Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 51/98 Generato dall'IA

Supplementary one-time work accident compensation claim dismissed as inadmissible new claim in appeal.

Numero d'incarto II UKN 51/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal regarding a claim for supplementary one-time compensation for a 1967 work accident. The plaintiff argued for increased compensation based on new medical findings, but the court found the claim was procedurally barred. The court determined the plaintiff knowingly sought one-time compensation rather than a civil compensatory pension, making the request a new claim inadmissible in appellate proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Art. 383 KPC: A request for supplementary one-time compensation constitutes a new claim and is inadmissible in appellate proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
supplementary compensation one-time payment work accident new claim inadmissible appeal civil pension procedural bar

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
wówczas wprost na art. 32 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r.
Art. 383 KPC
art. 383 KPC niedopuszczalne.
Art. 393 KPC
Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem kasację w jej granicach, wyznaczonych przede wszystkim przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniem, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 KPC).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 19 maja 1998 r.

II UKN 51/98

1. Przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 3, poz. 8 ze zm.)

oraz ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze

zm.) nie stanowią podstawy dla dochodzenia uzupełniającego jednorazowego

odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy zaistniałego w 1967 r.

2. Domaganie się renty uzupełniającej zamiast jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy stanowi wystąpienie z nowym roszczeniem i jest w postępowaniu apelacyjnym niedopuszczalne.

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski

(sprawozdawca), Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. sprawy z powództwa

Franciszka M. przeciwko Fabryce Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „F.” S.A. w K.

o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku

Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia

12 września 1997 r. [...]

1. o d d a l i ł kasację;

2. zasądził od Skarbu Państwa (kasa Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu)

kwotę 10,00 zł (słownie złotych: dziesięć) tytułem nie opłaconej pomocy prawnej

udzielonej z urzędu.

U z a s a d ni e n i e

Sąd Rejonowy -Sąd Pracy w Koninie wyrokiem z dnia 28 maja 1997 r. [...] zasądził od pozwanej Fabryki Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „F.” S.A. w K. na

rzecz powoda Franciszka M. kwotę 8.120 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 7 paź-

dziernika 1996 r. tytułem jednorazowego odszkodowania za zwiększenie o 35% stałego uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku przy pracy z 1967 r. W

motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał się na następujące ustalenia

faktyczne.

Powód Franciszek M. był w 1967 r. zatrudniony na stanowisku ślusarza spawacza w [...] Zakładach Naprawczych Przemysłu Węgla Brunatnego - Przedsiębiorstwo Państwowe w K., którego prawnym następcą jest pozwana Fabryka Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „F.” S.A. W dniu 22 lutego 1967 r. około godz. 14

szedł z miejsca pracy do autobusu podstawionego przy szosie. Poruszał się po

czynnym torze kolejowym i kiedy w pewnym momencie schylił się, aby zasznurować

but, został uderzony przez jadący z przeciwnej strony pusty pociąg węglowy pchany

przez elektrowóz. W wyniku tego uderzenia powód doznał złamania podstawy czaszki, ran tłuczonych głowy i wstrząśnienia mózgu. Uszczerbek na zdrowiu powoda

wyniósł wówczas 30%.

W 1995 r. powód został poddany ponownym badaniom w Klinice Neurologii

Akademii Medycznej w P. W opinii neurologicznej z dnia 14 stycznia 1996 r. stwierdzono u powoda zmiany typowe dla encefalopatii, powodujące 70-procentowy stały i

nieodwracalny uszczerbek na zdrowiu. Według biegłego dr Lesława M. uszczerbek

ten jest po połowie związany z fizjologicznym zużywaniem się organizmu w następstwie procesu starzenia się oraz z doznanym w przeszłości wypadkiem przy pracy.

Roszczenie powoda znajduje - zdaniem Sądu Pracy - oparcie w art. 9 ust. 1 i

2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Poza

tym Sąd Pracy powołał się na § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia

1988 r. w sprawie podwyższenia niektórych świadczeń z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 29, poz. 199 ze zm.), uznając ten przepis za podstawę dochodzenia uzupełniającego odszkodowania w wysokości odpowiedniej do

procentowego pogorszenia się stanu zdrowia. Ustalając to pogorszenie na 35%, Sąd

Pracy uwzględnił powództwo do kwoty 8.120 zł i oddalił dalej idące żądanie, określone w piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 1997 r. jako 40% uszczerbku na zdrowiu oraz wynikającą stąd kwotę 9.820 zł.

