Supreme Court dismissed cassation; stopping benefit is not a condition for applying Art. 186(2) to pre-1999 applicants.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the social insurance fund against a court ruling granting a miner's disability pension. The appellant argued that ceasing to receive a sick benefit was a necessary condition for the pension's realization under Article 186(2) of the Social Insurance Fund Act. The court held that for applicants who filed their request before January 1, 1999, the statutory conditions for acquiring the right were met prior to the new law's entry into force, rendering the cessation of the sick benefit irrelevant to the application of the new provisions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 186 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: Stwierdzenie, że zaprzestanie pobierania świadczenia jest warunkiem zastosowania przepisów ustawy, nie jest usprawiedliwione w stosunku do osoby, która zgłosiła wniosek przed dniem wejścia w życie ustawy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 11 grudnia 2001 r.
II UKN 656/00
Zaprzestanie pobierania świadczenia, o którym mowa w art. 100 ust, 2
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) nie jest warunkiem uzasadniającym zastosowanie art. 186 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w stosunku do osoby,
która wniosek o świadczenie emerytalno-rentowe zgłosiła przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Przewodniczący SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Maria
Tyszel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2001 r. sprawy z wniosku
Mariana L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o wysokość świadczenia, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2000 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2000 r. [...] po rozpoznaniu apelacji Mariana L. od wyroku
Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 4
listopada 1999 r. [...], zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. z dnia 9 kwietnia 1999 r. i przyznał
ubezpieczonemu prawo do górniczej renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin.
W kasacji organ rentowy zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 186
ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) i wniósł o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym o ograniczonym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i czasowym. Zgodnie z art. 393 11 KPC w rozpoznawaniu kasacyjnym, Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji wyznaczonymi przytoczonymi w niej podstawami, skonkretyzowanymi w zarzutach, ich
uzasadnieniem oraz wnioskami. Stosownie do art. 3931 pkt 1 KPC podstawę kasacji
może stanowić naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę kasacji wskazano
zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu prawa materialnego, art. 186 ust.
2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bez konkretyzacji, czy Sąd Apelacyjny dokonał jego błędnej
wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania (ewentualnie - niezastosowania).
Wprawdzie w uzasadnieniu kasacji jest wzmianka o wykładni art. 186 ust. 2 pkt 2
ustawy o FUS, lecz zabrakło wywodu prawnego stosownego do tej podstawy, bowiem wywodem takim nie jest stwierdzenie: „Zdaniem organu rentowego z wyrokiem
Sądu apelacyjnego zgodzić się nie można”, jednakże powołanie się na art. 100 tejże
ustawy pozwoliło Sądowi Najwyższemu na merytoryczne rozpoznanie kasacji, jako
wniesionej z zarzutem błędnej wykładni przepisu powołanego w jej części wstępnej.
Jest poza sporem, że wnioskodawca zgłosił wniosek o górniczą rentę z tytułu
niezdolności do pracy w dniu 12 listopada 1998 r., a organ rentowy, na podstawie
przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich
rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154 ze zm.), decyzją z dnia 18
stycznia 1999 r. rentę tę przyznał - z równoczesnym zawieszeniem jej wypłaty, wobec braku zaświadczenia z zakładu pracy o zaprzestaniu pobierania zasiłku chorobowego. Po przesłaniu (3 marca 1999 r.) przez zakład pracy wnioskodawcy jego
karty zasiłkowej organ rentowy kolejną decyzją (z 9 kwietnia 1999 r.) podjął od dnia
1999 r. wypłatę renty z tym, że ponownie ustalił jej wysokość przy zastosowaniu
przepisów ustawy o FUS. Zgodnie z art. 186 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, jej przepisy stosuje się do wniosków o świadczenia zgłoszonych przed 1 stycznia 1999 r. (przed
dniem wejścia w życie ustawy), jeżeli choćby jeden z warunków do uzyskania prawa
do świadczenia został spełniony, poczynając od tego dnia. Stosownie natomiast do
jej art. 100 ust. 1, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem
spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z tym, że na
podstawie ust. 2 tego przepisu prawo między innymi do renty z tytułu niezdolności do
pracy powstaje z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia
rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.
Prawidłowe jest stanowisko Sądu Apelacyjnego, że warunki do nabycia przez
wnioskodawcę prawa do górniczej renty z tytułu niezdolności do pracy określał art.
12 ustawy o z.e.g., stanowiący, że renta ta przysługuje górnikowi, który łącznie spełniał następujące warunki: był niezdolny do pracy, miał określony okres pracy górniczej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi, a jego niezdolność powstała w
czasie pracy górniczej lub z nią równorzędnej albo w czasie pobierania z tytułu tej
pracy zasiłków z ubezpieczenia społecznego z powodu choroby lub macierzyństwa.
Stosownie natomiast do art. 24 w związku z art. 76 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.)
prawo do świadczeń emerytalno-rentowych powstawało z dniem spełnienia się
wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z tym, że w razie pobierania przez pracownika zasiłku chorobowego - jego prawo do emerytury, renty szkoleniowej lub renty z tytułu niezdolności do pracy, powstawało z dniem zaprzestania
pobierania tego zasiłku. Na gruncie tego przepisu zarówno w doktrynie, jak i w praktyce sądów powszechnych oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się
pogląd rozgraniczający warunki do nabycia prawa do świadczenia emerytalno-rentowego od przesłanek decydujących o jego realizacji. Rozgraniczenie takie potwierdził i
ugruntował art. 100 ustawy o FUS; przepis ten, o treści analogicznej do art. 76
ustawy o z.e.p., został podzielony na dwa ustępy, z których pierwszy stwierdza nabycie prawa po spełnieniu warunków ustawowych, a drugi określa przesłanki powodujące, że prawo do jego realizacji powstaje dopiero po zaprzestaniu pobierania
świadczeń wymienionych w tym przepisie. Skoro zatem w omawianym art. 186 ust.
pkt 2 ustawy o FUS ustawodawca nie przewiduje stosowania jej przepisów w stosunku do osób, których „prawo do świadczeń powstało po dniu wejścia w życie tej
ustawy”, lecz wówczas „jeżeli choćby jeden z warunków do uzyskania prawa do
świadczenia” został spełniony po tym dniu, to uzasadniony jest wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd o braku podstaw prawnych do zastosowania wobec wnioskodawcy przepisów ustawy o FUS, bowiem przed dniem 1 stycznia 1999 r. zgłosił on
wniosek o górniczą rentę z tytułu niezdolności do pracy i spełnił określone w art. 12
ustawy o z.e.g. wszystkie warunki do jej przyznania.
Stwierdzenie kasacji: „Organ rentowy stoi na stanowisku, że oprócz opisanych
w uzasadnieniu przez Sąd Apelacyjny warunków koniecznych do uzyskania prawa
do renty górniczej, niezbędne jest również spełnienie warunku zawartego w art. 100
cyt. ustawy”, nie jest argumentem prawnym poddającym się do kontroli kasacyjnej, a
brak stosownego wywodu sugeruje, że kasacja oparta jest na pomyleniu pojęć materialnoprawnych warunków nabycia prawa do renty od jego powstania i realizacji.
Przytoczona w kasacji podstawa nie jest więc usprawiedliwiona.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy
orzekł jak w sentencji wyroku.