Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 57/94 Generato dall'IA

Supreme Court allows pensioner to select earlier employment years for pension base calculation if documents are provided.

Numero d'incarto II URN 57/94
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned lower court decisions that rigidly applied the most recent three years of earnings for pension calculation. The applicant argued for using 1970-1972 earnings because he was unemployed for the last 12 years prior to filing his claim. The court ruled that the regulation permits selecting earlier years if the applicant provides proof of income, allowing them to choose the most favorable period within legal limits.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

§ 9 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 1990 r.; The court established that when calculating pension bases, an applicant who has not earned income for the last 12 years may select any three consecutive calendar years preceding that period, provided they submit documentary evidence of earnings for those years.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension base calculation employment period selection unemployment gap documentary evidence requirement regulation of ministers social security benefits earlier earnings years

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
§ 9 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 1990 r. zmieniającego niektóre przepisy w sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent
art. 422 § 2 k.p.c.
Z tych więc względów i na podstawie art. 422 § 2 i 423 § 1 zdanie 1 w związku z
art. 423 § 1 zdanie 1 k.p.c.
art. 47714a k.p.c.
art. 47714a k.p.c. orzeczono jak w sentencji, przekazując sprawę bezpośrednio organowi
art. 3 § 2 k.p.c
zarzucając rażące naruszenie prawa, a to art. 3 § 2 k.p.c., art.
art. 417 § 1 k.p.c
418 ze zm.), na podstawie art. 417 § 1 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 20 stycznia 1995 r.

II URN 57/94

Jeżeli pracownik w okresie ostatnich 12 lat kalendarzowych, liczonych

wstecz od roku, w którym złożył wniosek o emeryturę, nie osiągnął wynagrodzenia, lub osiągnął je przez okres krótszy niż 3 kolejne lata kalendarzowe do

ustalenia podstawy emerytury od 1 stycznia 1990 r. przyjmuje się wynagrodzenie

wypłacone mu za okres 3 kolejnych lat kalendarzowych, przypadających w

całości lub w części wcześniej niż w okresie ostatnich 12 lat, o ile przedstawi

dokumenty stwierdzające wysokość wynagrodzenia w tym trzyletnim okresie § 9

ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent - (jednolity tekst: Dz.

U. z 1989 r., Nr 11, poz. 63) w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Rady

Ministrów z dnia 5 października 1990 r zmieniającym niektóre przepisy w sprawie

ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 71, poz. 418).

Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędzia: SN: Adam Józefowicz, Sędzia SA:

Jerzy Kuźniar (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Witolda Bryndy, po rozpoznaniu w dniu

20 stycznia 1995 r. sprawy z wniosku Adama P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w S. o wysokość podstawy wymiaru emerytury, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

z dnia 22 czerwca 1994 r., [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 3 listopada 1993 r., [...] i poprzedzającą

go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 marca 1993 r.,

[...] i sprawę przekazał organowi rentowemu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Wnioskodawca Adam P. dochodził przyznania emerytury, wskazując w kwestionariuszu dotyczącym okresów zatrudnienia, że od 1 lutego 1977 r. do 14 czerwca

1980 r. oraz od 1 kwietnia 1983 r. do chwili złożenia wniosku, tj. 14 grudnia 1992 r.

pozostawał bez pracy, wnioskując w związku z tym, aby do ustalenia podstawy wymiaru

emerytury przyjąć wynagrodzenie za okres 3 kolejnych lat kalendarzowych 1970 - 1972

"skoro w ostatnich 12 latach kalendarzowych przed złożeniem wniosku, brak 3 lat

pracy". Jako podstawę prawną powołał przepis "§ 9 ust. 5 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 5 października 1990 r.", dołączając zaświadczenie Przedsiębiorstwa

Budownictwa Ogólnego w N., o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 17 grudnia 1992 r., w

którym na podstawie kartoteki wynagrodzeń "wybrano najkorzystniejsze dla pracownika

lata 1970 - 1972".

Decyzją z dnia 20 stycznia 1993 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w

S. przyznał wnioskodawcy świadczenie emerytalne od 24 grudnia 1992 r., tj. od

osiągnięcia wieku emerytalnego, przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru wynagro-

dzenie z 3 lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1982 r. przy

wskaźniku wysokości podstawy wymiaru 32,17%.

W decyzji z 17 marca 1993 r. organ rentowy podtrzymał stanowisko co do

ustalenia podstawy wymiaru świadczenia, przyjmując 30 lat i 10 miesięcy okresów

składkowych oraz 3 lata i 1 miesiąc okresów nieskładkowych. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca ostatecznie zakwestionował podstawę wymiaru emerytury i przyjęcie okresu od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1982 r., gdy faktyczny

okres zatrudnienia przebiegał od 15 czerwca 1980 r. do 31 marca 1983 r. i wniósł o

przyjęcie za podstawę do wyliczenia świadczenia, udokumentowanego wynagrodzenia

z lat 1970-1972.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, zarzucając,

że wobec daty złożenia wniosku o emeryturę i przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i

rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), podstawę

wymiaru świadczenia stanowi przeciętna zwaloryzowana kwota wynagrodzenia

stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w okresie

kolejnych 3 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 12 lat

kalendarzowych. Wniosek o świadczenie bowiem, został zgłoszony do dnia 31 grudnia

1992 r., w tych warunkach więc brak możliwości prawnych do przyjęcia za podstawę

wymiaru zarobków z lat 1970-1972.

Wyrokiem z dnia 3 listopada 1993 r. [...], Sąd Wojewódzki w Szczecinie oddalił

odwołanie, podzielając stanowisko organu rentowego, że przyjęcie do obliczenia

podstawy wymiaru emerytury, wynagrodzenia z okresu 15 czerwiec 1980 - 31 marzec

1983 r. było jedynie możliwe, skoro w latach 1980 - 1991 był to jedyny okres

zatrudnienia. Fakt, że nie były to pełne 3 lata, nie ma w świetle cyt. art. 7 ust. 1 pkt 1

ustawy o rewaloryzacji... znaczenia przesądzającego, co wprost wynika z gramatycznej

wykładni przepisu.

Rewizję wnioskodawcy od powyższego wyroku, Sąd Apelacyjny w Poznaniu

oddalił wyrokiem z 22 czerwca 1994 r. [...]. W uzasadnieniu podzielono pogląd Sądu I

instancji, a nadto zwrócono uwagę na przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1

kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur

i rent (Dz. U. Nr 11, poz. 63 i z 1990 r., Nr 71, poz. 418), który stanowi, że przy

ustalaniu okresu ostatnich, kolejnych 3 lat kalendarzowych, przyjmuje się lata

następujące bezpośrednio po sobie, chociażby w niektórych z tych lat albo w części z

nich pracownik nie osiągał wynagrodzenia lub nie był zatrudniony.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości i

zarzucając rażące naruszenie prawa, a to art. 3 § 2 k.p.c., art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.),

§ 9 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 października 1990 r. zmieniającego

niektóre przepisy w sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 71,

poz. 418 ze zm.), na podstawie art. 417 § 1 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 3 listopada 1993 r., a także decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. i przekazanie sprawy organowi

rentowemu do ponownego rozpoznania.

Skarżący wskazał na pominięcie przez Sądy: Apelacyjny i Wojewódzki oraz

organ rentowy przepisu § 9 ust. 5 wymienionego w rewizji nadzwyczajnej rozporządzenia Rady Ministrów, który pozwala - w sytuacjach tam wymienionych - przyjęcie - na

wniosek osoby zainteresowanej - wynagrodzenia wypłaconego za okres kolejnych 3 lat

kalendarzowych, przypadających w części lub w całości wcześniej, niż w okresie ostatnich 12 lat, o ile pracownik przedstawi dokumenty stwierdzające wysokość wynagrodzenia w tym okresie. Tak więc po przedłożeniu zaświadczenia o wysokości zarobków

sporządzonego na podstawie dokumentacji płacowej z lat 1967-1977 nie istniały

prawne powody dla pominięcia tego okresu, gdy się zważy, że od 15 czerwca 1980 r.

do 31 marca 1983 r. wnioskodawca nie przepracował pełnych 3 lat, zaś w latach 1

kwietnia 1983 r. - 31 grudnia 1992 r. nie pracował.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o

zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz.

450 ze zm.), podstawę wymiaru emerytury lub renty, stanowi ustalona w sposób

określony w ust. 5 i 6, z uwzględnieniem art. 8 i 9, przeciętna, zwaloryzowana kwota

wynagrodzenia, która stanowiła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne, w okresie kolejnych 3 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 12 lat kalendarzowych, jeżeli wniosek o świadczenie zostanie

zgłoszony do dnia 31 grudnia 1990 r. Fakt, iż wniosek o emeryturę w tej sprawie

złożony został 14 grudnia 1992 r.,nie oznacza jednak, by podstawa wymiaru

świadczenia musiała być ustalona w wyżej podany sposób, skoro konstrukcja przepisu

art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, wskazuje również na potrzebę uwzględnienia przepisu art. 9,

ten zaś upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków,

w których podstawę wymiaru emerytury lub renty ustala się z okresu krótszego lub - co

w rozpoznawanej sprawie jest przesądzające - przypadającego wcześniej niż w okresie

lat kalendarzowych, o których mowa w art. 7 ust. 1.

Obowiązujące wobec przepisu art. 45 ust. 2 ustawy rewaloryzacyjnej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 11 poz.

63; zm. Dz. U. z 1990 r., Nr 71, poz. 418), wskazuje - co trafnie podniósł Sąd

Apelacyjny - że przy ustalaniu okresu ostatnich kolejnych 3 lat kalendarzowych, z

których wynagrodzenie przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru, przyjmuje się

lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby w niektórych z tych

lat albo w części z nich pracownik nie osiągał wynagrodzenia lub nie był zatrudniony (§

2), ale pominął, że od dnia 1 stycznia 1990 r., wobec treści § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 5 października 1990 r. zmieniającego niektóre przepisy w

sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 71, poz. 418) do

ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty, przyjmuje się wynagrodzenie

wypłacone za okres 3 kolejnych lat kalendarzowych przypadających w części lub w

całości wcześniej niż w okresie ostatnich 12 lat, o ile wnioskująca to osoba zainteresowana przedstawi dokumenty stwierdzające wysokość wynagrodzenia w tym okresie

(§ 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia), jeżeli w okresie ostatnich 12 lat kalendarzowych,

liczonych wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę, pracownik nie

osiągał wynagrodzenia, bądź też osiągał je przez okres krótszy niż 3 kolejne lata

kalendarzowe.

Przedstawione wyżej alternatywne sposoby ustalania lat kalendarzowych, z

których uzyskane wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru świadczenia, dają

podstawę do stwierdzenia, że sam pracownik wybiera zarobek najbardziej korzystny dla

wyliczenia podstawy wymiaru - w ramach wyznaczonych przez prawo, to zaś upoważnia

go do "sięgnięcia" do wcześniejszych niż ostatnie 12 lat, zaś jedynym warunkiem jest

przedstawienie dokumentów stwierdzających wysokość wynagrodzenia w takim

okresie.

W rozpoznawanej sprawie - co niewątpliwe - ubiegający się o świadczenie w

latach od 1 lutego 1977 r. do 1 czerwca 1980 r., oraz od 1 kwietnia 1983 r. - 31 grudnia

1992 r. nie pracował, zaś w okresie od 15 czerwca 1980 r. do 31 marca 1983 r. nie

przepracował pełnych 3 lat, stąd też, skoro przedłożył zaświadczenia pracodawcy,

stwierdzające osiągane zarobki w latach pracy 1967-1977, nie istniały przeszkody dla

obliczenia podstawy wymiaru świadczenia z wynagrodzenia z lat 1970-1972, zgodnie

ze złożonym wnioskiem.

Należy zatem podzielić stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w rewizji

nadzwyczajnej, że odmienne poglądy w tej sprawie sądów orzekających i organu

rentowego rażąco naruszają prawo.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, zajdzie więc potrzeba powtórzenia

procedury ustalenia dochodzonego świadczenia emerytalnego, z uwzględnieniem

powyższych rozważań i przy zastosowaniu przepisu § 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia Rady

Ministrów.

Z tych więc względów i na podstawie art. 422 § 2 i 423 § 1 zdanie 1 w związku z

art. 47714a k.p.c. orzeczono jak w sentencji, przekazując sprawę bezpośrednio organowi

rentowemu do ponownego rozpoznania.