Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 529/99 Generato dall'IA

Employer liability for hepatitis B infection requires proof of negligent failure to provide safe work conditions and direct blood contact.

Numero d'incarto II UKN 529/99
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a lower court ruling that rejected his claim for damages. The plaintiff, a nurse, contracted hepatitis B but failed to prove he was exposed to infected blood or bodily fluids during his duties. The court held that mere contact with patients does not establish employer liability without evidence of specific negligent safety failures. Consequently, the lower court correctly found no employer fault since the plaintiff could not demonstrate direct contact with infectious materials.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 415 Kodeksu pracy; Art. 387 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego: Employer liability for occupational infection arises only upon proof of negligent failure to ensure safe working conditions and direct contact with infectious substances.

Parole chiave

Generato dall'IA
employer liability occupational disease hepatitis B negligence workplace safety blood contact cassation appeal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 415 Kodeksu pracy
art. 415 lub 435 KC. Odpowiedzialność pracodawcy na gruncie prawa cywilnego,
Art. 387 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego
sprawy” w rozumieniu art. 387 § 2 KPC.
Art. 392 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
Pozostałe zarzuty odnoszone były do postępowania przed Sądem Rejonowym, toteż nie były przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym (art. 392 § 1
Art. 393 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego
W kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego powód zarzucił - w ramach podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 2 KPC - naruszenie przepisu art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CKN 897/97
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97,
I CKN 1042/97
1998 r., I CKN 1042/97, nie publikowane).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 10 maja 2000 r.

II UKN 529/99

Szpital, jako pracodawca sanitariusza, odpowiada za poniesioną przez

niego szkodę w wyniku zakażenia się żółtaczką typu B tylko w przypadku zawinionego narażenia go na bezpośredni kontakt z wirusem przez niezapewnienie

mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Przewodniczący SSN Beata Gudowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Krystyna Bednarczyk, Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2000 r. sprawy z powództwa

Franciszka G. przeciwko Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu

Sanitarnego w B.P. o odszkodowanie, zadośćuczynienie i ustalenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Lublinie z dnia 28 maja 1999 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Franciszek G., zatrudniony jako sanitariusz, od maja 1976 r. do 31 grudnia

1995 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w P., a od dnia 1 stycznia 1996 r. w Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w B.P., stał się nosicielem wirusa

żółtaczki typu B. Antygen HBs + ujawniono w maju 1992 r., a od 1996 r. objęto powoda opieką specjalistyczną w poradni hepatologicznej. Od dnia 1 października 1997

r. Franciszek G. uzyskał rentę z tytułu niezdolności do pracy z innych przyczyn niż

choroba zawodowa, albowiem według opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny

Pracy w L. z dnia 4 sierpnia 1997 r. nie doszło (mimo zarażenia) do zachorowania na

zapalenie wątroby.

Pozwem z dnia 23 września 1997 r. Franciszek G. domagał się od ostatniego

pracodawcy - Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego

w B.P. odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 7000 zł z odsetkami za spowo-

dowanie narażenia na zakażenie wirusem żółtaczki oraz ustalenia odpowiedzialności

pozwanego za skutki zawodowego narażenia na tę chorobę, mogące ujawnić się w

przyszłości.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, powołując się zwłaszcza na

to, że w czasie pracy powód nie wykonywał czynności takiego rodzaju, podczas których możliwe byłoby jego zakażenie wirusem żółtaczki, w szczególności nie wykonywał czynności w kontakcie jego krwi z krwią lub wydzielinami chorego pacjenta. Pozwana wskazywała natomiast na istnienie wysokiego prawdopodobieństwa zarażenia

się przez powoda wirusem żółtaczki poza pracą, podczas leczenia szpitalnego.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Białej Podlaskiej wyrokiem z dnia 4 lutego 1999 r.

powództwo oddalił. Na podstawie opinii biegłego hematologa Sąd pierwszej instancji

ustalił wprawdzie wysokie prawdopodobieństwo zakażenia się przez powoda wirusem podczas wykonywania obowiązków pracowniczych, lecz ocenił, że powód nie

udowodnił, by w czasie, w którym nastąpiło zakażenie, a więc przed majem 1992 r.,

doszło do zakłucia lub skaleczenia narzędziem medycznym lub do innego kontaktu z

zakażonym przedmiotem. Wobec tego Sąd Rejonowy stwierdził po stronie pozwanej

brak winy, nawet w postaci niedbalstwa, i nie podejmował działań celem ustalenia

stopnia szkody, jaką powód poniósł na skutek zakażenia.

Apelację powoda od omawianego wyroku oddalił Sąd Okręgowy w Lublinie. W

wyroku z dnia 28 maja 1999 r. [...] - na podstawie ustaleń Sądu pierwszej instancji stwierdził, że skoro powód nie przebył wirusowego zapalenia wątroby, jak też choroby tej nie przebył nikt z jego bliskiego otoczenia, brak było przesłanek do zasądzenia

roszczeń odszkodowawczych wobec braku szkody.

W kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego powód zarzucił - w ramach podstawy kasacyjnej z art. 3931 pkt 2 KPC - naruszenie przepisu art. 378 § 2 KPC “przez

odstąpienie przez Sąd drugiej instancji od uchylenia wyroku Sądu Rejonowego,

mimo że Sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy, odstępując od dokonania ustaleń, czy

pozwany pracodawca dopuścił się niedbalstwa w zakresie zapewnienia powodowi

bezpiecznych i higienicznych warunków pracy”. Ponadto skarżący postawił Sądowi

Rejonowemu zarzut naruszenia przepisu art. 5 KPC przez zaniechanie pouczenia

powoda o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a

także art. 232 KPC przez brak zaangażowania Sądu w postępowanie dowodowe. W

dalszej części kasacji skarżący wskazywał, jakie dowody powinny być jeszcze w

sprawie przeprowadzone.

