprawnieniach absolwentów uczelni polskich i zagranicznych. Prowadzi to
do stwierdzenia, że przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń okres nauki w szkole
wyższej za granicą uwzględnia się jako okres nieskładkowy w rozumieniu art. 4 ust. 1
pkt 10 powołanej ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent
na zasadach określonych w tym przepisie, jeżeli uzyskany dyplom i tytuł zawodowy
zostały nostryfikowane. Takie stanowisko w analogicznych sprawach zajął Sąd
Najwyższy w wyrokach z dnia 6 stycznia 1994 r., II UR 1/94, z dnia 19 kwietnia 1994 r.,
II URN 7/94 i z dnia 22 czerwca 1994 r. , II URN 15/94. Skład orzekający w sprawie
podziela to stanowisko.
Zasadny jest wniosek rewizyjny o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego i poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy
Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania wobec niewyjaśnienia wymiaru
czasu nauki określonego w programie studiów. Akta sprawy nie zawierają żadnych
danych na tę okoliczność, również z treści odpisu dyplomu nie wynika, czy w programie
studiów określony był 7-letni okres nauki, czy też był to faktyczny czas studiów
wnioskodawczyni.
Zaskarżony wyrok narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem nieprawidłowe obliczenie świadczeń należnych osobom uprawnionym i wypłacanie ich w
zaniżonej wysokości narusza konstytucyjną zasadę Państwa prawa. Dlatego uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie przeszkadza upływ terminu określonego w art. 421 § 2
k.p.c.