Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II UKN 21/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal where failure to cite legal basis did not affect the outcome of a war disability pension case.

Numero d'incarto II UKN 21/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Emilian W. against a lower court's denial of his war veteran disability pension. The applicant argued that the appellate court erred by failing to explicitly cite the specific legal provision regarding the connection between his disability and wartime activities in its reasoning. The court held that since the lower courts had already thoroughly established the lack of a causal link between the applicant's condition and his wartime service, the omission of the legal citation did not influence the final result of the proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 12 ust. 2 ustawy o kombatantach; Art. 393 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego: The failure to cite the legal basis for a decision in a war disability pension case does not constitute a procedural violation affecting the outcome if the causal link between disability and wartime activities was already properly established.

Parole chiave

Generato dall'IA
war disability pension causal link establishment procedural omission cassation appeal dismissal legal citation requirement veteran status medical expert opinion

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
jako podstawę prawną art. 12 ust.
art. 393 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego
W kasacji opartej na podstawie art. 393 pkt 1 i 2 KPC wnioskodawca zarzuca: 1) naruszenie art.
art. 328 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego
386 § 6 i art. 328 § 2 w związku z art.
art. 386 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego
450”, 2) naruszenie art. 386 § 6 i art.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 5 maja 1998 r.

II UKN 21/98

Jeżeli w sprawie o rentę inwalidy wojennego, w postępowaniu sądowym

została należycie wyjaśniona kwestia braku związku inwalidztwa z działaniami

wojennymi, to nieprzytoczenie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miałoby

wpływ na wynik sprawy.

Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Teresa Romer, Stefania

Szymańska (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 1998 r. sprawy z wniosku Emiliana W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę

inwalidzką wojenną, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 21 października 1997 r.

[...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Emilian W., urodzony w 1923 roku, nauczyciel akademicki, wystąpił w maju

1995 r. o rentę inwalidy wojennego. Do wniosku dołączył zaświadczenie wystawione

przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że od czerwca 1943

r. do sierpnia 1944 r. służył w Armii Krajowej, zaś od października 1944 r. do marca

1946 r. był „internowany” w ZSRR. Orzeczeniem OKiZ z lipca 1995 r. i WKiZ z października 1995 r. został zaliczony do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu

zdrowia. Natomiast nie stwierdzono inwalidztwa w związku z działaniami wojennymi i

pobytem w obozie w ZSRR. Dlatego organ rentowy decyzjami z dnia 16 listopada

1995 r. i 16 lutego 1996 r. wniosek załatwił odmownie. W uzasadnieniu powołano

jako podstawę prawną art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatan-

tach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75) z zaznaczeniem ponadto, że internowanie w ZSRR

nie jest uwzględnione w tejże ustawie jako tytuł do renty inwalidy wojennego.

Sąd Wojewódzki rozpoznając sprawę po raz pierwszy dopuścił dowód z opinii

biegłych: neuropsychiatry, chirurga-ortopedy, chirurga i ftyzjatry dla ustalenia, czy

inwalidztwo wnioskodawcy pozostaje w związku przyczynowym z działaniami wojennymi, a uzyskawszy opinię o braku związku inwalidztwa z tymi działaniami wyrokiem

z 11 lipca 1996 r. odwołanie oddalił.

Na skutek apelacji wnioskodawcy, w której domagał się uznania, że uwięzienie w obozach NKWD w okresie październik 1944 r. - marzec 1946 r. było przymusowym pobytem w łagrach i przyznania renty inwalidy wojennego, Sąd Apelacyjny

zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego

rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślił, że udowodnienie przez wnioskodawcę faktu

działalności w szeregach Armii Krajowej oraz uwięzienia w obozach NKWD pozwala

na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i

wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68) oraz

ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, rozważyć żądanie w zakresie

prawa do renty inwalidy wojennego, po ustaleniu istnienia związku przyczynowego

pomiędzy inwalidztwem, a działaniami wojennymi.

Sąd Apelacyjny zlecił dopuszczenie dowodu z łącznej opinii internisty oraz

ftyzjatry dla ustalenia, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy inwalidztwem

wnioskodawcy, a jego działalnością w szeregach Armii Krajowej i pobytem w obozach NKWD. Jednocześnie podkreślił, iż biegli winni się ustosunkować do dokumentacji lekarskiej zawartej w aktach rentowych oraz sądowych ze zwróceniem

uwagi na pogląd dr W.Z., który stwierdził, że „...Przeżycia z okresu pobytu w obozie

internowania, a w szczególności stany dystroficzne, zapalenie płuc mogły wpłynąć

ujemnie głównie na stan somatyczny...”.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki zgodnie z wytycznymi

Sądu Apelacyjnego dopuścił dowód z opinii ftyzjatry dr W.T. oraz internisty dr M.B.,

którzy dysponując dotychczasową dokumentacją lekarską, uzupełnioną aktualnym

zdjęciem rtg klatki piersiowej, tomogramami szczytu prawego płuca i spirograficznym

badaniem płuc oraz badaniem przedmiotowym rozpoznali naczyniopochodne uszkodzenie serca w zakresie wydolności krążenia, kamicę pęcherzyka żółciowego, przebyte w 1961 r. wirusowe zapalenie wątroby, przebytą w 1948 r. gruźlicę płuc i

stwierdzili, że wnioskodawca kwalifikuje się do drugiej grupy inwalidów z ogólnego

stanu zdrowia, natomiast nie kwalifikuje się do żadnej grupy w związku z działaniami

wojennymi.

