Supreme Court grants disability pension to applicant who became disabled after age thirty by verifying five-year insurance period.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland granted a disability pension to the applicant, overturning a lower court decision that had rejected the claim. The applicant, who became disabled after turning thirty, successfully met the statutory requirements including a five-year insurance period and employment history within the last decade. The court ruled that the lower court's dismissal violated material law because the applicant clearly satisfied all conditions for the first group of disability pensioners.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin; Art. 33 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 tej ustawy: For persons becoming disabled after age thirty, a five-year insurance period and employment within the last decade must be proven to qualify for a disability pension.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 21 października 1998 r.
II UKN 274/98
W przypadku osoby, która stała się inwalidą po ukończeniu trzydziestego roku życia, warunki wymagane do przyznania prawa do renty inwalidzkiej
przewidziane art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40 poz. 267 ze zm.) uzupełnione są
w art. 33 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 tej ustawy, które przewidują
udowodnienie pięcioletniego okresu ubezpieczenia oraz wykazanie, że okres
zatrudnienia przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem
wniosku (jeżeli ubezpieczony w chwili zgłoszenia wniosku pozostaje w zatrudnieniu).
Przewodniczący: SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie: SA Beata Gudowska (sprawozdawca), SN Stefania Szymańska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 października 1998 r. sprawy z
wniosku Jana T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w A. o
rentę inwalidzką, na skutek kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 23
stycznia 1998 r. [...]
uchylił
zaskarżony wyrok i zmieniając decyzję Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziału w A. z dnia 17 lutego 1997 r. przyznał Janowi T. rentę inwalidzką według pierwszej grupy inwalidzkiej od dnia 9 grudnia 1996 r.
Uzasadnienie
Rzecznik Praw Obywatelskich, działając na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z
dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń
Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189) w związku
z art. 3931 pkt 1 i 39315 KPC, złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 23 stycznia
1998 r., oddalającego odwołanie Jana T. od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w A. odmawiającej przyznania mu renty inwalidzkiej. W kasacji zarzucił
naruszenie prawa materialnego - art. 33 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia
1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267
ze zm.) - i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go
decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 1997 r., wniósł o
przyznanie wnioskodawcy renty stałej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz
do samodzielnej egzystencji.
W uzasadnieniu kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że roztrząsanie dowodów przedstawionych przez Jana T. w postępowaniu przed organem rentowym oraz Sądem Wojewódzkim powinno było ponad wszelką wątpliwość prowadzić
do przyznania mu wnioskowanego świadczenia, a tymczasem w sprawie zapadł wyrok oddalający odwołanie. Motywów wydania wyroku tej treści nie sposób - jak wskazuje Rzecznik - wyjaśnić, gdyż żadna ze stron nie zażądała sporządzenia na piśmie
jej uzasadnienia.
Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu rentowym i przed Sądem Wojewódzkim wynikało, że Jan T., urodzony dnia 24 lutego 1944 r., wnioskiem
z dnia 25 listopada 1996 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w A., domagał się przyznania prawa do renty inwalidzkiej. Do wniosku dołączył
dokumenty stwierdzające 16 lat, 3 miesiące i 16 dni okresów składowych, wysokość
zarobków oraz stan zdrowia. Przedstawił także świadectwo pracy wystawione przez
Jednostkę Wojskową [...] w S. z dnia 22 listopada 1996 r. [...] i inne dokumenty, na
podstawie których pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdził rozwiązanie przez niego umowy o pracę w dniu 9 grudnia 1996 r. [...] oraz pobieranie zasiłków chorobowych od 12 czerwca 1996 r. do 8 grudnia 1996 r. [...].
Z niekwestionowanych przez organ rentowy dokumentów wynikało, że w dziesięcioleciu od 25 listopada 1986 r. do 25 listopada 1996 r., przypadającym przed
dniem złożenia wniosku, wnioskodawca udowodnił 5 lat, 2 miesiące i 6 dni okresów
składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi, natomiast decyzją z dnia 17
lutego 1997 r. organ rentowy, odmówił mu prawa do wnioskowanego świadczenia
dlatego, że Wojewódzka Komisja Lekarska do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie
zaliczyła go do jednej z grup inwalidztwa.
W postępowaniu sądowym przedmiotem dowodu była ocena zdolności do wykonywania przez wnioskodawcę zatrudnienia dokonana w opinii biegłych lekarzy,
którzy stwierdzili inwalidztwo I grupy.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W przepisie art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) ustanowione
zostały następujące warunki dla przyznania prawa do renty inwalidzkiej:
- wymóg inwalidztwa (które od dnia 1 września 1997 r. rozumieć należy jako
niezdolność do pracy),
- wymóg posiadania wymaganego okresu zatrudnienia (od dnia 15 października 1991 r. uważa się za spełniony, jeżeli pracownik udowodni wymaganą liczbę lat
okresów składkowych lub składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi),
oraz
- wymóg, aby inwalidztwo powstało w czasie zatrudniania (od dnia 15 listopada 1991 r. w okresach wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 października
1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o
zmianie niektórych ustaw - Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) lub w ciągu 18 miesięcy
po ustaniu tych okresów.
W przypadku osoby, która stała się inwalidą po trzydziestym roku życia, warunki te uzupełnione są w przepisie art. 33 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 tej
ustawy, przewidującym wymóg udowodnienia pięcioletniego okresu ubezpieczenia
oraz wykazania, że okres tego zatrudnienia przypadał w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku, jeżeli zainteresowany w chwili zgłoszenia
wniosku pozostaje w zatrudnieniu.
Z ustaleń wynika, że wnioskodawca spełnił wszystkie te warunki. Jest bowiem
inwalidą I grupy, czyli osobą uważaną za całkowicie niezdolną do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia oraz do samodzielnej egzystencji w rozumieniu art. 23 i 23
ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., oraz udowodnił - co nie było
zresztą przedmiotem sporu - wymagany okres zatrudnienia w dziesięcioleciu poprzedzającym datę zgłoszenia wniosku, w okresach: od 22 listopada 1986 r. do 30
kwietnia 1987 r., od 15 lutego 1988 r. do 15 kwietnia 1988 r., od 2 listopada 1988 r.
do 15 kwietnia 1989 r., od 1 listopada 1989 r. do 15 kwietnia 1990 r., od 25 września
1990 r. do 30 kwietnia 1991 r., od 5 października 1992 r. do 15 kwietnia 1993 r., od
22 września 1993 r. do 30 kwietnia 1994 r., od 4 października 1994 r. do 2 maja 1995
r. i od 24 sierpnia 1995 r. do 22 listopada 1996 r.
Należy podkreślić, że inwalidztwo wnioskodawcy, i to w pierwszej grupie,
powstało przed upływem 18 miesięcy od ustania prawa do pobierania zasiłków chorobowych.
Wobec tak oczywistych ustaleń uzasadniony jest zarzut, że wyrok Sądu Wojewódzkiego narusza wymienione w kasacji przepisy prawa materialnego. Mając to
na uwadze Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest
zasadna, toteż uwzględniając ją, uchylił zaskarżony wyrok i przyznał wnioskodawcy
prawo do renty inwalidzkiej, łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, przy czym miał na
uwadze, że podstawę roszczeń Jana T. stanowią - na zasadzie art. 12 ust. 1 ustawy
z dnia 26 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100, poz. 461) - przepisy
art. 32 w związku z art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września
1997 r.
Orzeczenie zawarte w sentencji wynika z dyspozycji art. 39315 KPC.