Powołując się na te podstawy, powód wnosił o uchylenie wyroków Sądów

pierwszej i drugiej instancji i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Bezsporne jest, że powód nie zachorował na wirusowe zapalenie wątroby,

czyli jedną z chorób wymienionych w wykazie sporządzonym na podstawie art. 231

pkt 2 KP, zatem nie nabył prawa do świadczeń należnych na podstawie ustawy z

dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 130, poz. 144 ze zm.). W

związku z tym oparł żądanie odszkodowania na podstawie zawartych w Kodeksie

cywilnym przepisów o czynach niedozwolonych, wskazując na szkodę polegającą na

narażeniu go na zachorowanie na tę chorobę. W uchwale składu siedmiu sędziów z

dnia 4 grudnia 1987 r., III PZP 85/86 (OSNCP 1988 nr 9, poz. 109), Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że pracownik, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek spowodowanej

warunkami pracy choroby, nie będącej chorobą zawodową (chorobę taką określa się

w doktrynie i orzecznictwie jako “chorobę pracowniczą”; (por. uzasadnienie wyroku

Sądu Najwyższego z 28 maja 1996 r., II PRN 7/96, OSNAPiUS 1996 nr 24, poz.

372), może dochodzić od pracodawcy roszczeń odszkodowawczych na podstawie

art. 415 lub 435 KC. Odpowiedzialność pracodawcy na gruncie prawa cywilnego,

odmienną od zasad odpowiedzialności z tytułu choroby zawodowej, uzasadnia w

takim przypadku wykazanie, że szkoda zaistniała oraz że spowodowana została zawinionym naruszeniem przez pracodawcę obowiązków wynikających z przepisów

dotyczących ochrony życia i zdrowia pracowników (por. wyroki Sądu Najwyższego z

dnia 3 kwietnia 1968 r., I PR 76/68 oraz z dnia 23 kwietnia 1968 r., II PR 146/68, nie

publikowane).

Faktem notoryjnym jest, że w trakcie pracy sanitariusza istnieje kontakt zawodowy, warunkujący wysoki stopień prawdopodobieństwa zarażenia się żółtaczką,

toteż powód, kontaktując się z osobami hospitalizowanymi, był narażony w pracy na

zakażenie jej wirusem. Skoro jednak do zakażenia doprowadzić może tylko bezpośredni kontakt krwi z krwią lub wydzielinami i wydalinami chorego, to odpowiedzialność szpitala, jako pracodawcy sanitariusza, z tytułu zakażenia wirusem żółtaczki

typu B, zachodzić może po wykazaniu narażenia sanitariusza na bezpośredni kon-

takt z krwią lub wydzielinami chorych przez zawinione zaniedbanie zapewnienia mu

bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji jednoznacznie i w sposób w kasacji niekwestionowany ujawniło, że choć do zakażenia powoda rzeczywiście doszło w czasie

między marcem 1990 r. a majem 1992 r., to jednak nie wykazał on w tym okresie

zaistnienia jakiegokolwiek kontaktu z chorym, które czyniłoby zakażenie co najmniej

prawdopodobnym. Sąd Rejonowy z własnej inicjatywy, z dużą wnikliwością, rozważał

wszelkie okoliczności towarzyszące pracy skarżącego, także związane z wyposażeniem jego stanowiska pracy w sprzęt ochronny. Analizował zakres wykonywanych przez niego czynności wynikających z umowy o pracę oraz wykonywanych w

rzeczywistości. Na podstawie dokonanych ustaleń doszedł ostatecznie do wniosku,

że w okresie, w którym nastąpiło zakażenie, powód nie miał kontaktu z wydzieliną lub

wydaliną zakażonego człowieka, w szczególności nie wykonywał iniekcji ani nie

transportował chorych na choroby zakaźne. Trafnie w konsekwencji wywiódł, że sam

fakt kontaktu sanitariusza z chorymi nie wskazuje na winę jego pracodawcy w

spowodowaniu zakażenia, skoro nie zaniedbał zapewnienia mu bezpiecznych warunków pracy .

Wszystko to uzasadnia tezę, że - wbrew zarzutom zawartym w kasacji - Sąd

pierwszej instancji rozstrzygał co do istoty sporu sprowadzonej do aspektów odpowiedzialności pozwanego. Zawarty zatem w kasacji zarzut naruszenia przepisów postępowania "w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy", dotyczący nierozpoznania istoty sprawy, nie był uzasadniony. Przypomnieć wypada, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozumienie sformułowania "nierozpoznanie istoty sporu"

zostało sprecyzowane jako zaniechanie zbadania przez sąd pierwszej instancji materialnej podstawy żądania pozwu albo całkowite pominięcie merytorycznych zarzutów

pozwanego, względnie rozstrzygnięcie o żądaniach, które nie były przedmiotem

sprawy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97,

OSNC 1999, nr 1, poz. 22, albo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia

1998 r., I CKN 1042/97, nie publikowane). Tak więc braki w postępowaniu dowodowym przed sądem pierwszej instancji, pominięcie niektórych twierdzeń stron, a nawet

oczywiście błędne rozstrzygnięcie sprawy, nie oznacza “nierozpoznania istoty

sprawy” w rozumieniu art. 387 § 2 KPC.

Pozostałe zarzuty odnoszone były do postępowania przed Sądem Rejonowym, toteż nie były przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym (art. 392 § 1

KPC).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39312

KPC).