Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 55/95 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses claim for refund of pension when agency failed to warn of foreign pension reduction.

Numero d'incarto II URN 55/95
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's request to refund overpaid disability pension due to a foreign pension. The applicant received a higher Polish pension while working abroad, but the agency knew of this employment and did not inform him that the amount was provisional. The court ruled that without a specific warning about potential reduction, the applicant cannot be held liable for the excess payment under the relevant pension law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 106 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy o z.e.p.; Art. 107 ust. 3 ustawy o z.e.p.: An agency may deduct foreign pension amounts only if it explicitly informed the recipient that the domestic payment is provisional and subject to reduction.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension refund foreign pension provisional payment agency duty overpayment liability

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 106 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy o z.e.p.
ponadto na art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.
Art. 107 ust. 3 ustawy o z.e.p.
W razie zbiegu prawa do świadczenia emerytalno-rentowego ze świadczeniem o podobnym charakterze z instytucji zagranicznej, organ rentowy może na podstawie przepisu art. 107 ust.
Art. 421 § 2 k.p.c.
określonego w art. 421 § 2 k.p.c. Zaskarżony wyrok godzi bowiem w zasadę praworządnego działania organów wymiaru sprawiedliwości, a tym samym narusza interes
art. 421 § 2 k.p.c
określonego w art. 421 § 2 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 24 stycznia 1996 r.

II URN 55/95

W razie zbiegu prawa do świadczenia emerytalno-rentowego ze świadczeniem o podobnym charakterze z instytucji zagranicznej, organ rentowy może na podstawie przepisu art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) potrącić z pobieranego świadczenia kwotę wypłaconą ponad należną tylko

wówczas, gdy posiadając informację o zatrudnieniu wnioskodawcy za granicą, w

decyzji przyznającej świadczenie pouczył zainteresowanego, że wysokość

świadczenia jest ustalona zaliczkowo i może ulec zmianie po przyznaniu

świadczenia z zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej.

Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Jerzy Kuźniar, Jadwiga Skibińska-Adamowicz,

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w

dniu 24 stycznia 1996 r. sprawy z wniosku Ireneusza M. przeciwko Centralnej Dyrekcji

Okręgowej Kolei Państwowych w W. o wysokość kolejowej renty inwalidzkiej i zwrot

niezależnych świadczeń, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...]

od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie

z dnia 14 lutego 1995 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i decyzję Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei

Państwowych z dnia 30 czerwca 1994 r. [...] w części dotyczącej zwrotu nienależnych

świadczeń i ustalił, że Ireneusz M. nie jest obowiązany do zwrotu kwoty 2.886.420 zł.

(dwa miliony osiemset osiemdziesiąt sześć tysięcy czterysta dwadzieścia złotych).

Uzasadnienie

Centralna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w W. decyzją z dnia 18 lutego

1993 r. przyznała Ireneuszowi M. prawo do kolejowej renty inwalidzkiej według III grupy

inwalidów od dnia 4 stycznia 1993 r., uwzględniając wymienione w tej decyzji okresy

składkowe w ilości 18 lat i 8 miesięcy.

Następną decyzją z dnia 28 czerwca 1994 r. kolejowy organ rentowy doliczył

okresy pracy wnioskodawcy na terenie b.Czechosłowacji, ustalił wysokość renty po

waloryzacji począwszy od dnia 1 marca 1993 r. i zawiadomił wnioskodawcę, że z uwagi

na zbieg z rentą zagraniczną wysokość renty zostanie ustalona odrębną decyzją.

Kolejną decyzją z dnia 30 czerwca 1994 r. kolejowy organ rentowy powiadomił

wnioskodawcę, że od dnia 4 stycznia 1993 r. w związku z przyznaną rentą czechosłowacką wysokość uzyskanej renty inwalidzkiej wraz z dopełnieniem będzie odpowiednia

do okresu zatrudnienia, przy zaliczeniu zatrudnienia w P., w wymiarze 215 miesięcy i w

b. Czechosłowacji w wymiarze 84 miesięcy. W decyzji tej organ rentowy powołując się

ponadto na art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) zażądał od wnioskodawcy

zwrotu kwoty 4.387.180 z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w okresie od 4

stycznia 1993 r. do 31 lipca 1994 r., w którym zamiast przyznanej wnioskodawcy renty

cząstkowej pobierał pełną rentą inwalidzką. Od decyzji tej wnioskodawca wniósł

odwołanie do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Warszawie, kwestionując w szczególności żądanie od niego zwrotu kwoty 4.387.180 zł.

W związku z wniesionym odwołaniem organ rentowy pismem z dnia 13 września 1994

r. zmienił decyzję z dnia 30 czerwca 1994 r. w części dotyczącej wysokości kwoty

przypisanej do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w okresie od 4 stycznia

1993 r. do 31 lipca 1994 r. i ustalił tę kwotę na 2.886.420 zł.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem

z dnia 14 lutego 1995 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na żądanie Sądu Najwyższego.

