Civil claims do not create legal interest to amend work accident protocol if benefits already received.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal seeking to amend a work accident protocol. Although the plaintiff could pursue civil compensation claims, the court found no legal interest under Article 189 of the Civil Procedure Code to challenge the protocol's findings. The court ruled that factual details regarding the accident's cause will be properly verified in the separate civil proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 189 KPC; Art. 393 § 12 KPC: A party lacks legal interest to seek a court determination of factual circumstances if they can obtain full protection of their rights through other proceedings, such as a compensation claim.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 12 maja 2000 r.
II UKN 545/99
Możliwość dochodzenia roszczeń uzupełniających na podstawie przepisów prawa cywilnego przez osobę uprawnioną do świadczeń z ustawy z dnia
12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) nie jest równoznaczna z istnieniem interesu prawnego w ustaleniu (art. 189 KPC), że wypadek przy pracy nastąpił z wyłącznej winy pracodawcy, skoro okoliczności zdarzenia i ewentualne przyczynienie się poszkodowanego mogą być ustalone w
procesie o odszkodowanie.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Kazimierz Jaśkowski, Andrzej Kijowski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2000 r. sprawy z powództwa
Danieli B. przeciwko Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji
powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Warszawie z dnia 29 stycznia 1999 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 października 1998 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w
Ostrowi Mazowieckiej, uwzględnił powództwo Danieli B. wniesione przeciwko Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółce z o. o i sprostował protokół wypadkowy sporządzony po śmiertelnym wypadku przy pracy jej męża, przez wykreślenie zdania:
"ponadto pracujący w wagonie pracownicy nie zachowali należytej ostrożności, pozostając w wagonie w czasie rozładunku", w punkcie 7 przez wykreślenie zdania:
"natomiast nastąpił brak należytej ostrożności polegający na przebywaniu w wagonie
w czasie rozładunku" a w punkcie 6 protokołu polecono wpisać, że "pracodawca nie
przestrzegał przepisów i zasad bhp, co w sposób istotny przyczyniło się do zajścia
wypadku w dniu 19.XII.l997 r. przez: 1/ nie uzgodnienie sygnałów podawanych przez
operatora suwnicy z kabiny suwnicy pracownikom znajdującym się w wagonie, 2/
eksploatowanie suwnicy bez czynnego sygnału dźwiękowego; 3/ zezwolenie na
pracę suwnicy w czasie kiedy pracownicy znajdowali się w wagonie węglarce; 4/ dopuszczenie do pracy Wojciecha B. w strefie zagrożenia tj. w zasięgu chwytaka suwnicy; 5/ najechanie przez operatora suwnicy chwytakiem nad wagon, w którym znajdowali się pracownicy; 6/ dopuszczenie Wojciecha B. do pracy bez środków ochrony
indywidualnej (kasku ochronnego); 7/ brak dostatecznego oświetlenia na placu składowania miału węglowego, co uniemożliwiło operatorowi suwnicy prawidłową obserwację pracy chwytaka w trakcie rozładunku miału węglowego, zwłaszcza, że odbywał
się on w porze nocnej, 8/ stosowanie suwnicy bramowej z chwytakiem do rozładowania skawalonych zmarzniętych brył, podczas gdy przeznaczona jest ona wyłącznie
do rozładunku miału węglowego; 9/ dopuszczenie do pracy Wiesława B. bez należytego przeszkolenia na stanowisku pracy - instruktażu szczegółowego”.
Wobec apelacji strony pozwanej, Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Warszawie, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, stwierdzając, że zdarzenie z dnia 19 grudnia 1997 r., w którym śmierć poniósł mąż powódki Wojciech B. było wypadkiem przy pracy, co wynika z protokołu, stąd nie ma podstaw do skutecznego kwestionowania prawa do świadczeń przysługujących uprawnionym członkom rodziny na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U z
1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Na rozprawie przed Sądem Okręgowym powódka
przyznała, że otrzymała już należne świadczenia z tej ustawy. W tych okolicznościach nie przysługuje jej roszczenie o ustalenie - sprostowanie protokołu wypadkowego, nie ma ona w tym bowiem interesu prawnego – art. 189 KPC.
Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją powódka i zarzucając naruszenie art. 189
KPC, wniosła o jego uchylenie przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, albo o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa. Według skarżącej,
ponieważ może ona obecnie dochodzić roszczeń uzupełniających na podstawie
prawa cywilnego, ma interes prawny w ustaleniu, że jej zmarły mąż nie przyczynił się
do wypadku.
W odpowiedzi na kasację, strona pozwana wniosła o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy rozważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 189 KPC, powód może żądać ustalenia przez sąd
istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes
prawny. Oznacza to, że nie jest możliwe w drodze takiego powództwa żądanie ustalenia stanu faktycznego lub faktu, z wyłączeniem faktu prawotwórczego.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że interes prawny w rozumieniu tego
przepisu z reguły nie zachodzi wtedy, gdy osoba zainteresowana może w innej drodze, np. w procesie o świadczenie, osiągnąć w pełni ochronę swych praw.
W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany charakter prawny zdarzenia, w wyniku którego śmierć poniósł mąż powódki. Zdarzenie to zostało uznane za
wypadek przy pracy, a powódka otrzymała należne z ustawy wypadkowej świadczenia. Okoliczność, że w aktualnym stanie prawnym może ona dochodzić na podstawie przepisów prawa cywilnego roszczeń uzupełniających, nie może być uznana
za uzasadniającą istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC dla ustalenia, że wypadek nastąpił z wyłącznej winy pracodawcy, bez jakiegokolwiek przyczynienia ze strony męża powódki. Okoliczności te będą bowiem ustalane, jako
istotne, w toku ewentualnego procesu odszkodowawczego opartego na przepisach
prawa cywilnego. W procesie takim, stwierdzenia zawarte w sporządzonym dla innych potrzeb protokole powypadkowym, będą poddane weryfikacji, a sąd rozpoznający sprawę oceni zasadność powództwa, w tym ewentualne przyczynienie się stron.
W tych warunkach, gdy kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, należało
orzec jak w sentencji po myśli art. 39312 KPC.