Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 572/99 Generato dall'IA

Early retirement for childcare is allowed even if job loss was economic, not due to care needs.

Numero d'incarto II UKN 572/99
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's dismissal of the claim for early retirement based on childcare. The applicant, a mother with a 20-year insurance record, was dismissed from work for economic reasons despite her child requiring constant care. The court ruled that the right to early retirement persists even if the job loss stems from economic factors rather than the need for care, as the lower court failed to properly investigate the actual cause of termination.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Dz.U. Nr 28, poz. 149; The right to early retirement for employees caring for children requiring special care is not lost if the employee is dismissed for economic reasons, provided the need for care is proven.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement rights childcare support economic dismissal social insurance benefits labor law interpretation Supreme Court ruling procedural error

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Dz.U. Nr 28, poz. 149
opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149),
Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19
art. 3931 pkt 1 KPC
ramach podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 1 KPC zarzuciła obrazę przepisu § 1 ust.
art. 233 § 1 KPC
232 KPC) i z pominięciem tych okoliczności w ustaleniach faktycznych (art. 233 § 1).
art. 5 KPC
art. 5 KPC podnosząc, że nie była świadoma potrzeby wskazywania dowodów związanych z tymi okolicznościami.
art. 108 § 2 KPC
39313 oraz art. 108 § 2 KPC).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 24 maja 2000 r.

II UKN 572/99

Pracownica, której dziecko wymaga szczególnej i stałej opieki, nabywa

prawo do emerytury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15

maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników

opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149),

także wówczas, gdy została zwolniona z pracy z przyczyn ekonomicznych.

Przewodniczący SSN Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Beata Gudowska

(sprawozdawca), Teresa Romer.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2000 r. sprawy z wniosku Zofii S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o prawo do

wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 1999 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w

Lublinie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 lutego 1999 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Siedlcach zmienił decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 października 1998 r. i przyznał Zofii S. prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie

uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi specjalnej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149). Sąd dokonał odmiennych od

organu rentowego ustaleń co do stanu zdrowia dziecka wnioskodawczyni i stwierdził

konieczność stałej nad nim opieki.

W apelacji od tego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych podnosił, że Sąd

pierwszej instancji niewłaściwie zastosował przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia

15 maja 1989 r. do sytuacji faktycznej, w której zaprzestanie przez matkę wykonywania zatrudnienia nie wiązało się z koniecznością sprawowania przez nią opieki nad

dzieckiem, ale ze zwolnieniem z pracy z przyczyn ekonomicznych.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie podzielił

argumenty skarżącego. Przyjął, że o prawie do wcześniejszej emerytury decyduje

przyczyna zaprzestania zatrudnienia, która w przypadku matki dziecka wymagającego szczególnej opieki polegać może wyłącznie na konieczności sprawowania tej

opieki, a stwierdziwszy, że po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji wnioskodawczyni została zwolniona z pracy bez związku z taką koniecznością, wyrokiem z

dnia 8 lipca 1999 r. [...] orzekł reformatoryjnie, oddalając odwołanie.

Ubezpieczona wniosła o kasację wyroku Sądu Apelacyjnego. Żądała jego

zmiany, względnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W

ramach podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 1 KPC zarzuciła obrazę przepisu § 1 ust.

1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. przez odmowę jego zastosowania, mimo bezspornego udowodnienia, że jej dziecko wymaga stałej opieki, a

ona wykazała dwudziestoletni staż ubezpieczenia. Skarżąca podnosiła także podstawę naruszenia przepisów postępowania przez wyrokowanie w sprawie bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (art. 382 w związku z art.

316 § 1 KPC), bez przeprowadzenia dowodów wskazujących na rzeczywistą przyczynę zaprzestania przez nią zatrudnienia (art. 232 KPC) i z pominięciem tych okoliczności w ustaleniach faktycznych (art. 233 § 1). Powołała się również na obrazę

art. 5 KPC podnosząc, że nie była świadoma potrzeby wskazywania dowodów związanych z tymi okolicznościami.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Okolicznością w sprawie niekwestionowaną jest to, że od dnia 31 sierpnia

1998 r. (data wniosku) istnieje konieczność sprawowania stałej opieki nad chorą na

cukrzycę córką ubezpieczonej. Bezsporne jest także to, że w dniu 30 czerwca 1999

r. ubezpieczona została zwolniona z pracy w trybie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.

o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr

4, poz. 19 ze zm.). Zestawiając te fakty Sąd Apelacyjny uznał, że zaprzestanie zatrudnienia przez wnioskodawczynię nie miało związku ze stanem zdrowia córki, a

zatem nie może ona - mimo spełnienia innych warunków – nabyć prawa do emerytury na podstawie rozporządzenia. W ocenie Sądu drugiej instancji, który podzielił pogląd wyrażony w apelacji, istotą przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 15 maja 1989 r. jest zapewnienie środków matce, która nie może wykonywać

pracy zawodowej ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad dzieckiem. W konkluzji Sąd ten wyraził pogląd, że koniecznym warunkiem umożliwiającym

ubieganie się o świadczenie przewidziane w rozporządzeniu w sprawie uprawnień do

wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi specjalnej opieki jest niemożność kontynuowania zatrudnienia wyłącznie z przyczyny

wskazanej w przepisie § 1 ust. 1 rozporządzenia.

Pogląd ten nie jest trafny, albowiem pracownica, której dziecko wymaga

szczególnej i stałej opieki, zachowuje prawo do emerytury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej

emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi specjalnej opieki,

także wówczas, gdy zostanie zwolniona z pracy przyczyn ekonomicznych. Co więcej,

przyjęcie przez Sąd drugiej instancji a priori poglądu o utracie przez ubezpieczoną

możliwości uzyskania emerytury w związku w koniecznością sprawowania przez nią

opieki nad dzieckiem, spowodowało pominięcie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, które mogłoby skutkować ustaleniem rzeczywistej przyczyny, dla której wnioskodawczyni zaprzestała wykonywania zatrudnienia. Sąd nie

badał w tej sytuacji, jak przebiegała praca ubezpieczonej przed zwolnieniem, z jakich

przyczyn ona właśnie została wytypowana do zwolnienia, ani też nie zwrócił uwagi

na to, że do zwolnienia z pracy doszło po zgłoszeniu wniosku emerytalnego. Te okoliczności, a nie sam fakt ustania zatrudnienia, ważyły na decyzji o prawie ubezpieczonej do emerytury na podstawie rozporządzenia. Sąd drugiej instancji tymczasem

ustalił stan faktyczny nie wystarczający do zastosowania powołanego przepisu prawa

materialnego, a więc zarzut naruszenia przepisów wymienionych w kasacji należy

uznać za uzasadniony.

Prowadzi to do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 39313 oraz art. 108 § 2 KPC).