Unemployment period after Nov 15, 1991, is not a contributory period for disability pension eligibility.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a Social Insurance Institution's refusal of a disability pension to Helen K. The applicant had become partially disabled in June 1996, over 18 months after her unemployment benefits ended in December 1992. The court ruled that unemployment periods occurring after November 15, 1991, ceased to be considered contributory periods for pension purposes under the new pension revaluation law. Consequently, the applicant failed to meet the statutory requirement that disability must arise within 18 months of a contributory period.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 11 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; Art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent: Unemployment periods occurring after the entry into force of the pension revaluation law are not recognized as contributory periods for disability pension purposes, thereby preventing the disability from being linked to a qualifying employment period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 25 stycznia 2002 r.
II UKN 789/00
Okres bezrobocia (art. 11 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze
zm.) po dniu 15 listopada 1991 r. nie jest okresem składkowym w rozumieniu
art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur
i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Powstanie niezdolności do pracy w okresie 18
miesięcy od utraty statusu bezrobotnego nie stanowi spełnienia warunku do
renty z tytułu niezdolności do pracy.
Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Roman Kuczyński
(sprawozdawca), Zbigniew Myszka.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2002 r. sprawy z wniosku
Heleny K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o rentę z
tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 marca 2000 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 września 1998 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział
w R. odmówił Helenie K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu powstania jej niezdolności do pracy po upływie 18 miesięcy od zakończenia okresu
składkowego.
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Katowicach-Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołanie
wnioskodawczyni od powyższej decyzji z uzasadnieniem, iż w świetle opinii biegłego
sądowego lekarza specjalisty onkologa, wnioskodawczyni stała się częściowo niezdolna do pracy w połowie 1996 r., z momentem pierwszych objawów choroby no-
wotworowej, zaś moment ten wystąpił po upływie 18 miesięcy od zakończonego w
grudniu 1992 r. okresu składkowego - pobierania zasiłków dla bezrobotnych.
Wyrokiem z dnia 29 marca 2000 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Katowicach oddalił apelację wnioskodawczyni od powyższego wyroku. Sąd drugiej instancji podkreślił, iż przepis art. 11 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 14
grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40,
poz. 267 ze zm.), w świetle którego za okresy równorzędne z okresem zatrudnienia
dla celów rentowych uważane były także okresy czasowego pozostawania bez pracy
z powodu niemożności jej otrzymania lub niemożności podjęcia szkolenia zawodowego udowodnionego dokumentami, w tym okresy pobierania zasiłków z funduszu
aktywizacji zawodowej, zasiłków dla bezrobotnych oraz zasiłków szkoleniowych z
Funduszu Pracy - został zmodyfikowany na gruncie przepisu art. 4 i art. 2 ust. 2 pkt 6
ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach
ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze
zm.) w ten sposób, że wymienione okresy czasowego pozostawania bez pracy zostały uznane wprawdzie za okresy składkowe dla celów rentowych, ale tylko te, które
przypadały przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 15 listopada 1991
r. Dlatego też Sąd drugiej instancji nie znalazł podstaw do zaliczenia okresu bezrobocia po tej dacie do okresu składkowego, a skoro niezdolność do pracy nie wystąpiła w takim okresie ani w ciągu 18 miesięcy od jego ustania, brak jest także podstaw
do przyznania prawa do renty.
Kasacja wnioskodawczyni od powyższego wyroku zarzuca naruszenie prawa
materialnego - art. 32 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 14 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres pozostawania bez pracy po okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych
nie podlega zaliczeniu do okresów zatrudnienia i okresów równorzędnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Nie zawiera ona zarzutu
naruszenia przepisów postępowania, wobec czego Sąd Najwyższy rozpoznając kasację w jej granicach (art. 39311 KPC) jest związany ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym. Z kolei z ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji,
niezakwestionowanych przez Sąd drugiej instancji, wynika w sposób nie budzący
wątpliwości, że z jednej strony wnioskodawczyni ostatni okres składkowy (zasiłek dla
bezrobotnych) wykazała w okresie od 28 listopada 1990 r. do dnia 30 grudnia 1992
r., z drugiej strony, że stała się niezdolna do pracy najwcześniej w czerwcu 1996 r.
Tymczasem dla nabycia prawa do renty powinna ona udowodnić, iż stała się niezdolna do pracy przed upływem 18 miesięcy od ustania okresu składkowego (dawniej: zatrudnienia lub z nim równorzędnego) albo nie później niż 18 miesięcy od
ustania tego okresu, czyli przed dniem 30 czerwca 1994 r. W świetle ustaleń Sądu
pierwszej instancji, opartych na opinii biegłego onkologa, wnioskodawczyni w tym
tzw. okresie ustawowym nie stała się niezdolną do pracy i kasacja nie jest w stanie
ustaleń tych zakwestionować. Natomiast powstanie niezdolności do pracy dopiero w
połowie 1996 r. pozostaje bez znaczenia, ponieważ zdarzenie to nie nastąpiło w
okresie zatrudnienia ani równorzędnym, czyli w okresie składkowym. Okres pozostawania bezrobotnym nie jest bowiem okresem składkowym po dniu 15 listopada
1991 r., czyli po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent. Art. 2 ust. 2 pkt 6 tej ustawy uznaje bowiem za okresy składkowe tylko okresy bezrobocia przypadające przed dniem wejścia w życie tej ustawy,
a zatem okres bezrobocia wnioskodawczyni po tej dacie nie może stanowić podstawy do czasowego wiązania go z niezdolnością do pracy, powstałą później niż 18
miesięcy od ustania okresu ustawowego. Należy mieć przy tym na uwadze, iż przepis art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. stanowi, iż przepisy tej ustawy stosuje się do emerytur i rent, przysługujących na podstawie, między innymi ustawy z
dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Oznacza to, iż warunki wymagane do renty z tytułu niezdolności do pracy z art. 32 tej
ostatniej ustawy, a więc niezdolność do pracy, okres zatrudnienia i powstanie tej niezdolności w okresie zatrudnienia lub równorzędnym albo nie później niż w ciągu 18
miesięcy od ustania tych okresów, podlegają kryteriom wymienionym w ustawie z
dnia 17 października 1991 r., a nie w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r., przy czym
należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w związku z wnioskiem złożonym w 1998 r., a więc pod rządem ustawy późniejszej. Tym samym okres
bezrobocia udowodniony dokumentami w rozumieniu art. 11 ust. 2 pkt 14 ustawy o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin może być uznany za okres
składkowy dla celów rentowych tylko do dnia 15 listopada 1991 r., tj. do wejścia w
życie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, co prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do renty z art. 32 ustawy o z.e.p.
Z powyższych motywów Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji
wyroku.