Supreme Court dismissed pensioner's claim for compensatory certificates due to insufficient 15-year special conditions work period.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Piotr C. against the Social Insurance Institution's refusal to issue compensatory certificates. The applicant argued that a clerical error in his work record prevented him from receiving a special conditions allowance, thereby meeting the statutory criteria for compensation. The court rejected this claim, ruling that the applicant failed to demonstrate the required 15-year continuous employment period in special conditions necessary to acquire the right to the allowance.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3 ust. 2 ustawy o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac; Rozporządzenie w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach: uprawnienie do wzrostu świadczeń wymaga posiadania okresu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 25 maja 1999 r.
II UKN 429/98
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30, poz. 164 ze zm.),
uprawnionymi do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych są
osoby, które spełniają łącznie dwa warunki: a) przed dniem 15 listopada 1991 r.
były emerytami i rencistami uprawnionymi do wzrostów lub dodatków z tytułu
pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie
przepisów wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) oraz b) utraciły prawo do
wzrostów lub dodatków albo którym nie ustalono emerytury lub renty na podstawie przepisów ustaw wymienionych w art. 3 pkt 2 lit. a-c ustawy o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz
utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent.
Przewodniczący: SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski,
Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 1999 r. sprawy z wniosku
Piotra C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o prawo
do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 kwietnia 1998 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C. decyzją z dnia 26 sierpnia
1997 r. odmówił umieszczenia Pawła C. w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych, ponieważ w dniu 14 listopada 1991 r. nie
przysługiwał mu wzrost lub dodatek z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w
szczególnym charakterze.
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 20 listopada 1997 r. [...] oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej
decyzji. W ocenie Sądu, krąg emerytów i rencistów uprawnionych do nieodpłatnego
nabycia świadectw rekompensacyjnych został określony w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia
6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze
budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U.
Nr 30, poz. 164). Są to emeryci i renciści, którym przyznano świadczenia emerytalnorentowe przed dniem 15 listopada 1991 r. i którzy w związku z wejściem w życie
ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450) utracili prawo do wzrostów lub dodatków z
tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ubezpieczony, pobierający rentę inwalidzką od 1 listopada 1991 r., nie był uprawniony do
dodatku z tytułu pracy w szczególnych warunkach, nie utracił zatem do niego prawa,
w związku z czym zaskarżona decyzja jest zasadna.
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1998 r. [...] oddalił
apelację ubezpieczonego od powyższego wyroku. W ocenie Sądu, użycie w art. 1
ustawy z dnia 6 marca 1997 r. zwrotu: „ utrata niektórych wzrostów lub dodatków do
emerytur i rent”, zaś w tytule ustawy słowa: „zrekompensować”, czyli wynagrodzić,
wyrównać szkody, jednoznacznie wskazuje, że zrekompensowanie utraty niektórych
dodatków do emerytur i rent w postaci uprawnienia do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych przysługuje tylko tym emerytom i rencistom, którzy taki
dodatek posiadali i którzy na skutek zmiany przepisów utracili do niego prawo. Ubezpieczony, co sam przyznał, nigdy nie był uprawniony do wzrostu emerytury z tytułu
zatrudnienia w szczególnych warunkach, nie tracił zatem żadnego uprawnienia w
związku z wejściem w życie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, więc nie ma również prawa do rekompensaty w postaci świadectwa.
Ubezpieczony zaskarżył w całości powyższy wyrok kasacją, w której zarzucił
naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 3 ust. 2 ustawy
o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej przez
przyjęcie, że ubezpieczony nie był uprawniony do wzrostu renty z tytułu zatrudnienia
w szczególnych warunkach i nigdy nie nabył takiego uprawnienia. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przyznanie
ubezpieczonemu prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. W
ocenie skarżącego, Sąd błędnie przyjął, że ubezpieczony nigdy nie był uprawniony
do wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Piotr C. był
bowiem zatrudniony od 17 czerwca 1980 r. do 17 września 1991 r. w Zakładach
Górniczo-Hutniczych w B. w warunkach szczególnych, co nie zostało uwzględnione
w świadectwie pracy wskutek przeoczenia zakładu pracy. Ubezpieczony pobierający
rentę od 1 listopada 1991 r. był zatem w dniu wejścia w życie ustawy rencistą uprawnionym do wzrostu świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych i jedynie z
powodu niewłaściwego sporządzenia świadectwa pracy nie otrzymał świadczenia, do
którego był uprawniony.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30, poz. 164), uprawnionymi do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych są osoby, które spełniają łącznie następujące warunki: a) przed dniem 15 listopada 1991 r. były emerytami i rencistami uprawnionymi do wzrostów lub dodatków z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie przepisów wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o
zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104,
poz. 450 ze zm.), b) utraciły prawo do wzrostów lub dodatków lub którym nie ustalono emerytury lub renty na podstawie przepisów ustaw wymienionych w art. 3 pkt 2 lit.
a)-c) ustawy o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, że ubezpieczony pobierający rentę od
1 listopada 1991 r. był uprawniony do wzrostu emerytury z tytułu zatrudnienia w
szczególnych warunkach, tj. zatrudnienia od 17 czerwca 1980 r. do 17 września
1991 r. w Zakładach Górniczo-Hutniczych w B. Zgodnie bowiem z przepisem § 16
ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
(Dz.U. Nr 8, poz. 483 ze zm.), w brzmieniu sprzed dnia 7 czerwca 1996 r. (por. Dz.U.
z 1996 r. Nr 63, poz. 292), pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do wzrostu świadczeń, jeżeli
spełnił warunek: posiadania okresu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony nie ma wymaganego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, a zatem nie nabył tego prawa na zasadach określonych w rozporządzeniu,
a w konsekwencji nie spełniał warunku określonego w art. 3 pkt 2 o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych
wzrostów lub dodatków do emerytur i rent, co z kolei, jak trafnie stwierdził Sąd w
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nakazuje przyjąć, że ubezpieczony nie utracił
żadnego uprawnienia w związku z wejściem w życie ustawy o rewaloryzacji emerytur
i rent, w związku z czym nie ma prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 6 marca 1997 r.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.