Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 259/97 Generato dall'IA

Social Security Court ruled vocational school study periods were not contributory periods under the 1991 Pension Act.

Numero d'incarto II UKN 259/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Social Security Court dismissed the applicant's cassation appeal regarding the inclusion of vocational school study time in his pension entitlement period. The applicant argued that his practical training at a wool industry technical school constituted employment, while the Social Security Institution refused this based on the lack of an individual training contract. The Court held that students in vocational schools during the relevant period were not covered by general social insurance and thus could not be considered employees.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent; Students attending vocational schools during the specified period were not employees and their study periods were not contributory.

Parole chiave

Generato dall'IA
vocational school status contributory periods social security insurance pension entitlement student employment technical school reform practical training

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
w rozumieniu przepisu art. 2 ust.
ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym
Uchwała nr 448 Prezydium Rządu z dnia 21 czerwca 1951 r. o ustroju szkolnictwa zawodowego
art. 393 KPC

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 29 października 1997 r.

II UKN 259/97

Okres nauki w technikum zawodowym, powstałym na podstawie przepisów Uchwały nr 448 Prezydium Rządu z dnia 21 czerwca 1951 r. o ustroju

szkolnictwa zawodowego (M.P. Nr A-59, poz. 776), nie był okresem składkowym

w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 października 1991 r.,

o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.).

Przewodniczący SSN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy

Kuźniar, Andrzej Wróbel.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Jana

Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 29 października 1997 r. sprawy z wniosku

Eugeniusza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o

wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 12 marca 1997 r.

[...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 28 marca 1996 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział

w B. odmówił Eugeniuszowi T. uprawnień do wcześniejszej emerytury wobec braku

wymaganego 40-letniego okresu zatrudnienia. Organ rentowy nie zaliczył do okresu

zatrudnienia praktycznej nauki zawodu w Technikum Przemysłu Wełnianego od 1

września 1955 r. do dnia 20 czerwca 1959 r., z uwagi na brak indywidualnej umowy o

naukę zawodu.

W odwołaniu od decyzji Eugeniusz T. wnosił o jej zmianę i zaliczenie praktycznej nauki zawodu w Technikum Przemysłu Wełnianego do okresu jego pracy. W

uzasadnieniu odwołania podał, iż praktyczna nauka zawodu była realizowana na

stanowiskach produkcyjnych w [...] Zakładach Przemysłu Wełnianego [...] w B. i

okres ten jest faktycznie okresem zatrudnienia, który powinien być zaliczony do

uprawnień emerytalnych.

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 1996 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił zaskarżoną decyzję i zaliczył odwołującemu do uprawnień emerytalnych okres nauki zawodu w Technikum Przemysłu Włókienniczego od 1 września 1955 r. do 26 czerwca 1959 r. i sprawę w zakresie ustalenia uprawnień wnioskodawcy do wcześniejszej emerytury przekazał do załatwienia

według właściwości organowi rentowemu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że wnioskodawca posiadał status

młodocianego pracownika, gdyż był zatrudniony w Zakładach Przemysłu Wełnianego

[...] w B. przy jednoczesnym posiadaniu statusu ucznia Technikum Przemysłu Wełnianego w B.

W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe Sąd ustalił, że

Eugeniusz T. przez trzy dni w tygodniu uczył się w szkole, a przez pozostałe trzy dni

tygodnia pracował na wydzielonym stanowisku w Zakładach Włókienniczych 6 godzin

każdego dnia, za wynagrodzeniem, a także objęty był opieką lekarską i ubezpieczeniem. Te ustalenia pozwoliły Sądowi na wyprowadzenie wniosku, że Eugeniusz T.

pracował w zakładach bawełnianych na podstawie umowy o naukę zawodu i w

związku z tym okres tej nauki należało zaliczyć do okresu zatrudnienia na mocy art. 2

ust. 2 pkt 3 ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października 1991 r.

Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w Białymstoku, który zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego

przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 2

ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji... (Dz. U. Nr 104,

poz. 450 ze zm.) wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, po

rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 12 marca 1997 r. [...], zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie Eugeniusza T.

W kasacji od tego wyroku, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając, że wyrok

został wydany z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2

ust. 2 pkt 3 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent z dnia 17 października 1991 r.

(Dz.U. Nr 104, poz. 450) oraz art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 267 ze zm.),

poprzez przyjęcie, że nauka zawodu odwołującego się, ubezpieczonego w okresie

od 1 września 1955 r. do 20 czerwca 1959 roku w Technikum Przemysłu Wełnianego

Ministerstwa Przemysłu Lekkiego w B., nie stanowi okresu zatrudnienia w rozumieniu

przepisów emerytalno-rentowych, wnosił: "o utrzymanie w mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 1996 roku [...], o

zasądzenie na rzecz odwołującego się - ubezpieczonego kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I-szej instancji do ponownego rozpoznania - przy uwzględnieniu kosztów postępowania jako części procesu."

Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę,

co następuje:

Zaskarżony wyrok jest prawidłowy i zarzut, że został wydany z naruszeniem

prawa, w szczególności wskazanych w kasacji przepisów jest nieusprawiedliwiony.

Istotą sprawy jest zagadnienie, czy wnioskodawca jako uczeń dziennego Technikum

Przemysłu Wełnianego w B. w okresie od dnia 1 września 1955 r. do dnia 20 czerwca 1959 r. równocześnie posiadał status młodocianego pracownika w Zakładach

Przemysłu Wełnianego [...] w B.

Jest poza sporem, że zgodnie z programem szkolnym przez trzy dni w tygodniu zajęcia uczniów odbywały się tylko w szkole, a przez pozostałe trzy dni w

Zakładach Włókienniczych. Zagadnienie to było już rozpoznawane przez Sąd Najwyższy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 1996 r., II URN 2/96

(OSNAPiUS 1996 nr 17 poz. 255). wskazał zasady regulujące system oświaty szkolnictwa zawodowego, wynikające z aktów normatywnych obowiązujących w latach

1944-1974. Wprawdzie rozstrzygnięcie to dotyczyło statusu ucznia zasadniczej szkoły zawodowej, jednakże status uczniów techników zawodowych (do takiego Technikum uczęszczał wnioskodawca) był uregulowany tym samym aktem prawnym i w taki

sam sposób, dlatego też wywód prawny w powołanym wyroku w tej części, ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisami uchwały Nr 448 Prezydium Rządu z dnia 21 czerwca 1951 r. o ustroju szkolnictwa zawodowego (M.P. Nr A-59, poz.

776) osoby, które uczęszczały do zasadniczych szkół zawodowych a także do

techników zawodowych były uczniami. Praktyczna nauka zawodu mogła odbywać się

zarówno w warsztatach szkolnych, jak również mogła być organizowana, w zakładach pracy na podstawie umowy zawieranej pomiędzy szkołą a zakładem pracy.

Uczniowie, wykonujący prace w ramach nauki (praktyki) szkolnej nie byli pracownikami tych zakładów pracy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w tym wyroku, że jedynie osoby uczęszczające do szkół przysposobienia

przemysłowego w okresie od września 1944 r. do czerwca 1951 r., oraz od września

1951 r. do trwających od trzech do jedenastu miesięcy, szkół przysposobienia zawodowego były równocześnie pracownikami, a okresy uczęszczania do tych szkół są

okresami składkowymi w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i

rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.).

Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu kasacji, uczniowie techników, w spornym okresie, nie byli objęci "powszechnym ubezpieczeniem" a jedynie,

na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 51, poz. 396) wprowadzono obowiązek ubezpieczenia uczniów techników przemysłowych tylko na wypadek niezdolności zarobkowej lub śmierci wskutek

wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Opłacanie tej składki nie uzasadnia

więc ustalenia, że uczniowie szkół zawodowych, obu stopni, tj. szkół zasadniczych i

techników byli pracownikami zakładów pracy, w których odbywali zajęcia praktyczne

w ramach przedmiotów zawodowych w tygodniowym rozkładzie zajęć oraz praktyki.

Sąd Najwyższy nie ma też podstaw do uznania kasacji za usprawiedliwioną

na tej podstawie, że innym osobom, które ukończyły to samo Technikum co wnioskodawca, organ rentowy uwzględnił okres nauki na uprawnienia emerytalne. Odwołując

się do decyzji organu rentowego dotyczących lat 1947 -1959, wnoszący kasację pominął zupełnie reformę szkolnictwa zawodowego dokonanej przepisami powołanej

wyżej Uchwały Nr 448 Prezydium Rządu oraz fakt, że wnioskodawca podjął naukę w

Technikum w kilka lat po jej wprowadzeniu a więc oceny statusu uczniów w spornym

okresie należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących po 1 września

1951 r.

Nie stanowi również usprawiedliwionej podstawy kasacji argument, że skoro

organ rentowy, w większości podobnych wniosków, na uprawnienia emerytalne

uwzględniał zainteresowanym okresy nauki w tym samym Technikum, które ukończył

wnioskodawca, a w pozostałych sytuacjach czyniły to Sąd Wojewódzki lub Sąd

Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, to żądanie wnioskodawcy jest uzasadnione. Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy nie ocenia prawidłowości decyzji organu rentowego ani orzeczeń sądowych wydanych w innych spra-

wach, a nawet błędne zaliczenie innym osobom okresu nauki w szkole do okresu, od

którego zależy prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie uzasadnia

akceptacji naruszenia prawa, jak to podkreślono już w powołanym wyroku z dnia 14

lutego 1996 r., II URN 2/96. Argument taki może mieć ewentualnie znaczenie przy

ubieganiu się o świadczenia przyznawane w drodze wyjątku przez Prezesa Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie przepisu art.

39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku.