Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 43/95 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed extraordinary review due to insufficient work history for disability pension eligibility.

Numero d'incarto II URN 43/95
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the extraordinary review filed by the Ombudsman regarding a disability pension claim. The applicant failed to meet the five-year employment requirement for workers over thirty, as her total qualifying period was only three years and eight months. The court upheld the lower court's decision because the applicant did not satisfy the statutory conditions for pension entitlement.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; Art. 4 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent; The court established that extraordinary review must be rejected when the applicant fails to fulfill the mandatory employment duration requirements for disability pension eligibility.

Parole chiave

Generato dall'IA
disability pension employment duration extraordinary review social security law pension eligibility

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 32 ust. 1 pkt 5 of the Act of 14 December 1982 on pension provision for employees and their families
1 i art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia
Art. 4 ust. 1 pkt 6 lit. a and ust. 2 of the Act of 17 October 1991 on revaluation of pensions and allowances
stanowić co najwyżej 1/3 okresu zatrudnienia, czyli okresu składkowego (art. 4 ust.
art. 278 § 1 k.p.c
powołania biegłych lekarzy (art. 278 § 1 k.p.c.), którzy wypowiedzieliby się co do tego,
art. 421 § 1 k.p.c
Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 421 § 1 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 8 listopada 1995 r.

II URN 43/95

Okres zatrudnienia uprawniający do renty inwalidzkiej dla pracownika po

ukończeniu 30 roku życia wynosi 5 lat wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi, które jako okresy nieskładkowe mogą stanowić najwyżej 1/3 okresu

zatrudnienia (składkowego).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski

(sprawozdawca), Maria Tyszel,

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 1995 r., sprawy z wniosku

Gertrudy M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. o rentę

inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od

wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z

siedzibą w Gdyni z dnia 18 listopada 1993 r., [...]

o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni Gertruda M., urodzona w 1950 r., zatrudniona ostatnio na

stanowisku zwrotniczego Stacji Rejonowej PKP G.P., zwróciła się w lutym 1991 r. do

kolejowego organu rentowego [...] Okręgowej Dyrekcji Kolei Państwowych w G. o przyznanie renty inwalidzkiej. Kolejowy organ rentowy skierował wnioskodawczynię do

Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K., która

rozpoznała chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa bez ograniczenia sprawności oraz

żylaki podudzia i nie zaliczyła zainteresowanej do żadnej z grup inwalidzkich. Po wykonaniu dodatkowych badań specjalistycznych przez służbę medyczną PKP, wnioskodawczyni została jednak zakwalifikowana orzeczeniem KIZ w K. z dnia 26 sierpnia 1992

r. do trzeciej grupy inwalidów z powodu przeciążeniowych zmian kręgosłupa, dyskopatii

L5 - S1 i żylaków podudzi. Komisja przyjęła równocześnie, że inwalidztwo istnieje od

lipca 1992 r., zaś orzeczenie to zaakceptował Wojewódzki Inspektor Orzecznictwa

Inwalidzkiego w G.

W następstwie powyższego orzeczenia, Stacja Rejonowa PKP G.P. rozwiązała z

wnioskodawczynią, przebywającą wówczas na urlopie bezpłatnym, umowę o pracę z

dniem 5 października 1992 r. w trybie porozumienia stron, informując zainteresowaną,

że o przyznanie renty inwalidzkiej może się ubiegać w Zakładzie Ubezpieczeń

Społecznych.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 1993 r. kolejowy organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do kolejowej renty inwalidzkiej na podstawie art. 25 ustawy z dnia 25

kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz.

U. Nr 23, poz. 99 ze zm.), ponieważ jeden z okresów jej zatrudnienia na PKP, tj. od

dnia 2 kwietnia 1970 r. do dnia 25 lipca 1980 r., zakończył się porzuceniem pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G., któremu sprawa została przekazana

na podstawie art. 25 ust. 2 powołanej ustawy, poddał wnioskodawczynię ponownym

badaniom lekarskim przez Obwodową KIZ w K. Orzeczeniem z dnia 8 czerwca 1993 r.

Komisja ta nie stwierdziła inwalidztwa, co zaaprobowała również Wojewódzka KIZ w G.,

rozpatrująca odwołanie wnioskodawczyni.

Na tej podstawie ZUS-Oddział w G., decyzją z dnia 26 sierpnia 1993 r., [...],

odmówił wnioskodawczyni prawa do renty inwalidzkiej. Od tej decyzji wnioskodawczyni

odwołała się do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Gdańsku z siedzibą w Gdyni, który wyrokiem z dnia 18 listopada 1993 r., [...], odwołanie

oddalił po przeprowadzeniu na rozprawie dowodu z akt rentowych oraz informacyjnym

przesłuchaniu wnioskodawczyni. Wyrok ten uprawomocnił się bez sporządzenia przez

Sąd jego uzasadnienia.

Powyższe orzeczenie rewizją nadzwyczajną z dnia 4 sierpnia 1995 r. zaskarżył

Rzecznik Praw Obywatelskich, który zarzucił wyrokowi rażące naruszenie art.art. 3 § 2,

233 § 1 i 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 24 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia

1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze

zm.) oraz art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników kolejowych i ich rodzin, a ponadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej

Polskiej. Na tej podstawie Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swego wniosku Rzecznik przyjął założenie, że rozstrzygnięcie

Sądu Wojewódzkiego było oparte o dwie przesłanki, tj. o brak inwalidztwa wnioskodawczyni oraz okoliczność, że w okresie od dnia 3 października 1990 r. do dnia 5 października 1992 r. przebywała ona na urlopie bezpłatnym, co wykluczało spełnienie

warunku określonego w art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin, czyli powstania inwalidztwa w czasie

zatrudnienia albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od jego ustania.

Bez względu na to, która z tych przesłanek zadecydowała o sposobie rozstrzygnięcia, Sąd powinien wszechstronnie wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy.

Wspomniane przesłanki wymagały przy tym specjalistycznej wiedzy medycznej, a więc

powołania biegłych lekarzy (art. 278 § 1 k.p.c.), którzy wypowiedzieliby się co do tego,

czy wnioskodawczyni jest inwalidką i jakiej grupy oraz co do daty powstania

inwalidztwa.

Z okoliczności sprawy nie wynika zaś, czy wnioskodawczyni była inwalidką, a jej

inwalidztwo powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Orzeczenia KIZ

były różne, przy czym orzeczenie Obwodowej Komisji w K. z dnia 26 sierpnia 1992 r.

ustalało inwalidztwo w oparciu o szczegółową dokumentację lekarską, z prześwietleniami kręgosłupa włącznie, podczas gdy orzeczenie tejże Komisji z dnia 8

czerwca 1993 r. powołuje się tylko na dokumentację poradni zakładowej i badania

neurologiczne, a Komisja Wojewódzka wydała orzeczenie zaoczne.

Skarżący zwrócił też uwagę, że już w protokole kolejowej komisji lekarskiej z dnia

3 października 1990 r. stwierdzono u wnioskodawczyni przeciwwskazania do dotychczasowej pracy na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu, w porze

nocnej oraz związanej z dźwiganiem ciężarów powyżej 10 kg. W zaświadczeniach z

dnia 16 lutego 1991 r. i 28 lipca 1992 r. o stanie zdrowia wnioskodawczyni lekarz

Obwodu Lecznictwa Kolejowego stwierdził u niej schorzenia kręgosłupa i zaznaczył, że

stan zdrowia ulega stałemu pogorszeniu. W zaświadczeniu z dnia 28 lipca 1992 r.

lekarz ten uznał, że wnioskodawczyni jest niezdolna do pracy wymagającej dźwigania,

stania i dłuższego chodzenia.

Naruszeniem interesu Rzeczypospolitej Polskiej jest zaś, zdaniem Rzecznika,

pozbawienie wnioskodawczyni konstytucyjnie gwarantowanego prawa do rzetelnie

przeprowadzonego procesu, ukierunkowanego na wykrycie prawdy obiektywnej, szczególnie istotnej w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, będące podstawowym

źródłem egzystencji. Zaskarżony wyrok podważa też konstytucyjną zasadę państwa

prawnego i zaufania obywateli do jego organów, zwłaszcza organów wymiaru

sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które Sąd Wojewódzki sporządził na żądanie Sądu

Najwyższego, zasadniczym powodem oddalenia odwołania wnioskodawczyni było

niespełnienie przez nią wymagań określonych w art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14

grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40,

poz. 257 ze zm.). Powołany przepis stanowi bowiem, że dla pracownika, który ukończył

trzydziesty rok życia wymagany okres zatrudnienia wynosi 5 lat wraz z okresami

równorzędnymi i zaliczalnymi, przy czym okresy te, jako okresy nieskładkowe, mogą

stanowić co najwyżej 1/3 okresu zatrudnienia, czyli okresu składkowego (art. 4 ust. 1

pkt 6 lit. a oraz ust. 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i

rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr

104, poz. 450 ze zm.).

Tymczasem wnioskodawczyni nie ma wymaganego okresu zatrudnienia zarówno

w dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku o rentę, jak też przed ustaleniem

inwalidztwa, przyjmując - za orzeczeniem Obwodowej KIZ z dnia 9 września 1992 r. jego powstanie na lipiec 1992 r. Zatrudnienie wnioskodawczyni wynosiło bowiem 2 lata

9 miesięcy i 10 dni okresu składkowego oraz nie więcej niż 1/3 okresu nieskładkowego,

czyli 11 miesięcy i 3 dni, a więc łącznie 3 lata 8 miesięcy i 13 dni.

Z uwagi na powyższy okres zatrudnienia, a także ze względu na stosunkowo

młody wiek wnioskodawczyni i późniejsze orzeczenie komisji lekarskich do spraw

inwalidztwa i zatrudnienia, Sąd Wojewódzki uznał za niecelowe posłużenie się w sprawie dowodem z opinii biegłych lekarzy, którzy mieliby ustalać, czy wnioskodawczyni jest

aktualnie inwalidką oraz czy inwalidztwo przynajmniej trzeciej grupy powstało przed

dniem 25 stycznia 1992 r., tj. w okresie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia w

dziesięcioleciu, w którym zainteresowana legitymowała się wymaganym okresem

zatrudnienia.

Zaskarżony wyrok jest zatem zgodny z prawem. Wprawdzie w terminie wnoszenia rewizji nadzwyczajnej Rzecznik Praw Obywatelskich nie dysponował uzasadnieniem

zaskarżonego wyroku, ale właściwa ocena tego orzeczenia była możliwa na podstawie

analizy akt rentowych.

Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 421 § 1 k.p.c.

orzekł jak w sentencji wyroku.