Sąd Wojewódzki przyjmując opinię biegłych za podstawę rozstrzygnięcia

sporu, wyrokiem z dnia 20 maja 1997 r. odwołanie oddalił. W uzasadnieniu ustosunkował się do zebranego materiału dowodowego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 21 października 1997 r. oddalił apelację wnioskodawcy. Sąd podkreślił, iż Sąd Wojewódzki ocenił materiał dowodowy w granicach

zakreślonych art. 233 KPC. Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Sąd Wojewódzki

dopuścił dowód z opinii czterech biegłych neurologa, chirurga, ortopedy, ftyzjatry.

Każdy z nich w zakresie swojej specjalności oceniając aktualny stan zdrowia wnioskodawcy, nie znalazł uzasadnienia dla stwierdzenia, że na jego inwalidztwo miały

wpływ lata wojny i związane z nią cierpienia. Analizując cały materiał zebrany przez

Sąd Wojewódzki należało dojść do wniosku, że nie ma podstawy do stwierdzenia u

wnioskodawcy inwalidztwa wojennego. Mimo dużego wyniszczenia w łagrach sowieckich, zebrana starannie przez Sąd Wojewódzki dokumentacja lekarska oraz aktywność zawodowa wnioskodawcy pozwala na ustalenie, że nie spełnia on warunków do uwzględnienia jego żądania. Dowód ze wspólnej opinii biegłych: ftyzjatry i

internisty, przeprowadzony przez Sąd Wojewódzki zgodnie z wytycznymi Sądu

Apelacyjnego, pozwolił na ustalenie, iż na inwalidztwo wnioskodawcy miały wpływ

przede wszystkim przyczyny samoistne. Jego przekonanie o związku przyczynowym

z działaniami wojennymi w świetle cytowanych wyżej opinii należało uznać za subiektywne, które nie może prowadzić do zmiany prawidłowego wyroku. Ostatni dwaj

biegli (piąty i szósty) ftyzjatra i internista dysponowali nie tylko wynikami badania

przedmiotowego i obszerną dokumentacją lekarską z lat ubiegłych, ale dodatkowymi

badaniami przeprowadzonymi na zlecenie tych biegłych. Biegli zgodnie ocenili, że

„suma schorzeń” powodujących inwalidztwo drugiej grupy nie pozostaje w związku

przyczynowym z działaniami wojennymi. Na uwagę zasługuje opinia dr T. i M.B. z

dnia 26 marca 1997 r., w której podali, że przekonanie wnioskodawcy o inwalidztwie

spowodowanym gruźlicą na skutek pobytu w łagrach - jest niesłuszne. Biegli

podkreślili, iż „...Nie ma żadnych pozapalnych zmian radiologicznych w płucach czy

opłucnej. Gruźlicę wykryta natomiast w roku 1948 w czasie kontrolnych badań radiologicznych, w stadium bezobjawowym. Były to zmiany wkłókniste w szczycie prawego płuca. Po wykryciu tych zmian wnioskodawca nie był leczony. Również w 1952

r., kiedy wystąpiło krwioplucie i stwierdzono zaostrzenie procesu gruźliczego, nie

podjęto leczenia przeciwprątkowego (karta z leczenia w Poradni Przeciwgruźliczej

Akademickiej). Dopiero w 1972 r. zdjęcia rtg płuc wykazują jedynie drobne zmiany

guzkowo-włókniste w obu szczytach, poza tym żadnych zmian pozapalnych w płucach i opłucnej nie stwierdzono... Badanie spirograficzne wykonane w dniu 27 lutego

1997 r. wykazało pełną sprawność oddechową płuc, prawie wszystkie parametry

wentylacyjne przekraczają znacznie normy przewidziane dla wieku i wzrostu wnioskodawcy...” Biegli ustosunkowali się także do twierdzeń wnioskodawcy, który sugerował, że schorzenie układu trawiennego pozostaje z działaniami wojennymi. Zgodnie uznali, że przebyte w 1961 r. wirusowe zapalenie wątroby nie powoduje obecnie

żadnego upośledzenia jej czynności. Wada układu krążenia jest schorzeniem samoistnym.

W kasacji opartej na podstawie art. 393 pkt 1 i 2 KPC wnioskodawca zarzuca: 1) naruszenie art. 12 ust. 3 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach, w

brzmieniu obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r., Dz. U.

Nr 142, poz. 450”, 2) naruszenie art. 386 § 6 i art. 328 § 2 w związku z art. 391 KPC i

wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu

Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania „w

innym składzie”.

W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że wskazani przez Sąd Apelacyjny biegli

ograniczyli się w swej łącznej opinii do stwierdzenia jednostek chorobowych występujących u wnioskodawcy i kwalifikujących go do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidów w związku z działaniami wojennymi.

Tymczasem ten dowód, według zaleceń Sądu Apelacyjnego miał rozstrzygnąć kwestię, czy na skutek ogólnego wyniszczenia organizmu (dystrofii) nie ujawniły się w

późniejszym okresie choroby, mające związek z pobytem w sowieckim obozie „dla

internowanych” żołnierzy Armii Krajowej, w którym przebywał do marca 1946 r. Biegli

nie rozważyli jaki wpływ na stan zdrowia wnioskodawcy miał pobyt w obozie „dla internowanych”, a ograniczyli się tylko do okresu objętego działaniami wojennymi.

Według zaleceń Sądu Apelacyjnego ponadto biegli mieli również ustosunkować się

do dokumentacji lekarskiej zawartej w aktach sądowych i opisanej szczegółowo

przez Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 27 listopada 1996 r. Ta dokumentacja lekarska zawiera, między innymi, stwierdzenie dr nauk medycznych Sergiusza B., że z powodu ciężkiego obustronnego zapalenia płuc nastąpiło wyniszczenie organizmu

wnioskodawcy, zaświadczenie dr Jadwigi M., z którego wynika, że wnioskodawca

zachorował na gruźlicę płuc z krwotokami w 1945 r. i leczenie podjął w Poradni

Przeciwgruźliczej zaraz po powrocie do Kraju. Zalecenia wydane przez Sąd Apelacyjny w trybie art. 386 KPC wiążą zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i Sąd drugiej

instancji przy ponownym rozpoznaniu. Tymczasem Sąd Apelacyjny wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem tego przepisu, nie uwzględniając własnych wytycznych z

poprzednio wydanego wyroku, jak również naruszył przepis art. 328 § 2 KPC w

związku z art. 391 KPC nie podając podstawy prawnej wyroku.

Reasumując wnoszący kasację stwierdza, że posiada uprawnienia kombatanckie, a jego inwalidztwo powstało w związku z pobytem w obozie „dla internowanych” i uprawnia go do uzyskania statusu inwalidy wojennego. Mimo to, Sąd Apelacyjny nie ocenił wyroku Sądu Wojewódzkiego w aspekcie „art. 12 ust. 3 ustawy o

kombatantach”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja wnioskodawcy jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i dlatego

podlega oddaleniu na mocy art. 39312 KPC.

Wbrew zarzutom podniesionym w kasacji, Sąd Wojewódzki w ponownym postępowaniu uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami Sądu Apelacyjnego zawartymi w wyroku tego Sądu z 27 listopada 1996 r. Sąd Wojewódzki zasięgnął bowiem łącznej opinii od biegłych sądowych internisty oraz ftyzjatry, a więc lekarzy właściwych specjalności z uwagi na schorzenia powodujące inwalidztwo wnioskodawcy. Biegli dysponowali dokumentacją z dotychczasowego jego leczenia, a

także wynikami dodatkowych badań specjalistycznych wykonanych na ich polecenie.

Tak uzupełniony materiał dowodowy upoważniał Sąd Wojewódzki do ustalenia, że

inwalidztwo wnioskodawcy spowodowane jest schorzeniami o charakterze samoistnym i nie pozostaje w związku z jego działalnością w okresie działań wojennych, a

następnie z pobytem w obozach na terenie b. ZSRR.

Wyniki uzupełniającego postępowania dowodowego zostały także w sposób

wnikliwy ocenione przez Sąd Apelacyjny, o czym świadczą motywy zaskarżonego

wyroku, w których wskazano na odpowiednie argumenty lekarzy biegłych sądowych

przemawiające za brakiem powiązania inwalidztwa wnioskodawcy z jego działalnością w okresie działań wojennych i pobytem w obozach na terenie b. ZSRR do marca

1946 r. [...]. Przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe nie potwierdziło stanowiska lekarza biegłego sądowego-neurologa dr Z., że „przeżycia w okresie

pobytu w obozie „internowania”, a w szczególności stany dystroficzne i zapalenie

płuc mogły wpłynąć ujemnie głównie na stan somatyczny”, co - między innymi - było

przyczyną uchylenia przez Sąd Apelacyjny wyroku Sądu Wojewódzkiego z 11 lipca

1996 r. W tym stanie pozbawiony słuszności jest zarzut naruszenia przez Sąd

Apelacyjny art. 386 § 6 KPC.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2 w

związku z art. 391 KPC, tj. niewskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia (wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa), to należy zaznaczyć, iż nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 393 1 pkt 2

KPC kasację można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie sprowadzał się do

tego, czy istnieją podstawy do ustalenia, że inwalidztwo wnioskodawcy pozostaje w

związku z jego udziałem w czasie działań wojennych i pobytem w obozach na terenie

b. ZSRR, w których został osadzony z uwagi na tę działalność, a ta kwestia została

rozstrzygnięta prawidłowo przez oba Sądy.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy stwierdza, iż pozbawiony jest

słuszności zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 3 w związku z art. 3

pkt 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Z tych względów należało orzec

jak w sentencji wyroku.