Civil detention does not bar war veteran pension rights if disability stems from camp imprisonment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Social Insurance Institution's cassation appeal against a lower court ruling that granted a war veteran pension. The applicant, a civil detainee imprisoned in a Soviet camp, argued that his disability precluded pension eligibility under the Veterans Act. The court held that the statute explicitly covers civil persons imprisoned as war victims and that the medical commission's competence under Article 12 does not override the legislative intent to protect such victims.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Civil detention does not preclude war veteran pension rights when disability results from imprisonment in a camp.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 14 stycznia 1997 r.
II UKN 55/96
Skazanie i osadzenie w łagrze osoby cywilnej nie pozbawia jej możliwości
uzyskania prawa do renty inwalidy wojennego, jeżeli inwalidztwo jest następstwem pobytu w łagrze (przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o
kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i
okresu powojennego - Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.)
Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej
Kijowski, Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku
Waldemara K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. o rentę
inwalidzką kombatancką, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Białymstoku z dnia 9 października 1996 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. wniósł kasację od wyroku Sądu
Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 9
października 1996 r.
Wyrokiem tym Sąd II instancji oddalił rewizję organu rentowego od wyroku Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, którym Sąd
Wojewódzki uchylił decyzję organu rentowego i przekazał sprawę temu organowi do
ponownego rozpoznania celem ustalenia, czy wnioskodawca jest inwalidą w związku z
pobytem w łagrze. Organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty inwalidzkiej
wojennej na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
(Dz. U. z 1991 r. Nr 17, poz. 75 ze zm.). Organ rentowy prezentował stanowisko, że
świadczenia przewidziane w tej ustawie nie przysługują wnioskodawcy , albowiem
został deportowany i osadzony w łagrze jako osoba cywilna.
Sąd Wojewódzki na podstawie materiału dowodowego ustalił, że wnioskodawca
został w kwietniu 1940 r. deportowany z rodziną do ZSRR, przebywał tam do 1946 r., a
za odmowę przyjęcia obywatelstwa radzieckiego skazano go na pobyt w łagrze w latach
1942-1943. Sąd uznał, że wnioskodawca jest uprawniony do świadczeń przewidzianych
w przytoczonej wyżej ustawie i sprawę przekazał organowi rentowemu celem ustalenia
związku inwalidztwa wnioskodawcy z pobytem w łagrze.
Sąd Apelacyjny, oddalając zaskarżonym wyrokiem rewizję organu rentowego,
podkreślił, że fakt deportacji wnioskodawcy został udowodniony zeznaniami świadków,
zaświadczeniem Związku Sybiraków oraz Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób
Represjonowanych. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że przepisami ustawy z dnia 24
stycznia 1991 r. o kombatantach zostały objęte także osoby cywilne będące ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego, a odmienne rozumowanie organu rentowego
narusza przepisy tej ustawy.
W kasacji organ rentowy zarzucił wyrokowi Sądu II instancji naruszenie prawa
materialnego - art. 12 ust. 4. Organ rentowy nie określił w jakiej ustawie przepis został
naruszony. Dopiero z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o art. 12 ust. 4
ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących
ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.).
Zdaniem organu rentowego brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca posiada
uprawnienia określone w art. 12 ust. 4 ustawy o kombatantach.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
W aktach rentowych znajduje się na zaświadczenie Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzające fakt deportacji wnioskodawcy do
ZSRR od kwietnia 1940 r. do lutego 1946 r. W zaświadczeniu powołano art. 4 uprzednio wymienionej ustawy o kombatantach. Sąd Wojewódzki na podstawie zeznań
przesłuchanych świadków ustalił, że w trakcie deportacji wnioskodawca został skazany i
osadzony w łagrze Tasty w latach 1942-43.
Kasacyjny zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 12 ust. 4 ustawy o
kombatantach jest nieuzasadniony. Przepis ten określa bowiem kompetencje komisji
lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia w zakresie ustalania związku zranień i
kontuzji, obrażeń i chorób, a także inwalidztwa z pobytem w miejscach, o których
między innymi mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1,2,3 lit. a oraz pkt 4.
Sądy obu instancji nie zajmowały się ustaleniami tego rodzaju, a tym samym nie
naruszyły tego przepisu. Sąd Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję celem umożliwienia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia dokonania ustaleń
odpowiednio do treści art. 12 ust. 4 ustawy o kombatantach. Dlatego też zarzut
naruszenia tego przepisu nie jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpatruje sprawę w granicach kasacji,
a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Dlatego też Sąd Najwyższy uznał, ze kasacja nie ma usprawiedliwionych
podstaw, gdyż nie doszło do naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.
o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i
okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) i na mocy art. 393 12 KPC orzekł jak
w sentencji.