Social security court allows disability pension claim when employer employment caused significant health deterioration.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland revoked a lower court's dismissal of a disability pension claim due to a significant error in interpreting expert medical opinions. The applicant argued that his disability worsened during employment, while the lower court incorrectly concluded no deterioration occurred despite expert testimony to the contrary. The court held that the lower court must re-examine the case because its finding contradicted the specialized medical evidence and violated the applicant's social security rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 32 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; Art. 422 § 2 k.p.c.: A worker employed as a third-group invalid acquires a right to a disability pension if their health condition deteriorates significantly during employment, rendering them unable to continue their previous work, and a lower court's contrary finding based on misread expert opinions constitutes a serious violation of law warranting extraordinary review.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 28 września 1994 r.
II URN 30/94
Pracownik, który podjął zatrudnienie jako inwalida III grupy, spełnia warunki z art.
32 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr
40, poz. 267 ze zm.), jeżeli w okresach wymienionych w tym przepisie nastąpiło
istotne pogorszenie jego stanu zdrowia, uniemożliwiające kontynuowanie dotychczasowego zatrudnienia.
Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef
Iwulski, Adam Józefowicz,
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w dniu 28
września 1994 r. sprawy z wniosku Włodzimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń
Społecznych Oddział w G. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra
Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Toruniu z dnia 13 października 1993 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienia
Decyzją z 31 marca 1993 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił
wnioskodawcy Kazimierzowi K., urodzonemu 17 sierpnia 1969 r., prawa do renty
inwalidzkiej z uwagi na to, iż istniejące u niego inwalidztwo III grupy powstało przed
16-tym rokiem życia i nie uległo w czasie zatrudnienia istotnemu pogorszeniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca podniósł, iż opinia Obwodowej KiZ,
na którą powołał się organ rentowy wydając w/w decyzję, jest niewystarczająca,
ponieważ w składzie Komisji nie było lekarzy specjalistów neurologa i psychiatry,
niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu zdrowia. Wnioskodawca utrzymywał, że
jego inwalidztwo uległo istotnemu pogorszeniu w czasie zatrudnienia. Sąd dopuścił
dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych: internisty, psychiatry i neurologa na
okoliczność, czy inwalidztwo wnioskodawcy uległo istotnemu pogorszeniu w czasie
zatrudnienia. Biegli po zapoznaniu się z dokumentacją lekarską, przeprowadzeniu
wywiadu oraz badania wnioskodawcy, rozpoznali jako chorobę podstawową
encefalopatię pod postacią niedorozwoju umysłowego stopnia lekkiego, padaczki oraz
charakteropatii i stwierdzili, że choroba ta w sposób istotny ogranicza zdolność
badanego do zarobkowania, powodując inwalidztwo III grupy. Biegli ponadto stwierdzili,
że wprawdzie inwalidztwo III grupy powstało przed 16-tym rokiem życia, to jednak w
czasie zatrudnienia wytworzył się zespół charakteropatyczny, który doprowadził w
następstwie do pogorszenia zdrowia w ramach III grupy. Zdaniem biegłych, lekarze
orzekający w Obwodowej KIZ w sposób niedostateczny ocenili stan psychiczny
wnioskodawcy.
Mimo powyższej opinii lekarzy biegłych sądowych, Sąd Wojewódzki wyrokiem z 13
października 1993 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy.
Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości. Zarzucając
rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 3 § 2 i art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 32 i 33
ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej,
Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego
rozpoznania.
W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, iż Sąd oddalił odwołanie
wnioskodawcy pomimo, że dwaj biegli sądowi-lekarze właściwych specjalizacji
stwierdzili, że w czasie zatrudnienia w stanie zdrowia wnioskodawcy nastąpiło istotne
pogorszenie na skutek powstania zespołu charakteropatycznego, co z kolei
doprowadziło do pogorszenia inwalidztwa. Wprawdzie pogorszenie to nastąpiło w
ramach tej samej grupy inwalidów, to jednak nie przeszkadza to wnioskodawcy w
nabyciu prawa do renty inwalidzkiej. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem w
sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pracownik, który podjął zatrudnienie jako
inwalida III grupy, spełnia wymagania z art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p., jeżeli w okresach
wymienionych w tym przepisie w jego stanie zdrowia nastąpiło istotne pogorszenie,
uniemożliwiające kontynuowanie dotychczasowego zatrudnienia. W tej sytuacji, jeżeli
Sąd nie zgadzał się z opinią biegłych lekarzy, to powinien był uzyskać opinię
uzupełniającą od biegłych, a nie wypowiadać się samodzielnie w kwestii wymagającej
posiadania wiadomości specjalnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, sporządzone na żądanie Sądu Najwyższego,
potwierdza zasadność rewizji nadzwyczajnej. Sąd Wojewódzki w motywach wyroku
podał w sposób dokładny przebieg zatrudnienia wnioskodawcy oraz przytoczył opinię
lekarzy biegłych sądowych. Sąd zaznaczył, że opinia ta nie budzi wątpliwości, gdyż
została wydana przez lekarzy właściwych specjalizacji z uwagi na rodzaj schorzeń
wnioskodawcy. Dlatego słuszny okazał się zarzut wnioskodawcy, że lekarze wchodzący
w skład Obwodowej KIZ nie ocenili w sposób miarodajny stanu jego zdrowia i
wydolności organizmu do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia; nie byli bowiem
oni lekarzami właściwych specjalizacji. Sąd Wojewódzki stwierdził dalej, że
wnioskodawca spełnia zatem wymagania z art. 32 i 33 ustawy o z.e.p., gdyż w stanie
jego zdrowia w okresie zatrudnienia nastąpiło istotne pogorszenie, które w
konsekwencji spowodowało pogorszenie inwalidztwa w ramach III grupy inwalidów.
Takie zaś pogorszenie uprawnia pracowników do renty inwalidzkiej III grupy, co zostało
już wyjaśnione w orzecznictwie sądowym, a w szczególności w uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 12 czerwca 1984 r., III UZP 24/84 (OSNCP 1985 z. 1 poz. 6).
Oddalenie odwołania wnioskodawcy od niekorzystnej decyzji organu rentowego
nastąpiło na skutek "przeoczenia" zasadnej opinii lekarzy biegłych sądowych, w wyniku
czego doszło do dokonania wadliwego ustalenia, iż w inwalidztwie wnioskodawcy,
powstałym przed 16 rokiem życia w czasie zatrudnienia nie doszło do istotnego
pogorszenia.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także wyżej przytoczonych
motywów zaskarżonego wyroku, oczywiste jest, że wyrok ten nie może się ostać.
Ustalenie Sądu, że w stanie inwalidztwa wnioskodawcy w czasie jego zatrudnienia nie
nastąpiło istotne pogorszenie, pozostaje bowiem w sprzeczności z opinią lekarzy
biegłych sądowych, mylnie odczytaną przez Sąd. Dlatego konieczne jest rozważenie
jeszcze raz przez Sąd Wojewódzki całego materiału dowodowego sprawy i ponowne
rozstrzygnięcie o prawie wnioskodawcy do renty inwalidzkiej. Z tych powodów Sąd
Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 422 § 2 k.p.c.
Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu
określonego w art. 421 § 2 k.p.c., ponieważ zaskarżony wyrok także narusza interes
Rzeczypospolitej Polskiej. Pozbawienie wnioskodawcy, będącego inwalidą, zagwarantowanego prawem świadczenia z ubezpieczenia społecznego pozostaje bowiem
w sprzeczności z polityką socjalną naszego Państwa.