Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II URN 24/96 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed extraordinary review for lack of state interest despite flagrant legal error.

Numero d'incarto II URN 24/96
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed an extraordinary review filed by a social security minister regarding a miner's pension claim. The lower courts had ruled that underground metro construction work qualified as mining work, but the Supreme Court found this interpretation legally incorrect as the work lacked a connection to mining. Although the court acknowledged a flagrant violation of law, it denied the review because the filing occurred after the six-month deadline and did not constitute a violation of the state's interest.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 421 § 2 KPC; Art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników; Extraordinary review is inadmissible if filed after the six-month period unless it violates the state interest, which requires a breach of fundamental constitutional principles like the principle of legal trust.

Parole chiave

Generato dall'IA
extraordinary review dismissal state interest violation principle of legal trust flagrant legal error mining pension eligibility statutory interpretation six-month filing deadline

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 421 § 2 KPC
Z tych względów na mocy art. 421 § 2 KPC Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji
Art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
pracą górnika w rozumieniu art. 5 ust.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I PRN 1/91
(między innymi wyrok z dnia 14 lutego 1991 r., I PRN 1/91, nie publikowany), "przez
II URN 51/95
Supreme Court dismissed extraordinary review due to procedural delay and lack of state interest violation despite legal error.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 19 września 1996 r.

II URN 24/96

Praca wykonywana pod ziemią przy robotach prowadzonych z zastosowaniem techniki górniczej, lecz nie mających związku z górnictwem, nie jest

pracą górnika w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dni 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r., Nr

30, poz. 154).

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Jerzy

Kuźniar (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 września 1996 r. sprawy z wniosku

Stanisława J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o

emeryturę górniczą, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy i Polityki Socjalnej

[...] od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we

Wrocławiu z dnia 14 listopada 1995 r. [...]

o d d a l ił rewizję nadzwyczajną.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 25 maja 1995 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W.

odmówił przyznania wnioskodawcy Stanisławowi J., urodzonemu 14 września 1944 r.,

prawa do emerytury górniczej wobec udowodnienia jedynie 22 lat 9 miesięcy i 8 dni

pracy górniczej (łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi). W okresach

składkowych organ rentowy uwzględnił również pracę przy budowie metra w Algierii od

31 października 1988 r. do 30 czerwca 1991 r., stwierdzając jednak, że okres ten nie

podlega zaliczeniu do okresów pracy górniczej pod ziemią, o której mowa w art. 5 ust. 1

ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

(jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r., Nr 30, poz. 154).

Wobec odwołania wnioskodawcy, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 26 czerwca 1995 r. zmienił zaskarżoną

decyzję i uznając za pracę górniczą "okres zatrudnienia przy budowie metra w czasie

od 31 października 1988 r. do 30 czerwca 1991 r.", przyznał wnioskodawcy prawo do

emerytury górniczej od dnia 14 września 1994 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż

wnioskodawca wykazał okresy składkowe w rozmiarze 30 lat 1 miesiąca i 22 dni oraz

11 dni okresów nieskładkowych w latach 1963-1994 r. Nie było między stronami

sporne, że okresy pracy górniczej pod ziemią, zaliczane do uprawnień do emerytury

górniczej oraz zaliczane do pracy górniczej (art. 5 ust. 1, 9 ust. 2 i 6 ust. 1 ustawy)

łącznie wynoszą 22 lata 9 miesięcy i 8 dni, a spór dotyczył charakteru pracy wnioskodawcy przy budowie metra w Algierii. Praca ta wykonywana była w takich samych

warunkach jak na dole kopalni, tj. pod ziemią i mimo, że nie została wymieniona w

ustawie z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, to

jednak objęta została przepisami prawa geologicznego i górniczego i "jakościowo

odpowiada pracy górniczej pod ziemią".

Rewizję organu rentowego od powyższego wyroku, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił, podzielając stanowisko Sądu I instancji, iż wnioskodawca pracując przy

budowie metra w Algierii, wykonywał pracę pod ziemią, będąc zatrudniony w

przedsiębiorstwie budowy kopalń.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy i Polityki

Socjalnej i zarzucając rażące naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz interesu Rzeczypospolitej Polskiej,

wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu

Wojewódzkiego we Wrocławiu i oddalenie odwołania wnioskodawcy od decyzji organu

rentowego.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o z.e.g. definiuje pojęcie pracy górniczej stanowiąc,

że jest to zatrudnienie pod ziemią w kopalniach lub przedsiębiorstwach i innych

podmiotach wykonujących dla kopalni określone roboty pod ziemią, albo na wymienionych wyczerpująco stanowiskach. Sam fakt wykonywania pracy pod ziemią przy

robotach prowadzonych z zastosowaniem techniki górniczej, nie daje podstaw do uznania takiej pracy za pracę górniczą, stąd też stanowisko zawarte w wyrokach Sądów

