Request for case text is not a request for written reasoning if intent was only review.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Edmund S. against a military pension decision. The applicant argued that a December 18 letter requesting the case text was equivalent to a request for written reasoning, which the lower courts rejected as untimely. The court held that such a request is distinct from a formal request for reasoning unless explicitly stated, as the statutory deadline for reasoning requests begins only after the judgment is announced, not when the text is received.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 327 KPC; Art. 328 KPC: A request for the delivery of the judgment text is not automatically equivalent to a request for written reasoning unless the applicant explicitly demands the reasoning.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 17 listopada 1998 r.
II UKN 377/98
Żądanie "nadesłania orzeczenia na piśmie" nie jest równoznaczne z
wnioskiem o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, jeżeli zamiarem
wnoszącego było tylko zapoznanie się z treścią orzeczenia.
Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Roman Kuczyński.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1998 r. na posiedzeniu
niejawnym sprawy z wniosku Edmunda S. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w G. o wysokość emerytury wojskowej, na skutek kasacji wnioskodawcy od
postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Gdańsku z dnia 12 marca 1998 r. [...]
p o s t a n o w i ł:
o d d a l i ć kasację.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni postanowieniem z dnia 26 stycznia 1998 r. odrzucił - jako spóźniony wniosek Edmunda S. o uzasadnienie wyroku wydanego przez ten Sąd w dniu 17
grudnia 1997 r. [...]. W motywach tego postanowienia Sąd Wojewódzki podał z powołaniem się na przepis art. 328 § 1 KPC, że uzasadnienie wyroku sporządza się na
żądanie strony zgłoszone w tygodniowym terminie od dnia ogłoszenia jego sentencji,
zaś żądanie spóźnione sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. O terminie rozprawy,
po której przedmiotowy wyrok został ogłoszony, wnioskodawca był prawidłowo
powiadomiony, więc termin do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia upływał
w dniu 24 grudnia 1997 r. Tymczasem żądanie wnioskodawcy zostało przesłane do
Sądu listem poleconym z dnia 28 grudnia 1997 r., a więc po upływie ustawowego
terminu. Co prawda, w dniu 18 grudnia 1997 r. wnioskodawca skierował do Sądu pismo z żądaniem „nadesłania orzeczenia na piśmie w sprawie [...]”, lecz nie jest to zdaniem Sądu Wojewódzkiego - równoznaczne z domaganiem się sporządzenia jego
uzasadnienia. O terminie i sposobie złożenia takiego żądania wnioskodawca był zaś
poinformowany w dniu 8 października 1996 r., kiedy to ogłoszony został pierwszy
wyrok Sądu Wojewódzkiego w tej sprawie [...], zaskarżony następnie przez
zainteresowanego z zachowaniem ustawowych wymagań.
Zażalenie wnioskodawcy oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 marca 1998 r. [...]. W motywach
tego postanowienia Sąd Apelacyjny podniósł, że początkiem biegu tygodniowego
terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku jest data ogłoszenia orzeczenia,
a nie data doręczenia odpisu jego sentencji, z zastrzeżeniem wyjątku określonego w
art. 327 § 2 KPC, dotyczącego jedynie strony działającej bez adwokata lub radcy
prawnego, która wskutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, gdyż sąd z urzędu w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku doręcza odpis
jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
Charakteru takiego wniosku nie miało zaś pismo skarżącego datowane w dniu 18
grudnia 1997 r. i zwracające się o nadesłanie orzeczenia na piśmie. Skarżący sam
napisał zresztą w zażaleniu, że jego zamiarem było wówczas tylko zapoznanie się z
treścią orzeczenia i stwierdzenie, czy jest ono dla niego korzystne albo niekorzystne.
Prawidłowy wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 17 grudnia 1997 r. sformułował
więc skarżący dopiero w piśmie poleconym z dnia 28 grudnia 1997 r., nadanym po
upływie terminu z art. 328 § 1 KPC.
Kasację od powyższego postanowienia wniosła w imieniu wnioskodawcy jego
pełnomocnik, zarzucając „naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnie oraz naruszenie przepisów postępowania” i domagając się na tej podstawie
„zmiany zaskarżonego orzeczenia w całości.” W uzasadnieniu skargi kasacyjnej
znalazło się - obok zarzutów dotyczących meritum rozstrzygnięcia Sądu pierwszej
instancji - twierdzenie, że skoro skarżący nie był zastępowany przez adwokata lub
radcę prawnego, a zawiadomił Sąd o nieobecności na rozprawie w dniu 17 grudnia
1997 r., to Sąd miał w świetle art. 327 KPC obowiązek pouczenia go o środkach zaskarżenia wyroku. Wnosząca kasację napisała też, że zwracając się w dniu 18 grudnia
1997 r. o nadesłanie orzeczenia na piśmie, skarżący zgodnie ze swą „prawniczą
wiedzą” uważał za jednoznaczne, iż „orzeczenie” to zarówno treść wyroku, jak i jego
uzasadnienie. Sąd mylnie natomiast odczytał, że zamiarem skarżącego było zapoznanie się tylko z treścią orzeczenia, gdy jemu chodziło o zaskarżenie niekorzystnego
dlań rozstrzygnięcia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Z przepisu art. 327 KPC jednoznacznie bowiem wynika, że stronie działającej bez pełnomocnika udziela się wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli była obecna
przy ogłoszeniu wyroku (§ 1), a w razie jej nieobecności tylko wtedy, gdy absencja
wynikała z pozbawienia wolności, przy czym w takiej sytuacji sąd z urzędu doręcza
też stronie w tygodniowym terminie od ogłoszenia wyroku odpis jego sentencji (§ 2).
W razie absencji z innych przyczyn strona działająca bez pełnomocnika nie jest więc
chroniona przed skutkami swej ewentualnej niewiedzy co do sposobu i terminów
wnoszenia środków zaskarżenia. Innymi słowy, w braku stosownego wniosku w tygodniowym terminie od ogłoszenia sentencji orzeczenia, strona nie otrzyma jego
pisemnego uzasadnienia (art. 328 § 1 KPC), co wszakże nie wyklucza jeszcze - w
przeciwieństwie do kasacji - możliwości wniesienia skargi apelacyjnej, jeżeli strona
uczyni to w terminie dwóch tygodni liczonym od dnia upływu terminu do żądania
uzasadnienia (art. 369 § 2 KPC), przy czym zaskarżenie wyroku w tym szczególnym
trybie zaktualizowałoby dla sądu obowiązek uzasadnienia orzeczenia (art. 328 § 1
zdanie trzecie i art. 329 in fine KPC).
W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie może być zatem
mowy o naruszeniu przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 327 KPC. To samo dotyczy
zarzutu rzekomo błędnej kwalifikacji treści pisma skarżącego z dnia 18 grudnia 1997
r. W tym zresztą zakresie kasacja nie spełnia wymagań z art. 3933 KPC, gdyż nie
konkretyzuje zarzutu przez odniesienie go do wyraźnie określonego przepisu procedury. Zarzut ten nie podlega więc w ogóle kasacyjnej kontroli, wobec czego jedynie
na marginesie niniejszego uzasadnienia można zaznaczyć, że żądanie „nadesłania
orzeczenia na piśmie” nie jest samo przez się równoznaczne z wnioskiem o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Co prawda sentencja i uzasadnienie stanowią integralne części wyroku, ale to nie znaczy, że wniosek o doręczenie „orzeczenia” na piśmie należy traktować jako wniosek o doręczenie sentencji wyroku wraz
z uzasadnieniem. Pojęcie „orzeczenia” jest bowiem w Kodeksie postępowania cywil-
nego jedynie zbiorczą nazwą obu rodzajów rozstrzygnięć sądowych, tj. wyroków oraz
postanowień, przy czym orzeczenia te nie zawsze są, zaś w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w ogóle nie są - z zastrzeżeniem sytuacji określonej w art. 328 § 1
zdanie 3 KPC - uzasadniane z urzędu. Z wniosku o doręczenie wyroku pierwszoinstancyjnego musi więc wyraźnie wynikać, że stronie chodzi nie tylko o odpis jego
sentencji, ale również uzasadnienia.
Z wyżej podanych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938 § 2 i art.
39312 KPC orzekł jak w sentencji.