Supreme Court dismisses appeal for disability pension due to expert opinion lacking clarity on disability degree.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Minister of Justice's cassation appeal regarding a lower court's denial of a student disability pension. The core issue was that the expert medical opinion failed to definitively state the degree of disability caused by the applicant's worsening vision. Consequently, the court found the lower court erred by not requesting supplementary clarification from the expert witness as required by law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3 § 2 KPC; Art. 63 ust. 1 of the Pensions Act: If an expert opinion raises justified doubts, the court is obligated to request supplementary opinions or obtain additional explanations during the trial.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 18 września 1997 r.
II UKN 260/97
Z przepisu art. 3 § 2 KPC wynikało, że sąd był obowiązany zażądać od
biegłego opinii uzupełniającej lub uzyskać od niego dodatkowe wyjaśnienia na
rozprawie, jeżeli prezentowana opinia budziła uzasadnione wątpliwości.
Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka,
Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 września 1997 r. sprawy z wniosku
Mariusza L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę
inwalidzką uczniowską, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14
listopada 1995 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi WojewódzkiemuSądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości w kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 listopada 1995 r. [...] oddalającego odwołanie ubezpieczonego Mariusza L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych-Oddziału w S. z dnia 30 marca 1995 r. [...] odmawiającej Mariuszowi L.
prawa do renty inwalidzkiej na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 267 ze zm.)
zarzucił powyższemu wyrokowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 § 2
KPC w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 1996 r. i art. 63 ust. 1 powołanej
ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996
-2r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu
postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Katowicach.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja jest dopuszczalna, bowiem zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ustawy z
dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń
Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu
układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) Minister
Sprawiedliwości - Prokurator Generalny może zaskarżyć w drodze kasacji prawomocne
orzeczenie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, wydane przed
dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 lipca 1996 r. Zaskarżony wyrok Sądu
Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14
listopada 1995 r. [...] oddalający odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 30 marca 1995 r. kończy postępowanie
w sprawie przyznania Mariuszowi L. prawa do renty inwalidzkiej i stał się prawomocny
wobec nie skorzystania przez strony ze środka odwoławczego w zwykłym trybie.
Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 3 § 2 KPC jest uzasadniony.
Trafny jest bowiem pogląd Ministra Sprawiedliwości, że zaskarżony wyrok zapadł w
sprawie niedojrzałej do ostatecznego rozstrzygnięcia. Sąd dopuścił wprawdzie dowód z
opinii biegłego okulisty, jednakże opinia tego lekarza budzi uzasadnione wątpliwości.
Stwierdzając u badanego istotne pogorszenie narządu wzroku w okresie uczęszczania
do szkoły biegły przyjmuje, że zostało ono spowodowane przyłączeniem się nowych
schorzeń w postaci zmian zwyrodnieniowych siatkówki i naczyniówki oraz zaniku
nerwów wzrokowych, które ocenia jako poważne i o charakterze stale postępującym.
Nie wypowiada się natomiast, na co słusznie zwraca uwagę Minister Sprawiedliwości, w
sposób kategoryczny, jakiego stopnia inwalidztwo pogorszenie to powoduje.
Stwierdzenie biegłego o „istotnym pogorszeniu w ramach II grupy inwalidów” można
-3bowiem nawet odnieść do wystąpienia innego inwalidztwa drugiej grupy.
Należy podzielić stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że zawarte w opinii
stwierdzenie, iż „orzeczenie WKiZ z 1995 r. jest słuszne i zasadne z okulistycznego
punktu widzenia” jest niezrozumiałe w świetle zebranego materiału dowodowego. Z akt
sprawy wynika bowiem, że Wojewódzka Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i
Zatrudnienia [...] w S. wydała w dniu 9 marca 1995 r. dwa orzeczenia [...], a zatem nie
jest jasne, do którego z tych orzeczeń odnosi się powyższe stwierdzenie. Ponadto
żadne z powyższych orzeczeń nie wypowiada się w sposób stanowczy co do daty
powstania u wnioskodawcy inwalidztwa II grupy.
Trafny jest pogląd Ministra Sprawiedliwości, że opinia biegłego okulisty budzi w
tej sytuacji uzasadnione wątpliwości, a zatem Sąd Wojewódzki powinien był co najmniej
zażądać od biegłego opinii uzupełniającej względnie uzyskać od niego dodatkowe
wyjaśnienia na rozprawie w obecności stron. Sąd Wojewódzki powinien także rozważyć,
czy przy tak rozległym i zaawansowanym schorzeniu narządu wzroku dotyczącym
również nerwów wzrokowych nie byłoby celowe uzyskanie opinii lekarza specjalisty z
zakresu chorób układu nerwowego.
Należy podzielić stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że orzekając w niniejszej
sprawie Sąd powinien rozważyć możliwość posiłkowego rozważenia zasad przyjętych w
orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności zaś w wyroku z dnia 17 listopada
1988 r., II URN 237/88 (OSNCP 1990 z. 12 poz. 157), w którym przyjęto, że prawo do
renty inwalidzkiej nabywa uczeń szkoły ponadpodstawowej, który podejmując naukę był
inwalidą II grupy, jednakże na skutek istotnego pogorszenia stanu zdrowia w czasie
pobierania nauki stał się inwalidą I grupy.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji