Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 44/97 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses lawyer's work accident claim, ruling individual practice excludes statutory accident benefits.

Numero d'incarto II UKN 44/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a lawyer against a social insurance office's refusal of a one-time work accident compensation. The court found that the Work Accident and Occupational Diseases Act does not apply to lawyers practicing individually or jointly, as they are not employees under the relevant labor law. Consequently, the court held that the statutory definition of a work accident and the associated compensation scheme are inapplicable to this specific professional group.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; adwokaci wykonujący zawód indywidualnie lub wspólnie nie są objęci zakresem podmiotowym tej ustawy, co wyklucza im prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.

Parole chiave

Generato dall'IA
work accident compensation lawyer individual practice social insurance scope employee status definition cassation appeal dismissal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r.
Kodeks postępowania cywilnego art. 393
[...] W myśl art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, co oznacza, że jest związany podstawą kasacji oraz jej wnioskami.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 19 marca 1997 r.

II UKN 44/97

Przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30,

poz. 144 ze zm.) nie mają zastosowania do adwokatów wykonujących zawód

indywidualnie lub wspólnie z innym adwokatem.

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar

(sprawozdawca), Maria Mańkowska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1997 r. sprawy z wniosku Lidii

K.-T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o jednorazowe

odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od

wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia

5 listopada 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z

dnia 16 maja 1996 r. oddalił odwołanie Lidii K.-T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w P. z dnia 19 marca 1996 r., odmawiającej ubezpieczonej

prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, ustalając

następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni jest adwokatem i od 1991 r. prowadzi indywidualną kancelarię

adwokacką. W dniu 12 czerwca 1995 r. będąc w sprawach zawodowych w Sądzie

Rejonowym w P., potknęła się i upadła, doznając złamania szyjki kości udowej prawej.

Sąd uznał za organem rentowym, że ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.

U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) nie ma zastosowania do adwokatów prowadzących

kancelarie indywidualne, skoro nie są oni pracownikami zatrudnionymi w ramach

stosunku pracy. Uprawnień pracowniczych w tym zakresie nie nadaje im również

ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124 ze zm.),

która w art. 24 ust. 1 zrównuje adwokatów - członków zespołów z pracownikami, ale

tylko w zakresie świadczeń z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa,

ubezpieczenia rodzinnego oraz z tytułu powszechnego zaopatrzenia emerytalnego

pracowników i ich rodzin. Odnosi się to także do adwokatów wykonujących zawód

indywidualnie lub wspólnie z innym adwokatem. Tak więc przepisy prawa o

adwokaturze dopuszczają w określonych sytuacjach traktowanie adwokatów jak

pracowników, nie przyznając im jednak statusu pracownika we wszystkich sytuacjach

prawnych. W myśl art. 42 pkt 2 ustawy wypadkowej, jej przepisy stosuje się

odpowiednio jedynie do adwokatów-członków zespołów adwokackich i ograniczenie to

nie daje podstaw, aby ustawę wypadkową stosować również do adwokatów

prowadzących kancelarie indywidualne.

Stanowisko to podzielił w całości Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznający

rewizję wnioskodawczyni, który wyrokiem z dnia 5 listopada 1996 r. oddalił ją. Zdaniem

Sądu, zakres podmiotowy ustawy wypadkowej jest ograniczony do pracowników oraz

osób wykonujących pracę nakładczą, które spełniają warunki do uznania ich za

pracowników w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin, adwokatów z tytułu pracy w zespołach adwokackich oraz członków rolniczych

spółdzielni produkcyjnych. Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy przysługują więc

tylko adwokatom-członkom zespołów, nie zaś adwokatom wykonującym zawód

indywidualnie, którzy są "równocześnie pracownikami i pracodawcami".

Powyższy wyrok zaskarżyła kasacją wnioskodawczyni i zarzucając naruszenie

prawa materialnego, a to art. 5 KC w związku z art. 9-11 ustawy z dnia 12 czerwca

1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, wniosła o

zmianę wyroku i ustalenie, że przysługuje jej jednorazowe odszkodowanie z tytułu

uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy, któremu uległa w dniu 12

czerwca 1995 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

[...] W myśl art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, co oznacza, że jest związany podstawą kasacji oraz jej wnioskami. Działanie z

urzędu dotyczyć może tylko nieważności postępowania (art. 379 KPC). W rozpoznawanej sprawie powołaną podstawą kasacji było naruszenie prawa materialnego, ta więc

tylko przesłanka podlegała badaniu Sądu Najwyższego.

Przepisy art. 9 - 11 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych uprawniają pracownika, który na skutek

wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego

uszczerbku na zdrowiu, do jednorazowego odszkodowania pieniężnego. Definiują one

pojęcia stałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, określając nadto zwiększenie

należnego odszkodowania na wypadek pogorszenia stanu zdrowia lub zaliczenia

pracownika do I grupy inwalidów. Przepisy te jednak mają zastosowanie do

pracowników, którzy wraz z członkami rodzin pracowników zmarłych wskutek wypadku

lub choroby zawodowej, objęci są zakresem podmiotowym ustawy (art. 1 ustawy

wypadkowej). Adwokaci są szczególną grupą zawodową zarówno w przypadku gdy są

członkami zespołów, jak i wtedy, gdy wykonują zawód indywidualnie lub wspólnie z

innym adwokatem. Nie są oni pracownikami, a ich ewentualne traktowanie na równi z

pracownikami w zakresie niektórych świadczeń z ubezpieczenia społecznego musi

wynikać wprost z przepisów.

Przepisy art. 24 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 15, poz. 124 ze zm.) stanowią, że adwokaci-członkowie zespołów i

ich rodziny mają na równi z pracownikami prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia

na wypadek choroby, macierzyństwa i ubezpieczenia rodzinnego oraz z tytułu

powszechnego zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich rodzin. Przy ustalaniu

prawa do świadczeń i ich wysokości pracę w zespołach traktuje się jako zatrudnienie, a

otrzymywane wynagrodzenie jako wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia. W związku z

tym zasiłek chorobowy dla adwokatów-członków zespołów jest wypłacany przez Zakład

Ubezpieczeń Społecznych, a składki na ubezpieczenie społeczne opłacają zespoły

adwokackie. Te same zasady są z mocy art. 37 ustawy, stosowane odpowiednio do

adwokatów wykonujących zawód indywidualnie lub wspólnie z innym adwokatem na

podstawie zgody Ministra Sprawiedliwości (art. 4 ust. 3 ustawy).

Z powyższego wynika, że przepisy te nie uznają adwokatów za pracowników, ich

pracę w zespołach za zatrudnienie, a ich dochody za wynagrodzenie, przyznając im

jedynie prawo do wymienionych świadczeń na równi z pracownikami.

Podobną regulację zawiera art. 42 pkt 2 ustawy wypadkowej, który rozszerza

stosowanie tej ustawy na osoby nie będące pracownikami, w tym adwokatów z tytułu

pracy w zespołach adwokackich, natomiast nie obejmuje nią adwokatów wykonujących

zawód indywidualnie lub wspólnie z innym adwokatem. Praca w zespole jest bowiem

traktowana jako zatrudnienie, a otrzymywane wynagrodzenie jako wynagrodzenie za

pracę, natomiast w przypadku adwokata wykonującego zawód indywidualnie "role"

pracownika i pracodawcy wzajemnie się przenikają i dlatego podobieństwa do stosunku

pracy nie są widoczne. Wszystko to przemawia za przyjęciem, że przepisy ustawy

wypadkowej z dnia 12 czerwca 1975 r. nie mają zastosowania do adwokatów

wykonujących zawód indywidualnie lub wspólnie z innym adwokatem, a więc w przypadku doznania przez takiego adwokata uszczerbku na zdrowiu, nie przysługuje mu

jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w art. 9 i następnych ustawy. Podzielając

więc stanowisko Sądu Apelacyjnego, należało oddalić kasację jako nieuzasadnioną,

stosownie do art. 39312 KPC.