Social Security Court jurisdiction changes do not invalidate proceedings under Art. 379(2) KPC.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Teresa J. against a Social Security Office decision denying her pension rights. The applicant argued that the appeal court violated procedural rules by failing to personally summon her to the hearing due to illness and that changes in the Social Security Office's territorial jurisdiction rendered the proceedings void. The court held that organizational changes to the office's structure did not affect its status as the competent authority, and since the original decision was issued by a valid representative, the proceedings remained legally sound.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 pkt 2 KPC; Art. 208 § 1 KPC; Art. 299 KPC; Art. 214 KPC; Art. 224 § 1 KPC; Art. 393 § 1 KPC: Changes in the territorial jurisdiction or organizational structure of a social security office do not constitute grounds for declaring administrative proceedings void under Art. 379(2) KPC, provided the competent authority was properly represented at the time of the decision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 8 czerwca 2000 r.
II UKN 580/99
Zmiany właściwości miejscowej oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie prowadzą do nieważności postępowania wskutek niewłaściwej
reprezentacji organu rentowego (art. 379 pkt 2 KPC).
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman
Kuczyński, Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2000 r. sprawy z wniosku
Teresy J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B.-B. o
prawo do emerytury, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 kwietnia 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 października 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku Białej oddalił odwołanie wnioskodawczyni Teresy J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B.B. z dnia 18 sierpnia
1998 r., odmawiającej przyznania prawa do emerytury na podstawie ustawy z dnia
14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U Nr
40, poz. 267 ze zm.), wobec nieosiągnięcia wieku emerytalnego. Sąd ten nadto rozważał, wobec zarzutów odwołania, czy wnioskodawczyni, z którą rozwiązano stosunek pracy w dniu 30 kwietnia 1993 r. w związku z likwidacją zakładu pracy, spełniła
przesłanki zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z
dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27) oraz
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 1989 r. w sprawie wcześniejszych
emerytur dla pracowników niektórych likwidowanych zakładów pracy (Dz.U Nr 40,
poz. 218). W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka 35-letniego okresu za-
trudnienia na dzień rozwiązania stosunku pracy z tego pierwszego rozporządzenia,
natomiast co do przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1989 r., z którego wnioskodawczyni wydawała się wywodzić swoje prawa, wykazała wprawdzie
20-letni okres zatrudnienia w dacie rozwiązania stosunku pracy z uwagi na likwidację
zakładu pracy, lecz nie była wówczas osobą, której do osiągnięcia wieku emerytalnego brakowało nie więcej niż 5 lat, gdyż liczyła wówczas 41 lat.
W apelacji wniesionej od tego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła nieważność
postępowania, bowiem nie mogła wziąć udziału w rozprawie w dniu 28 października
1998 r. z uwagi na chorobę, Sąd zaś mimo tego nie odroczył rozprawy. Sąd Apelacyjny zarzutu tego nie podzielił, stwierdzając, że wnioskodawczyni nie została na
rozprawę wezwana, a jedynie o niej zawiadomiona, nadto nie składała wniosku o
odroczenie rozprawy (wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r., [...]).
Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i zarzucając naruszenie
przepisów postępowania – art. 208 § 1 KPC w związku z art. 299 i 473 KPC przez
usankcjonowanie przez Sąd Apelacyjny niewezwania wnioskodawczyni do osobistego stawiennictwa na rozprawę, po której zapadł wyrok, a nadto naruszenie art. 214
w związku z art. 224 § 1 i 391 KPC przez niewyjaśnienie czy jej mąż składający zwolnienie lekarskie, nie wnosił nadto o odroczenie rozprawy, oraz naruszenie art. 5 KPC
w związku z nieudzieleniem wnioskodawczyni przez ”Sądy obu instancji” potrzebnych
wskazówek, mimo że działała bez pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, po uchyleniu
również jego wyroku.
W toku postępowania kasacyjnego, pełnomocnik wnioskodawczyni podniósł
nadto zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach,
bowiem – w jego ocenie – strona pozwana nie była należycie reprezentowana. Od
dnia 1 stycznia 1999 r. nastąpiły zmiany organizacyjne w zakresie właściwości organów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i od tej daty sprawy z obszaru W., zostały
przekazane według właściwości Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w
C., zaś odwołania od decyzji tego Oddziału rozpoznaje według właściwości Sąd
Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w pierwszej instancji.
W odpowiedzi na kasację, pozwany organ rentowy wniósł o jej oddalenie,
stwierdzając, że nie doszło - wbrew jej zarzutom - do naruszenia przepisów postępowania przed Sądem drugiej instancji, natomiast od strony merytorycznej, stanowisko
Sądu nie może być podważone, wnioskodawczyni bowiem nie zakwestionowała
ustaleń dokonanych przez Sąd.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Według art. 39311 zdanie drugie KPC strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, a nie nowe podstawy kasacji, jeżeli upłynął już termin
wskazany w art. 3934 KPC. Powyższe nie ma jednak znaczenia w sprawie, bowiem
nieważność postępowania Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu. Fakt, iż we
właściwości organów ZUS na terenie województwa śląskiego, zaszły w 1999 r.
zmiany organizacyjne, nie może być w żadnym razie kwalifikowany jako powodujący
nieważność postępowania, gdy przed Sądem organ ten był reprezentowany przez
pracownika Oddziału, który wydawał zaskarżoną decyzję, a który w chwili rozpoznawania sprawy w toku postępowania apelacyjnego, nie był już właściwy. Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, który działał na podstawie art. 7 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst:
Dz.U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 ze zm.), wykonywał zadania z zakresu ubezpieczeń
społecznych za pośrednictwem między innymi oddziałów, niemniej to nie oddziały
były organami rentowymi, ale Zakład jako zorganizowana całość. W tej sytuacji nie
można skutecznie zarzucać, że doszło do nieważności postępowania z przyczyn
określonych w art. 379 pkt 2 KPC.
Przed odniesieniem się do kasacji należy wstępnie zauważyć, że w przypadku, gdy opiera się ona na podstawie określonej w art. 3931 pkt 2 KPC (naruszenie
przepisów postępowania), konieczne jest wskazanie, że uchybienie mogło mieć
istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja w ogóle nie odnosi się do tej okoliczności, a
jej zarzuty sprowadzają się jedynie do wymienienia naruszonych jej zdaniem przepisów, bez podjęcia próby wykazania, że uchybienia te mogły wpłynąć na wynik
sprawy.
W ocenie Sądu Najwyższego nie doszło do naruszenia art. 208 § 1 pkt 1 KPC
w związku z art. 299 KPC. Zarzut ten w istocie dotyczy postępowania przed Sądem
pierwszej instancji, a ponadto jest zupełnie nieuzasadniony. Pierwszy z tych przepisów dotyczy uprawnień przewodniczącego, drugi zaś sądu. To, że przewodniczący
może wezwać stronę na rozprawę nie oznacza oczywiście, że ma on taki obowiązek
W przypadku bowiem gdy strona tylko zawiadomiona o terminie rozprawy nie bierze
w niej udziału, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca
przedstawia jej wnioski, twierdzenia i dowody na podstawie akt sprawy (art. 211
KPC). Przepis art. 299 KPC zaś uprawnia sąd do dopuszczenia dowodu z przesłuchania stron, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały
niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowód ten ma więc charakter
subsydiarny i bez zarzutu niekompletności ustaleń Sądu (braków w materiale
dowodowym), nie ma on prawnego znaczenia .Podobnie należy ocenić dalsze zarzuty kasacji (naruszenia art. 214, 224 § 1 KPC ). Zarzuty te, zresztą nieuzasadnione, odnoszą się do postępowania przed Sądem pierwszej instancji i nie mogą być
podstawą kasacji, dotyczącej wyroku Sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Nie można także dopatrzyć się naruszenia przez Sąd Apelacyjny art.
5 KPC, gdy się weźmie pod uwagę ,iż uprawnienia wnioskodawczyni do świadczenia
były badane niejako z urzędu, co wynika z wstępnych uwag uzasadnienia, nie wskazywała ona bowiem żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Z tych wszystkich względów, gdy kasacja nie zawiera usprawiedliwionych
podstaw, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39312 KPC .