Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 647/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses personal injury claim as statute of limitations expired upon discovery of amputation consequences.

Numero d'incarto II UKN 647/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed Janina M.'s claim against her employer for compensation and pension following a workplace accident. The plaintiff argued that the employer's liability arose from the work injury, while the defendant contended the claim was time-barred. The court ruled that the limitation period began when the plaintiff learned of the amputation's consequences, not when the disability pension was granted, rendering the three-year deadline expired.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 442 § 1 KC; Art. 444 KC: The limitation period for personal injury claims begins when the victim discovers the damage and the obligor, where discovery of damage means awareness of the health impairment causing loss of work capacity.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations personal injury workplace accident discovery rule health impairment limitation period workplace liability

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 442 § 1 KC
prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 442 § 1 KC i przyjęcie, iż powództwo
Art. 444 KC
przepisach art. 444 KC. Powódka utrzymuje się wyłącznie z otrzymywanej renty inwalidzkiej, która jest niższa od średnich zarobków pracowników pozwanego o około
Art. 445 § 1 KC
Przyznanie zadośćuczynienia znajduje prawne oparcie w art. 445 § 1 KC, a jego wysokość odzwierciedla rozmiar cierpień powódki przy uwzględnieniu faktu, że otrzymała ona łącznie kwotę 6.000 zł, jako odszkodowanie w związku z wypadkiem przy
Art. 393 § 15 KPC
obu instancji oddalił powództwo po myśli art. 39315 KPC.
§ 25 in conjunction with § 7 pkt 5 of the Minister of Justice's Regulation

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CRN 101/86
Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986 r., III CRN 101/86 (niepublikowany).
I CR 245/84
1984 r., I CR 245/84 (niepublikowany).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 19 maja 1999 r.

II UKN 647/98

Przy uszkodzeniu ciała dowiedzenie się o szkodzie ma miejsce, gdy

poszkodowany dowiedział się o następstwach zdarzenia, co zwykle następuje z

chwilą przeprowadzenia odpowiednich zabiegów zmierzających do przywrócenia poprzedniej sprawności narządom ciała.

Przewodniczący: SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1999 r. sprawy z powództwa

Janiny M. przeciwko M. Zakładom Chemicznym „O.” Sp. z o.o. w M. o rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu

Apelacyjnego-w Gdańsku z dnia 30 września 1998 r. [...]

1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia

15 maja 1998 r. [...] i oddalił powództwo,

2. przyznał adwokatowi Tomaszowi K. [...] kwotę 800 zł (osiemset) tytułem

kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu – od Skarbu

Państwa.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 maja 1998 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni – po ponownym rozpoznaniu

sprawy – zasądził od pozwanych M. Zakładów Chemicznych „O.” Spółka z o.o. na

rzecz powódki Janiny M. kwotę 13.911,86 zł tytułem skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od czerwca 1993 r. do kwietnia 1998 r. z ustawowymi odsetkami,

bieżącą rentę wyrównawczą w kwocie 227 zł miesięcznie poczynając od maja 1998

r., kwotę 3.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia i oddalił

powództwo w pozostałej części, po ustaleniu następującego stanu faktycznego.

Powódka jako pracownik strony pozwanej uległa w dniu 1 grudnia 1992 r. wypadkowi przy pracy, doznając zmiażdżenia trzech palców ręki prawej, co ostatecznie

spowodowało zaliczenie jej do III grupy inwalidów z tytułu wypadku przy pracy. Renta

inwalidzka została jej przyznana od dnia 29 maja 1993 r., a pierwsza wypłata z tego

tytułu nastąpiła 6 czerwca 1993 r. (stosunek pracy łączący powódkę ze stroną pozwaną ustał z dniem 28 maja 1993 r.). W ocenie Sądu, odpowiedzialność pracodawcy

oparta jest na zasadzie ryzyka (art. 435 KC), a powództwo znajduje uzasadnienie w

przepisach art. 444 KC. Powódka utrzymuje się wyłącznie z otrzymywanej renty inwalidzkiej, która jest niższa od średnich zarobków pracowników pozwanego o około

227 zł, co uzasadnia zasądzenie dochodzonej renty (skapitalizowanej i bieżącej).

Przyznanie zadośćuczynienia znajduje prawne oparcie w art. 445 § 1 KC, a jego wysokość odzwierciedla rozmiar cierpień powódki przy uwzględnieniu faktu, że otrzymała ona łącznie kwotę 6.000 zł, jako odszkodowanie w związku z wypadkiem przy

pracy.

Wobec apelacji pozwanego, Sąd Apelacyjny w Gdańsku obniżył do kwoty

5.673,40 zł skapitalizowaną rentę wyrównawczą i oddalił apelację w pozostałej części, podzielając – co do zasady – ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez Sąd I

instancji. W związku z twierdzeniami apelacji, iż powództwo uległo przedawnieniu,

Sąd Apelacyjny powołał się na treść art. 386 § 6 KPC i swój pogląd zawarty w wyroku z dnia 28 listopada 1996 r. [...], uchylającym poprzedni wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 2 października 1996 r. [...]. Według tego poglądu roszczenie oparte o przepis art. 444 KC nie jest wymagalne (bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się)

„dopóki wierzyciel nie poniesie szkody w postaci uszczerbku majątkowego lub utraconych korzyści”.

Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją strona pozwana, zarzucając naruszenie

prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 442 § 1 KC i przyjęcie, iż powództwo

zostało wytoczone przed upływem trzech lat od dowiedzenia się o szkodzie, oraz art.

444 § 2 KC i stwierdzenie, że skutkiem wypadku przy pracy było zmniejszenie się

widoków powódki na przyszłość w zakresie możliwości znalezienia przez nią pracy,

wniosła o jego zmianę i oddalenie powództwa. Według kasacji świadomość szkody

to w tym wypadku wiadomość o skutkach wypadku, nie zaś szkoda rozumiana jako

uszczerbek majątkowy.

W odpowiedzi na kasację powódka wniosła o jej oddalenie z przyznaniem

kosztów procesu.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

W myśl art. 442 § 1 KC bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody

wyrządzonej czynem niedozwolonym, rozpoczyna się od chwili, w której poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (konieczne

jest więc dowiedzenie się o obu tych przesłankach, przy czym dowiedzenie się o

szkodzie oznacza świadomość powstania szkody). Art. 444 KC zawierający materialną podstawę roszczenia z tytułu szkody wywołanej czynem niedozwolonym dotyczy

uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a więc niewątpliwie tzw. szkody

na osobie, która inaczej niż szkoda na mieniu, nie stanowi wprost uszczerbku w majątku poszkodowanego, dotyczy ona bowiem zdrowia lub życia poszkodowanego

(art. 444 § 1 zdanie 1 i § 2 KC). Pośrednio odbija się ona na jego majątku, wobec

zwiększenia wydatków bądź utraty lub zmniejszenia jego zdolności do pracy, ale

świadomość szkody oznacza, w tym przypadku, dowiedzenie się o uszczerbku na

zdrowiu, który w konsekwencji prowadzi do utraty lub ograniczenia zdolności do

pracy. Chwila ta więc oznacza dowiedzenie się o szkodzie, przy czym nie musi to

być świadomość rozmiarów szkody bądź też trwałości jej następstw – tak w wyroku

Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986 r., III CRN 101/86 (niepublikowany). W

orzecznictwie przyjmuje się, że „przy uszkodzeniu ciała dowiedzenie się o szkodzie

ma miejsce, gdy poszkodowany dowiedział się o następstwach zdarzenia, co zwykle

następuje z chwilą przeprowadzenia odpowiednich zabiegów zmierzających do

przywrócenia poprzedniej sprawności narządom ciała” – wyrok z dnia 17 września

1984 r., I CR 245/84 (niepublikowany).

Te ogólne uwagi dają podstawę do stwierdzenia, że pogląd Sądu Apelacyjnego, iż roszczenie oparte na przepisie art. 444 KC nie staje się wymagalne dopóki

poszkodowany nie poniesie szkody w postaci uszczerbku majątkowego, nie jest

trafny. W okolicznościach sprawy świadomość szkody (na osobie) powódka uzyskała

w momencie wiadomości o skutkach wypadku w postaci zmiażdżenia palców ręki

prawej, a więc w dniu 2 grudnia 1992 r., kiedy wykonano amputację uszkodzonych w

czasie wypadku palców. Fakt, że uraz ten doprowadził do zaliczenia jej do III grupy

inwalidów i przyznania renty inwalidzkiej, nie może być uznany za miarodajny dla

ustalenia chwili dowiedzenia się o szkodzie. W sytuacji więc, gdy pozew w niniejszej

sprawie został złożony w dniu 3 czerwca 1996 r., przyjąć należy, że upłynął już trzy-

letni termin, o którym mowa w art. 442 § 1 KC, powództwo jest więc przedawnione.

Gdy zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w kasacji jest usprawiedliwiony, Sąd Najwyższy orzekł co do istoty sprawy i zmieniając wyroki Sądów

obu instancji oddalił powództwo po myśli art. 39315 KPC. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie § 25 w związku z § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 154, poz. 1013).