Supreme Court dismisses appeal, allowing full recusal of judges due to public doubt over impartiality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal against the decision to recuse all judges from the case. The insured argued that judges had previously litigated against her and initiated disciplinary proceedings, raising doubts about their impartiality. The court agreed that these circumstances could create public doubt regarding the judges' neutrality, justifying the full recusal to ensure optimal administration of justice.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 49 k.p.c.; Art. 52 § 1 k.p.c.: Recusal is warranted when facts may create reasonable doubt about a judge's impartiality in the eyes of the public, regardless of the judge's personal conviction.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II UO 1/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Zbigniew KorzeniowskiSSA Jolanta Hawryszko w sprawie z wniosku K. S.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S.o ubezpieczenie społeczne,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 marca 2017 r.,wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] od rozpoznania sprawy o sygn. akt III AUa 2236/13, 1. wyłącza sędziów Sądu Apelacyjnego w [.X..]: […] od rozpoznania sprawy III AUa …/13 z wniosku K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, 2. wyznacza Sąd Apelacyjny w [Y…] do rozpoznania wymienionej w punkcie 1.
UZASADNIENIE
W sprawie III AUa …/13 zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w [.X..] ubezpieczona K. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów tego Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania wymienionej sprawy.Uzasadniając swój wniosek podała, że przed Sądem Apelacyjnym w [.X..] toczy się postępowanie, którego przedmiotem jest jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S., dotyczącej obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym. W ocenie ubezpieczonej, na gruncie tej sprawy zachodzą podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w [..X.], z następujących względów.Ubezpieczona wytoczyła bowiem przed Sądem Okręgowym w [.X..] powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w [..X.] o ochronę naruszonych dóbr osobistych, co stanowi – w jej ocenie – okoliczność, która wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów tego Sądu, gdyż sędziowie jako pracownicy Sądu Apelacyjnego w [.X..], posiadając wiedzę o pozwaniu ich pracodawcy przez ubezpieczoną, mogą nie zachować pełnej bezstronności w sprawie, której stroną jest ubezpieczona, odczuwając niechęć wobec niej i mając z tego względu negatywne nastawienie w stosunku do niej.Zdaniem ubezpieczonej, kolejną okolicznością mogącą wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Apelacyjnego w [.X..] jest to, że w 2005 r.
Sąd Apelacyjny w [.X..] wniósł do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. skargę przeciwko ubezpieczonej, co doprowadziło do wszczęcia przeciwko niej postępowania dyscyplinarnego, w następstwie którego została jej wymierzona kara dyscyplinarna pozbawienia prawa wykonywania zawodu. To że Sąd Apelacyjny w [.X..] doprowadził do wszczęcia i zaangażował się w postępowanie dyscyplinarne przeciwko ubezpieczonej, może więc wpływać na brak pełnej bezstronności sędziów, będących pracownikami Sądu Apelacyjnego w [.X..].W ocenie ubezpieczonej, zachodzą ponadto dodatkowe przesłanki wyłączenia dotyczące poszczególnych sędziów.Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. ubezpieczona złożyła do Prokuratury Okręgowej w [...] zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. oraz art. 271 § 2 k.k. przez następujących sędziów Sądu Apelacyjnego w [.X..]: […].
O fakcie tym ubezpieczona poinformowała zaś Sąd w niniejszej sprawie pismem procesowym z dnia 25 lipca 2016 r. Złożenie przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez wymienionych sędziów może zatem doprowadzić do sytuacji, że jeżeli sędziowie ci mieliby rozpoznawać sprawę ubezpieczonej, to mogliby nie być w stosunku do niej bezstronni, wiedząc o jej zaangażowaniu w postępowanie karne.Ponadto, sędzia Sądu Apelacyjnego w [.X..] K.C. złożył dnia 20 sierpnia 2015 r. do akt sprawy oświadczenie, na mocy którego wniósł o wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy przeciwko ZUS , na podstawie art. 49 k.p.c., ze tego względu, że w przeszłości ubezpieczona była stroną postępowania karnego z oskarżenia prywatnego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy w S., w której to sprawie uczestniczył brat wymienionego sędziego – A.
C. Sędzia K. C.podał też, że jest stroną pozwaną przez powódkę w postępowaniach cywilnych prowadzonych przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt VIII C …/13 oraz przed Sądem Okręgowym w T. pod sygn. akt I C ../13. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego staje się niezbędne, gdy strona ma chociażby subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., I CO 37/93, LEX nr 78451; z dnia 19 listopada 1981 r., IV PZ 63/81, LEX nr 8371 i z dnia 15 stycznia 2008 r., III SO 8/07, niepublikowane). Również w doktrynie uznaje się, że „przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości, i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie oraz innych osób występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu.
Sąd postanowi zaś o wyłączeniu sędziego, jeżeli stwierdzi możliwość istnienia tych wątpliwości, niezależnie od własnego przekonania o ich zasadności” (por. M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 1, t. I, Warszawa 2004, s. 159).Odnosząc te ogólne uwagi do niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy zauważa, że dwaj sędziowie Sądu Apelacyjnego w [. x..], to jest SSA K.C. oraz SSA J. P. złożyli oświadczenia, w których przyznali istnienie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności.
W ocenie Sądu Najwyższego, okoliczności szczegółowo przedstawione we wniosku ubezpieczonej, mogą, z kolei, wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej, co do bezstronności pozostałych sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy III AUa …/13.Nie ulega natomiast wątpliwości, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie sprawowania wymiaru sprawiedliwości w warunkach optymalnych, wyłączających jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego. Chodzi przy tym o wyeliminowanie nie tylko wątpliwości stron, ale także wątpliwości samego sędziego co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 1973 r., II CZ 135/73, LEX nr 1673137).
Znaczącą rolę przy wyłączeniu sędziego odgrywa także aspekt społecznego odbioru. Chodzi w tym przypadku o wyeliminowanie sytuacji, która w społecznym odbiorze mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2011 r., III PZ 11/10, LEX nr 1391280).Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd Najwyższy stwierdza, że w ocenianym w niniejszym postępowaniu przypadku mogłyby powstać w społecznym odbiorze wątpliwości co bezstronności sędziów Sądu Apelacyjnego w [. x..].
Dlatego uznaje, że uwzględnienie wniosku pozwoli na uniknięcie sytuacji, w której z przyczyn niezależnych od sędziów, których wniosek dotyczy, mogliby oni zostać narażeni na zarzuty braku bezstronności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2010 r., II PO 6/09, LEX nr 577831).Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku złożonego przez ubezpieczoną w całości (to jest w stosunku do wszystkich wymienionych z imienia i nazwiska sędziów), zgodnie z art. 49 k.p.c. w związku z art. 52 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy stwierdza w związku z tym, że wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w [... x] od rozpoznawania sprawy stanowi w świetle art. 44 k.p.c. przesłankę wydania aktu o charakterze organizacyjno - administracyjnym, jakim jest postanowienie o wyznaczeniu innego sądu.Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. orzekł również o wyznaczeniu do rozpoznania sprawy Sądu Apelacyjnego [… y] jako położonego najbliżej. kc