Criminal procedure appeal dismissed; directness rule not violated when expert opinions are sufficient and counsel does not request oral explanation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal regarding a work accident claim where her husband died from a spontaneous aneurysm. The lower courts rejected the claim because medical experts found no external cause linking the death to his work duties. The Supreme Court held that the principle of directness in criminal procedure was not violated since the plaintiff's representative did not request oral clarification of the written expert opinions, which were already sufficient and consistent.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 235 KPC; Art. 286 KPC; The principle of directness in criminal procedure is not violated when a party represented by counsel does not request oral explanation of written expert opinions, provided the existing opinions sufficiently clarify the specialized issues.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 16 kwietnia 1999 r.
II UKN 558/98
Zasada bezpośredniości wyrażona w art. 235 KPC, stanowiąca, iż postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, nie jest naruszona,
gdy strona zastąpiona w procesie przez pełnomocnika nie żąda ustnego wyjaśnienia opinii złożonych przez biegłych na piśmie.
Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Beata Gudowska, Stefania Szymańska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 1999 r. sprawy z powództwa Elżbiety H. przeciwko Kombinatowi Rolnemu „G.” Sp. z o.o. w G. o ustalenie wypadku przy pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 16 lipca 1998 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Powódka Elżbieta H. w pozwie przeciwko Kombinatowi Rolnemu „G.” Sp. z
o.o. domagała się ustalenia, że śmierć jej męża Józefa H. w dniu 8 lipca 1996 r. nastąpiła wskutek wypadku przy pracy. Bezpośrednimi przyczynami pęknięcia tętniaka
mózgu i krwotoku podpajęczynówkowego był wysiłek przy zmianie koła, dokonywany
po regulaminowym czasie pracy i związany z tym stres.
Strona pozwana nie uznała powództwa, gdyż w świetle ustaleń komisji powypadkowej śmierć męża powódki nie nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy.
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kędzierzynie-Koźlu wyrokiem z dnia 22 kwietnia
1998 r. oddalił powództwo i ustalił, iż mąż powódki pracował w Zakładzie Rolnym Z.
jako traktorzysta. W dniu 8 lipca 1996 r. rozpoczął pracę o godzinie 700, przed zakończeniem pracy zepsuło się koło w przyczepie ciągnika, które zdecydował zreperować
po pracy. W momencie pompowania koła poczuł silny ból głowy, nie mógł utrzymać
się na nogach. Zmarł po kilkudniowym pobycie w szpitalu. Choroba męża powódki -
pęknięcie tętniaka naczyń mózgowych z krwotokiem podpajęczynówkowym do komór mózgu - wystąpiła samoistnie, bez wpływu czynnika zewnętrznego, co nie pozwala na uznanie tego zdarzenia za wypadek przy pracy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem z dnia 16 lipca 1998 r. oddalił
apelację powódki i podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że brak istnienia przyczyny zewnętrznej uniemożliwia uznanie śmierci męża powódki za wypadek przy pracy
w rozumieniu art. 6 ustawy wypadkowej. Kwestia ta została wyjaśniona w dwóch
zbieżnych opiniach instytutów medycznych, które uznały pęknięcie tętniaka jako samoistną przyczynę śmierci J.H. Dalsze poszerzenie postępowania dowodowego
przez przeprowadzenie opinii biegłego angiologa uznał Sąd Wojewódzki za niecelowe z uwagi na odniesienie się do kwestii angiologicznych w opinii biegłych z Instytutu
Medycyny Pracy w S.
Pełnomocnik powódki zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 235 i 286 KPC poprzez niewezwanie na rozprawę biegłych oraz naruszenie prawa materialnego : art. 6 ustawy z dnia 12
czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych
przez błędne rozumienie „przyczyny zewnętrznej ” jako jednego z trzech elementów
wypadku przy pracy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie jest zasadna. Zasada bezpośredniości wyrażona w art. 235 KPC,
stanowiąca, iż postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, nie
zostaje naruszona, gdy strona zastąpiona w procesie przez pełnomocnika nie żąda
ustnego wyjaśnienia opinii złożonych przez biegłych na piśmie. Stosownie do art. 286
KPC Sąd może zażądać takich dodatkowych wyjaśnień, jednakże w przedmiotowej
sprawie Sądy obu instancji nie znalazły takiej potrzeby sądowego działania z urzędu
w sytuacji, gdy dwie opinie naukowych instytutów były zbieżne i w sposób dostateczny wyjaśniły kwestie wymagające wiadomości specjalnych. Zauważenia również wymaga, iż pełnomocnik powódki nie wnosił zastrzeżeń do opinii uzupełniającej i nie
zgłaszał dalszych dowodów [...], a w apelacji podnosił jedynie zarzut niepowołania
biegłego angiologa. Sąd Najwyższy podziela pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż problem ten został omówiony w opinii Instytutu Medycyny Pracy w S. i nie było potrzeby
powołania na te same okoliczności nowego dowodu z opinii lekarza specjalisty.
Tak samo jest bezpodstawny zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 12
czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych
(jednolity tekst : Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), skoro w opinii Instytutu Medycyny Pracy w S. wyraźnie zostało stwierdzone, iż wykonywana przez męża powódki praca nie stanowiła obciążenia fizycznego i psychicznego, które mogłoby stanowić przyczynę zewnętrzną wypadku. Również z opinii specjalistów medycyny sądowej z Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w W. wynika, że śmierć
Józefa H. była spowodowana pęknięciem tętniaka naczyń mózgowych, a tego rodzaju schorzenie ma najczęściej charakter wrodzony i nie jest zależne od wykonywanej pracy. W tych okolicznościach Sądy obu instancji trafnie przyjęły, że brak przyczyny zewnętrznej śmiertelnego zdarzenia męża powódki uniemożliwia zakwalifikowania w kategorii wypadku przy pracy, wobec kategorycznych warunków art. 6
ustawy wypadkowej o konieczności współistnienia jednocześnie wszystkich trzech
przesłanek wypadku przy pracy : nagłego zdarzenia, związku z pracą i wywołania
przyczyną zewnętrzną.
Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy
orzekł jak w sentencji.