Supreme Court dismissed pension claim; full-time special conditions required, not partial work or subjective belief.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Kazimierz M. against the Social Insurance Institution's refusal of a special pension. The applicant argued that his engineering supervision work in mines constituted special conditions, though he admitted spending 30% of his time in an office. The court held that the regulation requires work in special conditions to be performed continuously and in full working hours, rejecting the claim that partial time or subjective stress constituted sufficient grounds.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego; Art. 393 § 15 Kodeksu postępowania cywilnego: Decyduje łączne spełnienie wszystkich warunków określonych w przepisie, a nie przekonanie pracownika o charakterze pracy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 21 listopada 2001 r.
II UKN 598/00
O uprawnieniu do emerytury na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) decyduje łączne spełnienie przez pracownika
wszystkich warunków określonych w tym przepisie, a nie jego przekonanie, że
charakter lub warunki pracy wystarczają do uznania jej za wykonywaną w
szczególnych warunkach.
Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński,
Maria Tyszel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2001 r. sprawy z wniosku
Kazimierza M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o
emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2000 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach wyrokiem z
dnia 9 lipca 1999 r. [...] oddalił odwołanie Kazimierza M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 26 lutego 1999 r., odmawiającej przyznania
prawa do emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wobec wykazania jedynie 9 lat, 4 miesięcy i 17 dni pracy w szczególnych warunkach,
zamiast wymaganych 15 lat.
Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem
z dnia 11 maja 2000 r. [...] oddalił apelację wnioskodawcy uznając za prawidłowe
zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji, jak i wskazaną
podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił w uzasadnieniu
swego orzeczenia, że nawet jeśli w spornym okresie od 16 kwietnia 1968 r. do 31
stycznia 1982 r., w Zjednoczonych Zakładach Ceramicznych Płytek i Wyrobów Sanitarnych „C.” w K., wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to
jej wymiar wynosił „co najwyżej 70%, a pozostałe 30% pracował w biurze”.
W kasacji od tego wyroku, pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego uchylenie
i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania
i orzeczenia o kosztach postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: „naruszenie przepisów prawa materialnego - a to przepisu § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i
rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), a także ust. 24
działu XIV załącznika A do cytowanego aktu prawnego. Naruszenie wymienionych
przepisów nastąpiło poprzez błędne przyjęcie, iż skoro świadczona przez odwołującego się praca związana z nadzorem inżynieryjnym w kopalniach wiązała się z koniecznością przebywania w kopalni przez ok. 70% czasu pracy, podczas gdy pozostałe 30% odwołujący się spędzał w biurze to uznać należy, że praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy”.
Wskazując na tę podstawę skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach.
Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:
Kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym o ograniczonym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i czasowym, a stosownie do art. 39311
KPC - w postępowaniu kasacyjnym, Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji
wyznaczonymi przytoczonymi w niej podstawami, skonkretyzowanymi zarzutami i ich
uzasadnieniem oraz wnioskami.
Przytoczona w sprawie podstawa kasacyjna jest nie tylko nieusprawiedliwiona,
ale i całkowicie chybiona. Przede wszystkim należy przypomnieć, że na mocy art.
39315 KPC, przy rozpoznawaniu zasadności kasacji wniesionej jedynie z zarzutem
naruszenia prawa materialnego Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym
stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że bezprzedmiotowa jest ta część kasacji, w której kwestionowane jest ustalenie Sądu drugiej
instancji, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach jedynie w
części ustawowego czasu jego pracy. Pozbawione natomiast znaczenia prawnego
są argumenty przedstawiające przekonanie skarżącego o charakterze jego pracy.
Przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) jednoznacznie stanowi, że okresami
pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana
stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Na czym polega naruszenie zaskarżonym wyrokiem tego przepisu wobec niezakwestionowanego ustalenia, że wnioskodawca przez około 30% czasu pracy wykonywał
pracę biurową, nie objętą stosownym wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia, tego autor kasacji nie przedstawił. Podkreślić należy, że o uprawnieniach
pracownika do emerytury na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu decyduje
łączne spełnienie określonych w nim przesłanek, a nie przekonanie pracownika, że:
„stres, skupienie i napięcie psychiczne związane z podejmowanymi czynnościami i
odpowiedzialnością osoby nadzorującej prace” są wystarczające do uznania takiej
pracy za pracę w szczególnych warunkach.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 393 12 KPC
orzekł jak w sentencji wyroku.