Supreme Court allows appeal by treating confused party's letter as request to extend deadline.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of the appeal, ruling that the appellant's letter was a confused request to extend the deadline rather than a valid appeal. The appellant failed to understand the court's notice and submitted the wrong document, yet the court recognized her intent to challenge the first-instance judgment. Consequently, the Supreme Court ordered the appellate decision to be set aside and the appeal reinstated.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 393 § 2 KPC; Art. 393 § 1 KPC: If a party's procedural document, sent as a reaction to a dismissal of an appeal due to defects, clearly demonstrates that the party does not understand the nature of the defect despite being informed, the court must treat it as a request to restore the deadline for removing the defect, provided there is no doubt about the intent to challenge the first-instance judgment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 18 grudnia 1998 r.
II UKN 553/98
Jeżeli pismo procesowe, będące reakcją strony na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieusunięcia jej braków świadczy o tym, że strona pomimo pouczenia - nie rozumie w ogóle istoty swego uchybienia, to sąd powinien potraktować jej pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia
braku, gdy nie budzi wątpliwości zamiar zaskarżenia wyroku sądu pierwszej
instancji.
Przewodniczący: SSN Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria
Mańkowska, Zbigniew Myszka.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 1998 r. na posiedzeniu
niejawnym sprawy z wniosku Danuty K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o rentę inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z
dnia 10 czerwca 1998 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
1) u c h y l i ć zaskarżone postanowienie,
2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego Mariana H., prowadzącego Kancelarię Prawniczą [...] kwotę 40 zł (słownie: czterdzieści) tytułem zwrotu
nie uiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 1998 r. [...] odrzucił apelację, którą Danuta K. wniosła
od wyroku tego Sądu z dnia 27 stycznia 1998 r., oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji organu rentowego, odmawiającej przyznania zainteresowanej
prawa do renty inwalidzkiej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Wojewódzki
wskazał, że wnioskodawczyni nie usunęła w zakreślonym terminie formalnego braku
apelacji, polegającego na nienadesłaniu jej kopii, wobec czego ten środek zaskarżenia podlegał odrzuceniu z mocy art. 370 KPC.
Zażalenie wnioskodawczyni oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 czerwca 1998 r. [...]. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że wezwanie do uzupełnienia
braków apelacji odebrał zgodnie z art. 138 § 1 KPC małżonek wnioskodawczyni,
więc może ona na podstawie art. 168 § 1 KPC ubiegać się jedynie o przywrócenie
terminu do uzupełnienia tych braków, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło bez jej
winy.
Kasację od powyższego orzeczenia z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej
wniesienia wniósł w imieniu wnioskodawczyni jej pełnomocnik z urzędu ustanowiony
przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Po ustaleniu, że o zdarzeniu tym pełnomocnik dowiedział się dzień po upływie terminu do wniesienia kasacji, Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 10 września 1998 r. przywrócił Danucie K. termin do dokonania tej czynności procesowej.
W kasacji od postanowienia z dnia 10 czerwca 1998 r. pełnomocnik skarżącej
zarzucił „niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności co do
wysłania odpisu apelacji w dniu 26 lutego 1998 r.”, a ponadto „naruszenie przepisów
postępowania, tj. art. 393 pkt 2 KPC w związku z art. 5 i art. 168 KPC, przez nieuwzględnienie wniosku powódki o przywrócenie terminu do złożenia odpisu apelacji,
a także art. 468 KPC przez zaniechanie czynności wyjaśniających, mających na celu
usunięcie braków formalnych”. Na tej podstawie skarżąca domagała się uchylenia
kwestionowanego postanowienia i zasądzenia kosztów zastępstwa według norm
przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że szereg pism kierowanych przez skarżącą do Sądów obu instancji po dniu 25 lutego 1998 r., tj. po dniu
doręczenia - odebranego przez męża - wezwania do uzupełnienia braków apelacji,
świadczy wymownie o rażącej nieporadności działania we własnej sprawie. Widząc
to, był Sąd Apelacyjny obowiązany działać z urzędu, a w szczególności wyjaśnić okoliczności dotyczące zachowań skarżącej zmierzających do usunięcia wspomnianych
braków, jak też pouczyć ją o możliwości ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika.
Tymczasem Sąd drugiej instancji nie zbadał twierdzenia skarżącej, że odpis apelacji
przesłała listem poleconym z dnia 26 lutego 1998 r., na co złożyła kserokopię stosownego poświadczenia Urzędu Pocztowego w Z. Poza tym Sąd Apelacyjny błędnie
zakwalifikował pismo skarżącej z dnia 24 kwietnia 1998 r., nie widząc w nim wniosku
o przywrócenie terminu do złożenia odpisu apelacji, czym uniemożliwił zaskarżenie
wyroku pierwszoinstancyjnego, a w konsekwencji pozbawił zainteresowaną możliwości dochodzenia przysługujących jej uprawnień.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna przynajmniej w zakresie zarzucającym Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 168 KPC przez bezkrytyczną akceptację tezy Sądu pierwszej
instancji, że pismo skarżącej nadane w Urzędzie Pocztowym Z. w dniu 4 maja 1998
r. jest nie podpisanym zażaleniem (po wezwaniu Sądu skarżąca usunęła to uchybienie przez nadesłanie w dniu 1czerwca 1998 r. nowego pisma, datowanego na 24
kwietnia 1998 r.) na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nienadesłania w
wyznaczonym terminie odpisu skargi apelacyjnej. Tymczasem z treści tego pisma,
jak też z szerszego kontekstu sprawy wynika, że skarżąca w ogóle nie zrozumiała
sensu pouczenia i nazajutrz po jego otrzymaniu, tj. w dniu 26 lutego 1998 r., przesłała Sądowi Wojewódzkiemu odpis uzasadnienia jego wyroku z dnia 27 stycznia
1998 r. [...]. Wobec tak oczywistego dowodu absolutnej bezradności skarżącej, Sąd
Apelacyjny powinien zracjonalizować jej zachowanie i pismo z dnia 4 maja 1998 r.
(powtórzone następnie, po podpisaniu, z datą 24 kwietnia 1998 r.) potraktować jako
wniosek (skądinąd również ułomny) o przywrócenie terminu do usunięcia braków
apelacji, gdyż była to jedyna droga prowadząca zainteresowaną do możliwości skontrolowania niesłusznego - jej zdaniem - wyroku pierwszoinstancyjnego.
Podobnie rozumował zresztą Sąd Apelacyjny, lecz do tego samego celu próbował doprowadzić drogą okrężną, tzn. oddalając zażalenie na postanowienie odrzucające apelację i „podpowiadając” skarżącej możliwość wnioskowania o przywrócenie terminu do złożenia odpisu apelacji. Tego pouczenia skarżąca również jednak nie
zrozumiała, o czym świadczy jej pismo datowane w dniu 8 lipca 1998 r. Wezwanie
Sądu do skonkretyzowania treści tego pisma było zatem z góry skazane na niepowodzenie. Z wezwania tego skarżąca była bowiem w stanie odebrać tylko informację co
do możliwości ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z wyżej podanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938 § 2 i art.
39313 § 1 KPC orzekł jak w sentencji.