Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 405/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses miner's appeal denying free certificate rights due to special pension calculation rules.

Numero d'incarto II UKN 405/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed Bronisław A.'s cassation appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant him free compensatory certificates. The court found that because his miner's pension was calculated using special favorable provisions, he was deemed to have received sufficient compensation for lost wage increases. Consequently, the statutory exclusion for such pension recipients was correctly applied, leaving no legal basis for the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent; persons whose pensions are calculated under special favorable provisions do not have the right to free compensatory certificates as the special calculation serves as adequate compensation.

Parole chiave

Generato dall'IA
miner pension calculation compensatory certificates free certificate rights special pension provisions cassation appeal dismissal social insurance benefits wage increase loss

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent
nie przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych (art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent, Dz.U.
art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent
została ustalona na podstawie art. 6 ust.
art. 10a ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
450 ze zm.), art. 10a ustawy z dnia
art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin
154 ze zm.) lub art. 2 ust.
art. 393 § 12 KPC
Wskazując na powyższe podstawy kasacji (art. 3931 KPC) wnosił: 1) o zmianę

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 8 stycznia 1999 r.

II UKN 405/98

Osobom pobierającym emerytury lub renty górnicze, których wysokość

została ustalona na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 17 października 1991

r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), art. 10a ustawy z dnia

1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity

tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154 ze zm.) lub art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30

czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich

rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 385 ze zm.)

nie przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych (art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent, Dz.U. Nr 30, poz. 164 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Roman Kuczyński,

Stefania Szymańska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1999 r. sprawy z wniosku

Bronisława A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o

prawo do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych, na skutek kasacji

wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 7 kwietnia 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

W decyzji (zawiadomieniu) z dnia 22 września 1997 r. Zakład Ubezpieczeń

Społecznych-Oddział w C. poinformował Bronisława A., że nie został umieszczony w

spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych,

ponieważ wysokość jego świadczenia została ustalona z zastosowaniem przeliczni-

ków, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych

ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 185).

W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany przez

uwzględnienie go w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw

rekompensacyjnych. Jego zdaniem, przepisy ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty

niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30, poz. 164) nie eliminują możliwości nabycia przez niego świadectw rekompensacyjnych. Również powołany przez ZUS przepis ustawy z 30 czerwca 1994 r. nie stanowi o tym, jakoby

wysokość przeliczników do emerytury pozbawiała go możliwości nabycia tych świadectw.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie przyjmując, że odwołującemu się nie

przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych, zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 6 mara 1997 r.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1998 r. oddalił apelację Bronisława

A. W motywach wyroku Sąd Apelacyjny pokreślił, iż jest bezsporne, że Bronisław A.

uzyskał prawo do emerytury górniczej od 1 marca 1990 r. oraz że do świadczenia

przysługiwał mu wzrost w wysokości 15% podstawy wymiaru z tytułu wykonywania

pracy górniczej. Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) został on pozbawiony tego wzrostu. W decyzji z 20 czerwca 1992 r. do emerytury zastosowano przeliczniki 1,8 i 1,5,

określone w art. 6 ust. 5 powołanej ustawy z 17 października 1991 r. Z kolei decyzją

z 20 marca 1995 r. dokonano przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem dodatkowego przelicznika 1,4 przewidzianego w art. 10a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 lutego

1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z

1995 r. Nr 30, poz. 154 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ustawy z 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30, poz. 164), zrekompensowanie utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent z tytułu

pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze następuje wyłącznie przez nieodpłatne nabycie przez osoby uprawnione świadectw rekompensacyj-

nych na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Przepis art. 3 pkt 2 tejże

ustawy do osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych zalicza osoby będące przed 15 grudnia 1991 r. emerytami i rencistami uprawnionymi do wzrostów lub dodatków z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w

szczególnym charakterze na podstawie przepisów wymienionych w art. 1 ustawy z

17 października 1991 r. o rewaloryzacji, które utraciły prawo do wzrostów lub dodatków, lub którym nie ustalono emerytury lub renty na podstawie, między innymi, art. 6

ust. 5 ustawy o rewaloryzacji i art. 10a ustawy z 1 lutego 1983 r. o z.e.g. Skarżący

utracił wzrost z tytułu wykonywania pracy górniczej, ale jednocześnie jego emerytura

ustalona została na podstawie obu wymienionych ostatnio przepisów. Podzielić zatem należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w tej sytuacji nie jest on osobą

uprawnioną do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. Nie można

przy ocenie przepisu art. 3 pkt 2 ustawy z 6 marca 1997 r. stosować wykładni wskazanej przez skarżącego w apelacji. W takim bowiem wypadku należałoby przyznawać świadectwa rekompensacyjne także osobom, które w ogóle nie miały przyznanych dodatków lub wzrostów z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a którym nie ustalono emerytury lub renty na podstawie przepisów wymienionych w art. 3 pkt 2 lit. a-c ustawy z 6 marca 1997 r. Stanowisko takie

byłoby całkowicie sprzeczne z celem tej ustawy . Takiemu poglądowi przeczy także

art. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz.

385). Z przepisu tego bowiem również wynika, że podwyższenie emerytury lub renty

na podstawie art. 10a ust. 1 ustawy o z.e.g. wyłącza możliwość nabycia świadectw

rekompensacyjnych.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł kasację pełnomocnik wnioskodawcy, w

której zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 pkt 2

ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania

płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i

rent, art. 10 a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz

art. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent - przez

błędne przyjęcie, że podwyższenie emerytury lub renty na podstawie art. 10a ust. 1

ustawy o z.e.g. wyłącza możliwość nabycia świadectw rekompensacyjnych.

Wskazując na powyższe podstawy kasacji (art. 3931 KPC) wnosił: 1) o zmianę

zaskarżonego wyroku, a także wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Katowicach z dnia 2 grudnia 1997 r. i przyznanie Bronisławowi

A. nieodpłatnie świadectw rekompensacyjnych wraz z zasądzeniem od strony pozwanej na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego za instancję kasacyjną,

ewentualnie 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach procesu za instancję kasacyjną.

W uzasadnieniu kasacji wywiedziono, że „stosownie do art. 8 ustawy z dnia 6

marca 1997 r. osobami uprawnionymi do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych są, między innymi, osoby będące przed dniem 15 listopada 1991 r.

emerytami i rencistami uprawnionymi do wzrostu lub dodatku z tytułu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie art. 1 ustawy z dnia

17 października 1991 r. o rewaloryzacji, które utraciły prawo do wzrostu lub dodatku

lub którym nie ustalono emerytury lub renty na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 1

lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin wymienionych w art.

2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r.” Skoro skarżący pobierał 15% dodatek za

uciążliwe warunki pracy pod ziemią, który następnie został mu zabrany, to „jest” i

powinien być objęty przepisem art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o rewaloryzacji. Pogląd Sądu Apelacyjnego, iż skarżący nie jest uprawniony do nieodpłatnego

nabycia świadectw rekompensacyjnych, gdyż jego emerytura została obliczona na

podstawie art. 6 ust. 5 ustawy o rewaloryzacji i art. 10a ustawy o z.e.g. jest wadliwy.

Należy przy tym podnieść, iż skarżący w roku 1995 przy zastosowaniu przeliczników

1,8 i 1,4 oraz 1,3 stracił na tym przeliczeniu, gdyż „zabrano mu za ponad 20 lat pracy

przelicznik 1,4”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie jest bezsporne, że skarżący miał przyznany do emerytury górniczej

wzrost w wysokości 15% podstawy jej wymiaru z tytułu wykonywania pracy górniczej

oraz że z chwilą wejścia w życie ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji

został pozbawiony tego wzrostu. Wbrew jednak zarzutom podniesionym w kasacji,

stanowisko Sądów obu instancji, że skarżący nie ma prawa do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca

1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (Dz.U. Nr 30,

poz. 164) jest prawidłowe. Sąd Apelacyjny podzielając stanowisko Sądu pierwszej

instancji przytoczył obszerną argumentację prawną przemawiającą za takim stanowiskiem. Sąd Apelacyjny dokonał prawidłowej wykładni art. 3 pkt 2 powołanej ustawy

z dnia 6 marca 1997 r. Należy podzielić stanowisko, że w myśl tego przepisu osobom, którym ustalono emerytury lub renty na podstawie: a) art. 6 ust. 5 ustawy z dnia

17 października 1991 r. o rewaloryzacji i b) art. 10a ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o

z.e.g., c) lub art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o z.e.g.,

nie przysługuje prawo do nabycia nieodpłatnych świadectw rekompensacyjnych. Wynika to z brzmienia tego przepisu oraz jego ratio legis. Celem tego przepisu jest zrekompensowanie rzeczywistej straty jakiej doznali świadczeniobiorcy z powodu utraty

wzrostów lub dodatków do emerytur i rent. Odwołanie się w tym przepisie do art. 6

ust. 5 ustawy o rewaloryzacji, art. 10a ustawy z 1 lutego 1983 r. o z.e.g. i art. 2 ust. 2

ustawy z 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o z.e.g., a więc do przepisów wprowadzających korzystniejsze w stosunku do ogólnie obowiązujących zasad ustalania

wysokości emerytur i rent, świadczy zaś, iż ustawodawca uznał, że obliczenie świadczeń emerytalno-rentowych według tych uprzywilejowanych zasad stanowi wystarczającą rekompensatę utraty wzrostów z tytułu wykonywanej pracy górniczej. Słusznie podkreślił Sąd Apelacyjny, iż za takim stanowiskiem przemawia dodatkowo art. 5

ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o z.e.g. , który także wyłącza

prawo do rekompensacyjnych świadectw udziałowych tym emerytom i rencistom, o

których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o narodowych funduszach inwestycyjnych

i ich prywatyzacji, którzy skorzystali z podwyższenia emerytury lub renty na podstawie art. 10a ust. 1 ustawy o z.e.g. W myśl zaś ust. 2 tego przepisu, emerytom i

rencistom, którzy otrzymali rekompensacyjne świadectwa udziałowe, nie przysługuje

podwyższenie emerytury lub renty na podstawie przepisów powołanych w ust. 1.

Na koniec należy podnieść, iż powołanie w uzasadnieniu kasacji art. 8 ustawy

z 6 marca 1997 r. Sąd Najwyższy traktuje jako oczywistą omyłkę lub błąd maszynowy, gdyż treść tego zdania odnosi się do art. 3 pkt 2 tejże ustawy, który zresztą został powołany w zarzutach kasacji.

Kierując się powyższymi przesłankami Sąd Najwyższy uznał, iż kasacja nie

ma uprawnionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu na mocy art. 393 12

KPC.