Civil court not bound by acquittal verdict; determines if gross negligence was sole accident cause.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a decision denying work accident compensation to an employee. The lower courts found that the employee's gross negligence was the sole cause of the traffic accident, barring the claim under the Work Accident Act. The Court rejected the argument that the civil judge should wait for a criminal verdict, ruling that civil courts are not bound by acquittal verdicts and must independently assess if gross negligence was the exclusive cause of the incident.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 11 KPC; Art. 8 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy: A civil court is not bound by an acquittal verdict in criminal proceedings and retains the authority to independently determine whether gross negligence was the sole cause of the accident.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 30 listopada 2000 r.
II UKN 96/00
W postępowaniu cywilnym sąd nie jest związany uniewinniającym wyrokiem karnym (art. 11 KPC) i we własnym zakresie ustala, czy wyłączną przyczyną wypadku w drodze do pracy lub z pracy było rażące niedbalstwo pracownika (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30
poz. 144 ze zm.).
Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Andrzej
Wasilewski (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2000 r. sprawy z wniosku
Elżbiety B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o jednorazowe odszkodowanie, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 1999 r. [...] oddalił apelację Elżbiety B. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 23 marca 1999
r. [...], oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziału w W. z dnia 16 stycznia 1998 r., którą odmówiono jej jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy z tej przyczyny, że to
wnioskodawczyni spowodowała wypadek komunikacyjny na skutek zawinionego naruszenia przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny
stwierdził, że okoliczności wypadku i zachowanie osób uczestniczących w tym wypadku dowodzą, iż „wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez wnioskodawczynię przepisów ruchu drogowego polegające na nie ustąpieniu pierwszeństwa
przejazdu, które to naruszenie było wynikiem rażącego niedbalstwa”, co w konsekwencji w rozpoznawanej sprawie dawało podstawę do zastosowania art. 8 ust. 1
ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) w
związku z art. 41 tej ustawy.
W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni zarzuciła: po pierwsze – naruszenie art. 8 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków
przy pracy, ponieważ – w jej przekonaniu – zaistniały wypadek nie został spowodowany w wyniku rażącego niedbalstwa skarżącej, a naruszenie przez nią przepisów
ruchu drogowego nie było wyłączną przyczyną tego wypadku; oraz po drugie – naruszenie art. 11, a także art. 328 § 2 i art. 233 § 1 KPC, bowiem – w opinii kasacji –
Sąd przedwcześnie przesądził o winie skarżącej, zanim zapadł wyrok karny w sprawie o spowodowanie tego wypadku drogowego, a tymczasem Sąd nie mógł prawidłowo ustalić przebiegu wypadku, skoro nie przesłuchał na tę okoliczność strony,
która „nie mogła się też wypowiedzieć co do rekonstrukcji przebiegu wypadku przez
biegłego”. W tej sytuacji w kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie jest zasadna. Podniesione w kasacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 11 oraz art. 233 § 1 i art. 328 § 2 KPC, a w
konsekwencji także zarzut naruszenia art. 8 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy, są całkowicie bezzasadne, jeżeli zważyć, że: po pierwsze – Sąd jest
związany w postępowaniu cywilnym ustaleniami jedynie skazującego wyroku wydanego w postępowaniu karnym (art. 11 KPC), nie jest natomiast związany wyrokiem
karnym uniewinniającym; nota bene, skarżąca w kasacji nie zarzuca jakoby w ogóle
był już wydany wyrok karny w sprawie przedmiotowego wypadku komunikacyjnego;
po drugie – w postępowaniu cywilnym Sąd może i powinien we własnym zakresie
dokonywać niezbędnych ustaleń w celu odpowiedzi na pytanie, czy w rozpoznawanej
sprawie „wyłączną przyczyną wypadku” było „rażące niedbalstwo” pracownika, które
na podstawie art. 8 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy wyłącza
możliwość dochodzenia przez pracownika jednorazowego odszkodowania na pod-
stawie art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy; w rozpoznawanej sprawie Sąd dokonał właśnie
takiego ustalenia; oraz po trzecie – bezpodstawny okazał się również zarzut naruszenia przez Sąd art. 233 § 1 i art. 328 §2 KPC, skoro skarżąca miała możliwość
zgłoszenia dowodu ze świadków już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (art. 381 KPC), a jej polemika z dokonanymi przez Sąd ustaleniami dotyczącymi
przebiegu wypadku pozostaje w sprzeczności z dokumentacją sporządzoną przez
Policję bezpośrednio po wypadku i z potwierdzającą je opinią biegłego w sprawie, na
której Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC
orzekł jak w sentencji.