W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie

prawa, a w szczególności art. 106 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o z.e.p., a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

decyzji Centralnej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych z dnia 30 czerwca 1994 r. w

części dotyczącej zwrotu nienależnych świadczeń i orzeczenie, że wnioskodawca

Ireneusz M. nie jest obowiązany do zwrotu kwoty 2.886.420 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok istotnie rażąco narusza powołane w rewizji nadzwyczajnej

przepisy art. 106 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o z.e.p.

W myśl art. 106 ust. 2 pkt 1, jednym z warunków, które decydują o uznaniu

świadczenia za nienależnie wypłacone i podlegające zwrotowi, jest pouczenie osoby,

której wypłacono świadczenie o braku prawa do jego pobierania. W niniejszej sprawie jak trafnie wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej - warunek ten nie został spełniony.

Decyzja z dnia 18 lutego 1992 r. przyznająca wnioskodawcy prawo do renty inwalidzkiej

nie zawierała bowiem żadnego pouczenia w przedmiocie wysokości przyznanej renty

inwalidzkiej, na podstawie którego wnioskodawca mógłby powziąć przekonanie, że

przyznana mu tą decyzją renta jest ustalona w niewłaściwej wysokości, bądź że

wysokość jej może ulec zmianie na jego niekorzyść po przyznaniu renty z tytułu

zatrudnienia na terenie b. Czechosłowacji. Wydając tę decyzję organ rentowy wiedział o

okresie pracy wnioskodawcy w b. Czechosłowacji, zamieszczając w decyzji wyjaśnienie

w tym przedmiocie w pkt 13 decyzji. Wnioskodawca nie ukrywał tej okoliczności, zatem

nie można mu przypisać działania w złej wierze w rozumieniu art. 106 ust.2 pkt 2

ustawy o z.e.p.

W tym stanie, skoro nie zachodzą przesłanki ani z art. 106 ust. 2 pkt 1, ani z pkt

2 tegoż przepisu, wypłacone wnioskodawcy świadczenia w okresie od 4 stycznia 1993

r. do 31 lipca 1994 r. w kwocie wyższej od rzeczywiście należnej, nie są świadczeniami,

do zwrotu których byłby on obowiązany na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o z.e.p.

Obciążenie osoby, która pobierała świadczenia uznane następnie za nienależne,

obowiązkiem ich zwrotu następuje wyłącznie w sytuacjach określonych w art. 106 ust. 2

pkt 1 lub 2, po stwierdzeniu istnienia zawartych w tym przepisie przesłanek. Z reguły nie

można więc żądać, na podstawie powołanych przepisów, zwrotu wypłaconych

świadczeń, jeśli ustalenie ich przez organ rentowy w niewłaściwej wysokości było

następstwem błędnego wyliczenia rachunkowego albo wynikiem nieprawidłowego

zastosowania przepisów. W takich wypadkach brak jest bowiem przesłanki pouczenia

zainteresowanego o okolicznościach, wymienionych w art. 106 ust. 2 pkt 1 in fine.

Wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego okoliczności faktyczne sprawy także

nie uprawniają do potraktowania decyzji z dnia 18 lutego 1993 r. jako decyzji zaliczkowej w rozumieniu art. 107 ust. 1 pkt 1 ustawy o z.e.p. Decyzja ta nie została określona

jako zaliczkowa. Ponadto treść jej nie upoważniała do wniosku, że w razie "zaliczenia"

okresu pracy "w CSRS" wysokość renty inwalidzkiej polskiej może ulec obniżeniu.

Osoba zainteresowana nie musi być zorientowana w tym zakresie i dlatego nie można

przypisać wnioskodawcy, iż miał on świadomość, że wysokość polskiej renty

inwalidzkiej może po przyznaniu mu cząstkowej renty z tytułu pracy w b. Czechosłowacji ulec obniżeniu na jego niekorzyść. W sytuacji, gdy organ rentowy ma informację,

że osoba ubiegająca się o świadczenia emerytalno-rentowe była zatrudniona także na

terenie b. Czechosłowacji, to w decyzji przyznającej świadczenie z ubezpieczenia

polskiego winien jest zaznaczyć, że świadczenie to przyznane jest zaliczkowo oraz że

wysokość jego może ulec zmianie po przyznaniu świadczenia z instytucji

ubezpieczeniowej zagranicznej. Dopiero takie pouczenie daje w myśl art. 107 ust. 3

ustawy o z.e.p. podstawę do potrącenia ze świadczenia emerytalno-rentowego kwoty

wypłaconej ponad należną.

Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu

określonego w art. 421 § 2 k.p.c. Zaskarżony wyrok godzi bowiem w zasadę praworządnego działania organów wymiaru sprawiedliwości, a tym samym narusza interes

Rzeczypospolitej Polskiej.