Social security contributions on May 1st and November 11th bonuses dismissed as non-work-related bonuses.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Social Insurance Institution's cassation appeal against a lower court ruling that exempted a company from social security contributions on specific holiday bonuses. The company argued these May 1st and November 11th payments were discretionary bonuses unrelated to individual work performance, whereas the Social Insurance Institution contended they constituted income from work. The court ruled that for a payment to be a 'circumstantial bonus' exempt from contributions, it must not be linked to individual work results, a condition the company's internal rules did not meet as the bonus amount was tied to company and team achievements.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne; A monetary payment qualifies as a circumstantial bonus exempt from social security contributions only if it is not linked to individual work results or performance.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 17 kwietnia 1997 r.
II UKN 96/97
Istotną przesłanką uznania świadczenia pieniężnego wypłaconego pracownikowi za nagrodę okolicznościową jest brak powiązania tej nagrody z indywidualnymi wynikami pracy (§ 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z
dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jednolity tekst: Dz.U. z
1993 r. Nr 68, poz. 330 ze zm.).
Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski,
Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 1997 r. sprawy z wniosku
Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjno-Handlowego "J." Spółka z o.o. w J. przeciwko
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o zapłatę składek na
ubezpieczenie społeczne pracowników, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 września 1996 r. [...]
1) u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił rewizję,
2) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. na rzecz
Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjno-Handlowego "J." Spółkę z o.o. w J. kwotę 800
zł (słownie: osiemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu
kasacyjnym.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. decyzją z dnia 6 lipca 1995 r.
obciążył Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe ?J.@ Spółka z o.o. z
siedzibą w J. składkami na ubezpieczenie społeczne pracowników za okres od lipca
1992 r. do grudnia 1994 r. oraz za maj 1994 r. w kwocie 14.655,58 zł wraz z odsetkami
za zwłokę.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w wyroku
z dnia 27 lutego 1996 r. [...] zmienił zaskarżoną odwołaniem Spółki decyzję w ten
sposób, że uznał, iż Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe ?J.@ Spółka z
o.o. z siedzibą w J. nie ma obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne
pracowników za okres od lipca 1992 r. do grudnia 1994 r. oraz za maj 1994 r. z tytułu
wypłaconych nagród z okazji 3 Maja i 11 Listopada. Sąd uznał, że uznanie nagrody za
nagrodę okolicznościową w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z
dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania
składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr
68, poz. 330) wymaga spełnienia dwóch warunków, tj. nagroda nie wiąże się
bezpośrednio z wynikami pracy i powinna być wypłacana jednorazowo. Warunki te były
spełnione w odniesieniu do wyżej wymienionych nagród.
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 24 września 1996 r. [...] zmienił
zaskarżony rewizją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. powyższy wyrok
Sądu Wojewódzkiego i oddalił odwołanie. Sąd przyjął, że wbrew poglądowi Sądu
Wojewódzkiego należności wypłacane w oparciu o załącznik do protokółu Rady
Nadzorczej i Zarządu nie były przyznawane tylko z okazji uroczystych dni bez związku z
wynikami działalności zakładu pracy.
Spółka w kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 7 powołanego wyżej rozporządzenia Rady
Ministrów, a także zasad słuszności i sprawiedliwości wynikających z art. 8 Kodeksu
postępowania administracyjnego, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach. W ocenie
Spółki błędny jest pogląd tego Sądu, że ustalenie przez wnioskodawcę możliwości
przyznawania i wypłacania przez Spółkę nagród okolicznościowych z okazji świąt
państwowych narusza powołany wyżej przepis rozporządzenia Rady Ministrów.
Wnioskodawca bowiem w całym spornym okresie konsekwentnie wypłacał nagrody
okolicznościowe tylko z okazji świąt 3 Maja i 11 Listopada. W warunkach swobody
gospodarowania i stanowienia prawa wewnętrznego przez podmioty gospodarcze nie
można dokonywać ścieśniającej wykładni przepisu § 7 ust. 1 pkt 7 powołanego wyżej
rozporządzenia Rady Ministrów. Ponadto ZUS-Oddział w C. naruszył art. 8 KPA
bowiem dokonując pierwszej kontroli prawidłowości obliczania składek przez Spółkę nie
kwestionował postanowień załącznika do protokołu Rady Nadzorczej i Zarządu z dnia
12 czerwca 1993 r. ani też uchwał Zarządu o dokonaniu wypłaty nagród okolicznościowych, lecz uczynił to dopiero w trakcie drugiej kontroli.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29
stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie
społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i
świadczeń z ubezpieczenia społecznego (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 68, poz.
330 ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników
stanowi dochód w gotówce i w naturze z tytułu wykonywania pracy, z wyjątkiem nagród
okolicznościowych, wypłacanych w związku z uroczystym dniem lub też należących do
sfery praw honorowych. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest charakter
prawny nagród wypłaconych przez Spółkę pracownikom z okazji świąt 3 Maja i 11
Listopada na podstawie ?Zasad przyznawania i wypłat nagród okolicznościowych dla
pracowników oraz członków władz PUPH ?J.@ Sp. z o.o.@ stanowiących załącznik do
protokołu Rady Nadzorczej i Zarządu z dnia 12 czerwca 1993 r.
Przepisy rozporządzenia nie zawierają legalnej definicji pojęcia: ?nagroda
okolicznościowa@. Z powyższego przepisu rozporządzenia wynika jedynie, że charakter nagrody okolicznościowej mają nagrody wypłacane w związku z uroczystym
dniem. Wskazuje na to także wykładnia językowa tego pojęcia, która nakazuje uznać za
nagrodę okolicznościową tylko taką nagrodę, która została przyznana i wypłacona w
związku ze szczególnymi okolicznościami. Nie ulega wątpliwości, że takimi uroczystymi
dniami, a zarazem szczególnymi okolicznościami, w rozumieniu powołanego przepisu
są święta państwowe 3 Maja i 11 Listopada. Z wykładni gramatycznej tego przepisu
wynika ponadto, że istotnym warunkiem uznania świadczenia pieniężnego wypłaconego
pracownikom w związku ze świętem państwowym za nagrodę okolicznościową jest to,
że dane świadczenie nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę. Sądy obu instancji
przyjęły zatem prawidłowo, że chodzi o nagrody, których wypłata nie wiąże się
bezpośrednio z pracą wykonywaną przez pracownika w ramach stosunku pracy, a w
szczególności z wynikami osiągniętymi w tej pracy. Postanowienia obowiązujących w
Spółce zasad przyznawania i wypłaty nagród okolicznościowych nie przewidują, wbrew
stanowisku Sądu drugiej instancji, powiązania przyznania i wypłaty nagrody
okolicznościowej z wynikami pracy w takim znaczeniu, w jakim jest to przyjęte dla
konstrukcji premii stanowiącej składnik wynagrodzenia za pracę. W pkt 2 zasad
wyraźnie bowiem postanowiono, że nagroda ma charakter uznaniowy a jedynie jej
wysokość została powiązana z osiągniętymi wynikami i środkami finansowymi firmy,
wynikami osiągniętymi przez poszczególne zespoły zadaniowe oraz indywidualną
oceną pracownika. W ocenie Sądu Najwyższego wymienione w tym punkcie warunki
przyznania nagrody okolicznościowej nie są sformułowane w sposób na tyle konkretny,
aby mogły podlegać kontroli, a zatem nagrody te nie mogą być traktowane co do swego
rzeczywistego znaczenia jako premie (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z
dnia 10 czerwca 1983 r., III PZP 25/83 OSNCP 1983 z. 12 poz. 192). Ponadto
wymienione w pkt 6 zasad przesłanki otrzymania nagrody przez pracownika, w tym
?niekaralność na podstawie Kodeksu pracy, przepracowanie trzech miesięcy w pełnym
wymiarze czasu pracy przed terminem wypłaty nagrody@ są wprawdzie sprawdzalne,
jak wskazał trafnie Sąd drugiej instancji, lecz nie są powiązane, podobnie jak warunki
określone w pkt. 2 Zasad, z indywidualnymi wynikami pracy pracownika i nie mogą
stanowić podstawy roszczenia o przyznanie takiej nagrody, która ma charakter
uznaniowy.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.