Wojewódzkiego i Apelacyjnego narusza prawo, a przyznanie emerytury górniczej

osobie nieuprawnionej narusza nadto interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Spór w niniejszej sprawie dotyczył oceny charakteru pracy wykonywanej przez

Stanisława J. przy budowie metra w Algierii w okresie od 31 października 1988 r. do 30

czerwca 1991 r. W tym czasie wnioskodawca jako pracownik Przedsiębiorstwa Budowy

Kopalń "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L., pracował jako

elektromonter pod ziemią i praca ta - według zaświadczenia pracodawcy - wykonywana

była w takich samych warunkach jak na dole w kopalni. Górnicza emerytura będąca

przedmiotem sporu przysługuje górnikowi, który ukończył 55 lat życia, ma okres pracy

górniczej łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczalnymi do pracy

górniczej co najmniej 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 5 lat pracy górniczej

określonej w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

górników i ich rodzin.

Wiek emerytalny wymagany od pracownika mężczyzny, mającego 25 lat pracy

górniczej (łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczalnymi) wynosi od 1

stycznia 1986 r. 50 lat (art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy). Za pracę górniczą uważa się

zatrudnienia wyczerpująco wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1-12 i ust. 1a ustawy. Dla

rozpoznawanej sprawy znaczenie ma zatrudnienie określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2.

Jest to zatrudnienie pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców

ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli

kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu (pkt 1), pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty

górnicze lub przy budowie szybów (pkt 2). Powyższe okresy pracy górniczej

wykonywanej za granicą, traktuje się na równi z okresami takiej pracy wykonywanej w

kraju (ust. 4). Gramatyczna wykładnia tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że praca

przy budowie metra w Algierii mimo, iż wykonywana pod ziemią i przy wykorzystaniu

techniki górniczej, nie jest pracą górniczą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.

Sam fakt bowiem wykonywania pracy pod ziemią, przy robotach prowadzonych z

zastosowaniem techniki górniczej, lecz nie mających związku z górnictwem, nie daje

podstaw do uznania takiej pracy za pracę górniczą. Praca wykonywana w

przedsiębiorstwach budowy kopalń, jest uznawana za pracę górniczą w rozumieniu

ustawy, jeżeli jest wykonywana w kopalniach wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1. Nie

jest więc obojętne, gdzie tego typu prace są wykonywane.

Wbrew też poglądowi Sądów, niczego w tym zakresie nie zmienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1994 r. w sprawie objęcia przepisami Prawa

geologicznego i górniczego prowadzenia określonych robót podziemnych z zastosowaniem techniki górniczej, dotyczy ono bowiem zupełnie innych kwestii, co wynika z

jego § 1 ust. 1. Rozważania te dają podstawę, zdaniem Sądu Najwyższego, do

stwierdzenia, że orzeczenia Sądów obu instancji zapadły z rażącym naruszeniem

prawa.

Rewizja nadzwyczajna jest więc uzasadniona co do zarzutu rażącego naruszenia

prawa, ale nie może być uwzględniona, ponieważ została wniesiona po upływie sześciu

miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia. Stosownie do art. 421 § 2

KPC w takiej sytuacji rewizja nadzwyczajna podlega oddaleniu, chyba że orzeczenie

narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że

fakt, iż orzeczenie rażąco narusza prawo nie oznacza, że stanowi to również

naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest z nim również tożsamy interes

fiskalny. Naruszenie interesu Rzeczypospolitej następuje - według orzecznictwa

(między innymi wyrok z dnia 14 lutego 1991 r., I PRN 1/91, nie publikowany), "przez

naruszenie jednej z podstawowych zasad ustrojowo-proceduralnych, na których opiera

się porządek prawny w Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie, tzw. zasady zaufania".

Zasada ta wyraża się między innymi zaufaniem obywateli do państwa i jego organów, w

tym także do organów wymiaru sprawiedliwości i prawomocności orzeczeń sądowych.

Podobne stanowisko zawarte jest w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 marca

1996 r., II URN 51/95 (OSNAPiUS 1996, nr 18, poz. 278). Skład orzekający w tej

sprawie w pełni to stanowisko podziela,uznając, że nie doszło do naruszenia interesu

Rzeczypospolitej. Zasada zaufania do prawomocnych orzeczeń sądów (zasada

stabilności orzeczeń sądowych), jak też stosunkowo niewielkie konsekwencje wykonania zaskarżonych wyroków, przemawiają przeciwko uznaniu, że naruszają one

interes państwa, gdy się dodatkowo zważy przytoczone wyżej okoliczności sprawy.

Z tych względów na mocy art. 421 § 2 KPC Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku.