Social security court dismisses pension claim when combined work hours exceed statutory limits for the profession.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the applicant's cassation appeal regarding the calculation of his teacher's pension base. The applicant argued for a higher pension by combining earnings from multiple employers over a short period, but the court found this violated the five-year continuity requirement for combined income. Consequently, the court upheld the lower court's decision to reject the inflated calculation based on nominal wages from 1976-1977.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent: combined earnings from multiple employers are admissible only if employment did not exceed statutory hours or lasted at least five consecutive calendar years; otherwise, the pension base must be calculated using nominal wages from a single employer.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 21 kwietnia 1998 r.
II UKN 605/97
Wnioskodawca, wskazujący dla ustalenia podstawy wymiaru emerytury
wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w więcej niż jednym zakładzie pracy, obowiązany jest wykazać, że łączny wymiar czasu pracy nie przekroczył wymiaru
obowiązującego w danym zawodzie albo że wynagrodzenie łączne było uzyskiwane przez okres nie krótszy niż kolejne 5 lat kalendarzowych (art. 7 ust. 3
pkt 2 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent o
zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr
104, poz. 450 ze zm.).
Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 1998 r. sprawy z wniosku
Wiktora K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R. o wysokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 21 października 1997 r.
[...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 listopada 1995 r. wnioskodawca Wiktor K., pobierający od
dnia 1 września 1977 r. emeryturę z tytułu pracy nauczycielskiej w zbiegu z rentą
inwalidzką wojenną I grupy inwalidów, zwrócił się do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w R. z szeregiem pytań dotyczących wysokości emerytury i jej waloryzacji. W wyniku badania akt organ rentowy ustalił, że dokonując waloryzacji emerytury decyzjami z dnia 1 czerwca 1997 r. i z 15 marca 1994 r. popełniono błąd, wskutek
którego zawyżono na korzyść wnioskodawcy wysokość świadczenia i decyzją z dnia
5 stycznia 1996 r. Oddział ZUS „anulował” te decyzje i przedstawił dwa warianty
ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury.
Według I wariantu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia ustalono poprzez porównanie średniego wynagrodzenia wnioskodawcy z okresu 24-miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o emeryturę, tj. od września 1975 r.
do sierpnia 1977 r. - z średnim wynagrodzeniem obowiązującym wówczas w jednostkach gospodarki uspołecznionej. Wskaźnik ten po ubruttowieniu wyniósł 126,51.
Według II wariantu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ustalono
w oparciu o § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1976 r. w
sprawie podwyższania emerytur i rent dla niektórych nauczycieli i nauczycieli akademickich (Dz.U. Nr 21, poz. 134), a mianowicie przez porównanie zarobków wnioskodawcy (ustalonych w decyzji z dnia 29 listopada 1980 r.) z uposażeniem zasadniczym nauczycieli według stawek na dzień 1 września 1976 r. posiadających maksymalny staż pracy. Porównanie to wykazało wskaźnik wysokości podstawy wymiaru
135,35% po ubruttowieniu. Wskaźnik ten jako korzystniejszy został zastosowany
przy ustaleniu wysokości emerytury wnioskodawcy.
Wnioskodawca nie zgodził się z tak obliczoną wysokością emerytury i w odwołaniu do Sądu domagał się przywrócenia wskaźników przyjętych w anulowanych
decyzjach (tj. 263,41% bądź 266,63%) i wypłaty emerytury wg ograniczonego do
250% wskaźnika - w dotychczasowej wysokości. W piśmie z dnia 1 czerwca 1996 r.
wnioskodawca wyliczył sobie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury na
806,86%, natomiast w piśmie z dnia 7 czerwca 1996 r., powołując się na przepis art.
7 ust. 5 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent wyliczył ten wskaźnik na 139,5%
brutto zaznaczając, że się wprawdzie na taki wskaźnik nie godzi, ale wyliczenie jest
dokonane prawidłowo - co przeprowadził dla udowodnienia pracownikowi ZUS, iż nie
potrafi obliczyć podstawy wymiaru emerytury.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Warszawie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że do
podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy przyjął łączne wynagrodzenie z okresu
od 1 stycznia 1967 do 31 grudnia 1968 r.
Sąd Wojewódzki uznał, że skoro wnioskodawca przeszedł na emeryturę pod
rządem przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin a przepisy te upoważniały Prezesa ZUS do
wyrażenia zgody na przeliczenie wysokości świadczeń po ich przyznaniu według
zarobków korzystniejszych z innych okresów niż przyjęte do przyznanego świadczenia, to wnioskodawca wobec obniżenia zaskarżoną decyzją wskaźnika waloryzacji
niemal o połowę powinien z dobrodziejstwa takiego przeliczenia skorzystać.
W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił, że ustawa z 23
stycznia 1968 r. przestała obowiązywać z dniem 1 stycznia 1983 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), wobec czego zobowiązywanie ZUS
do zastosowania wobec wnioskodawcy uchylonych przepisów jest niedopuszczalne.
Wyrokiem z dnia 21 października 1997 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części uwzględniającej odwołanie wnioskodawcy i
odwołanie to oddalił, uznając zarzuty apelacji za zasadne.
Kasacja wnioskodawcy zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 7 ust. 3
pkt 2 lit. b ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o
zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 194,
poz. 450 ze zm.).
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja jest nieuzasadniona. Wynagrodzenie wnioskodawcy, przyjęte do
podstawy wymiaru emerytury w decyzji z dnia 21 listopada 1978 r. i w decyzji z dnia
29 listopada 1980 r. zostało ustalone prawidłowo i korzystnie dla wnioskodawcy. Było
to bowiem wynagrodzenie nominalne, wyższe od rzeczywiście otrzymywanego, co
dopuszczało rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 25 lipca
1972 r. w sprawie ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent dla nauczycieli (Dz.U.
Nr 32, poz. 19 ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem z dnia 2 kwietnia 1977
r. - Dz.U. Nr 11, poz. 47). Wnioskodawca zatem nie miał interesu prawnego w
żądaniu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury w oparciu o rzeczywiście pobierane wynagrodzenie z innego okresu (z trzech kolejnych lat w okresie ostatnich 12 lat
poprzedzających złożenie wniosku o emeryturę), bowiem to rzeczywiste wynagrodzenie było niższe od nominalnego.
Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dopuściła w stosunku do osób posiadających wcześniej ustalone prawo do emerytury lub
renty możliwość ustalania podstawy emerytur i rent w oparciu o dochody realne, co
polega na obliczeniu sumy wynagrodzeń i dochodów stanowiących podstawę wymia-
ru składek na ubezpieczenie społeczne w okresie każdego z wybranych przez wnioskodawcę lat kalendarzowych, następnie na ustaleniu procentowego stosunku
każdego z tych rocznych wynagrodzeń do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego za dany rok kalendarzowy i wyliczeniu średniej arytmetycznej tych
procentów, która stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty
z tym, że wskaźnik ten jest ograniczony do 250%. W stosunku do wnioskodawcy - na
jego wniosek z 1992 r. - organ rentowy dokonał w powyższy sposób rewaloryzacji na
podstawie wynagrodzeń rzeczywistych z 1967, 1968 i 1969 r. (a więc nie nominalnych z 1976-1977) z tym, że w decyzji z 1 czerwca 1992 r. popełniono błąd polegający na tym, że zarobki przyjęto łącznie ze wszystkich zakładów pracy. Tymczasem
art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy rewaloryzacyjnej stanowi, że łączne wynagrodzenie uzyskiwane w kilku zakładach może być przyjęte do podstawy wymiaru świadczenia tylko
wówczas, gdy zatrudnienie wykonywano w wymiarze czasu pracy nie przekraczającym łącznie wymiaru obowiązującego w danym zawodzie. W przypadku wnioskodawcy wymiar czasu jego pracy przekraczał wymiar obowiązujący w zawodzie nauczyciela. W takiej sytuacji do podstawy wymiaru świadczenia mogą być przyjęte
łączne wynagrodzenia z kilku zakładów pracy, ale tylko wówczas, gdy zatrudnienie to
było wykonywane nie krócej niż 5 kolejnych lat kalendarzowych. Tymczasem
wskazany przez wnioskodawcę okres pobierania wynagrodzenia z kilku zakładów
pracy, jest krótszy niż 5 lat.
Dlatego też podstawą wymiaru emerytury wnioskodawcy może być tylko realne wynagrodzenie, otrzymywane w latach 1967,1968 i 1969 w jednym zakładzie
pracy. Wyliczony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi
121,05%.
Wobec powyższego organ rentowy obliczył wskaźnik wysokości podstawy
wymiaru emerytury w oparciu o nominalne wynagrodzenie wnioskodawcy z lat 19761977, które stanowiło podstawę wymiaru emerytury przyznanej po raz pierwszy w
1977 r., na co zezwala przepis art. 27 ustawy rewaloryzacyjnej. Tak wyliczony
wskaźnik wyniósł 135,35%, jako korzystniejszy został przez organ rentowy przyjęty
do podstawy wymiaru emerytur. Innej możliwości obliczenia wskaźnika nie ma i nie
może on być przyjęty w wysokości z decyzji z 1992 r., gdyż decyzja ta dotknięta była
wskazanym wyżej błędem. [...]
Sąd Najwyższy nie znalazł zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł, jak w sentencji wyroku.