Uwzględniając apelację strony pozwanej, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 września 1997 r. [...] zmienił

zaskarżone orzeczenie i oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami proce-

su. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Wojewódzki podał, że ustawa z 12 czerwca

1975 r. nie ma w sprawie zastosowania, gdyż jej przepisy stosuje się - zgodnie z art.

49 ust. 1 - do spraw o świadczenia z tytułu wypadków przy pracy, które nastąpiły

począwszy od dnia wejścia ustawy w życie, tj. od 1 stycznia 1976 r. W niniejszej

sprawie nie ma też zastosowania art. 50 ust. 4 ustawy wypadkowej, dopuszczający w

razie pogorszenia się stanu zdrowia możliwość podwyższenia odszkodowania przyznanego na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o

świadczeniach pieniężnych w razie wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 3, poz. 8 ze zm.).

Z treści art. 27 ustawy z 1968 r. jednoznacznie bowiem wynika, że odnosi się ona

tylko do wypadków zaistniałych po dacie jej wejścia w życie z dniem 1 stycznia 1968

r. Ustawa z 1968 r. derogowała zaś dekret z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U.

z 1958 r. Nr 23, poz. 97 ze zm.), który zakresem swego normowania obejmował jedynie świadczenia emerytalno-rentowe, „pomijając kwestię ewentualnych świadczeń

z tytułu wypadków przy pracy przy zwiększającym się uszczerbku na zdrowiu. Kwestie odszkodowania dochodzone mogły być tylko na drodze cywilnego postępowania

sądowego w oparciu o kodeksowe regulacje czynów niedozwolonych. Przepisy te nie

przewidują jednak instytucji odszkodowania przy zwiększeniu się uszczerbku na

zdrowiu w rozumieniu wyżej cytowanej ustawy wypadkowej”.

Sąd Wojewódzki zauważył też, że z fachowej i rzetelnej opinii biegłego lekarza, jak też z jego uzupełniających zeznań jednoznacznie wynika, iż na 70%

uszczerbku na zdrowiu powoda składają się w równym stopniu skutki przebytego w

1967 r. wypadku przy pracy oraz efekt normalnego procesu starzenia się organizmu.

Jeżeli więc Sąd pierwszej instancji przyjął, że początkowy uszczerbek na zdrowiu

wskutek wypadku przy pracy wyniósł 30%, to różnica wobec obecnego uszczerbku z

tego powodu wynosi nie 35, lecz co najwyżej 5%.

Kasację od powyższego wyroku wniósł w imieniu powoda jego pełnomocnik z

urzędu, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 444 §

2 KC w związku z art. 300 KP i domagając się na tej podstawie uchylenia kwestionowanego orzeczenia oraz przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Koninie do

ponownego rozpoznania, jak też rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro skarżący występował

w sprawie bez pełnomocnika, to mógł nie orientować się co do podstawy prawnej

dochodzonego roszczenia, więc Sąd Wojewódzki - zamiast oddalić powództwo - po-

winien rozważyć możliwość zastosowania art. 444 § 2 KC w związku z art. 300 KP. U

skarżącego wystąpiło bowiem bezsporne zwiększenie niezdolności do pracy z 30 do

70%. Zgodnie zaś z art. 444 § 2 KC jeżeli zdarzenie wyrządzające szkodę spowodowało zwiększenie istniejącej już u poszkodowanego częściowej niezdolności do

pracy albo całkowitą niezdolność, to osoba odpowiedzialna za szkodę jest zobowiązana do renty odpowiadającej powiększeniu uszczerbku. W toku postępowania nie

wyjaśniono, czy wnosząc pozew miał skarżący na celu dochodzenie odszkodowania

z tytułu zwiększenia uszczerbku na zdrowiu, czy też należnej mu renty. W tym zaś

drugim wypadku ustalone i stosowane odpowiednio orzecznictwo SN stwierdza, iż

przyznanie poszkodowanemu pracownikowi świadczeń z ustawy z 23 stycznia 1968

r. o świadczeniach pieniężnych w razie wypadków przy pracy nie stoi na przeszkodzie dochodzenia renty cywilnej także po dacie przyznania renty z ustawy wypadkowej, gdy roszczenie to uzasadnione jest utratą zdolności do pracy w następstwie wypadku przy pracy, który zdarzył się przed 1 stycznia 1968 r., tj. przed dniem wejścia

w życie powołanej ustawy (wyrok z 30 września 1976 r., III PR 127/76).

W odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że z treści pozwu oraz innych materiałów zebranych w sprawie jednoznacznie

wynika, iż skarżący bardzo dobrze orientował się w podstawie prawnej swego roszczenia. Skarżącemu nie jest obce również pojęcie renty wyrównawczej, gdyż renta

taka w kwocie 278 zł została mu zasądzona wyrokiem Sądu Rejonowego w Koninie z

dnia 27 lutego 1996 r. [...]

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem kasację w jej granicach, wyznaczonych przede wszystkim przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniem, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Co prawda uzasadnienie przedmiotowej

skargi zdaje się sugerować, że w kwestionowanym wyroku doszło do naruszenia

przepisów postępowania, ale takiego zarzutu kasacja nie stawia, nie mówiąc już o

dokonaniu jego koniecznej konkretyzacji (art. 3933 KPC). Sąd Najwyższy jest więc

związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku

(art. 39315 KPC), co przesądza z kolei o bezzasadności sformułowanego przez kasację zarzutu naruszenia art. 444 § 2 KC w związku z art. 300 KP. Sąd drugiej ins-

tancji nie mógł przecież naruszyć powołanego przepisu przez pominięcie go w sprawie nie objętej jego zakresem zastosowania.

Przepis art. 444 § 2 KC dotyczy cywilnoprawnej renty wyrównawczej, podczas

gdy przedmiotem żądania w niniejszej sprawie było zwiększenie jednorazowego

odszkodowania z tytułu wzrostu procentowego wskaźnika stałego uszczerbku na

zdrowiu doznanego przez skarżącego wskutek wypadku przy pracy w 1967 r.

Przedmiot ten został w pozwie z dnia 7 października 1996 r. określony bardzo wyraźnie, przy czym dla wykluczenia ewentualnych wątpliwości skarżący powołał się

wówczas wprost na art. 32 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr

30, poz. 144 ze zm.). Na świadomość skarżącego co do przedmiotu zgłoszonego

roszczenia wskazuje również jego procesowa korespondencja, dowodząca między

innymi bieżącej orientacji w sprawie wysokości waloryzowanych stawek jednorazowego odszkodowania za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu. Skarżący znał wreszcie różnicę między instytucją jednorazowego odszkodowania z ustawy wypadkowej a konstrukcją cywilnoprawnej renty wyrównawczej,

gdyż rentę taką w kwocie 4.957,29 zł za okres od 1 stycznia 1993 r. do 31 grudnia

1995 r. i po 278 zł miesięcznie od stycznia 1996 r. uzyskał na podstawie wyroku

Sądu Rejonowego- Sądu Pracy w Koninie z dnia 27 lutego 1996 r. [...]

Sądy orzekające w sprawie nie miały zatem żadnych podstaw do przypuszczania, że skarżącemu nie chodzi o uzupełniające odszkodowanie jednorazowe z

ustawy wypadkowej, lecz o rentę z art. 444 § 2 KC, czy też raczej o podwyższenie

świeżo uzyskanej renty wyrównawczej. Ewentualne wystąpienie z takim żądaniem

przed Sądem Wojewódzkim byłoby zresztą zgłoszeniem nowego roszczenia, co w

postępowaniu apelacyjnym - stanowiącym przedmiot kasacyjnej kontroli - jest z mocy

art. 383 KPC niedopuszczalne. Jeżeli więc zasądzenie uzupełniającego odszkodowania jednorazowego było - abstrahując od jego wysokości - niezgodne z obowiązującym prawem, to Sąd drugiej instancji obowiązany był oddalić powództwo.

Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 KPC

orzekł, jak w sentencji.